[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-6-1983][Δ15Α΄]
Είναι μια μεγάλη απορία αυτή που υποβάλλατε ως προς τον επερχόμενον Αντίχριστον και σε σχέση με το μόνο Ορθόδοξο κράτος, την Ελλάδα, που υπάρχει εις τον κόσμον. Πριν προχωρήσω, θα ήθελα να σας έλεγα ότι δεν έχει καμία σχέση το θέμα του μόνου Ορθοδόξου κράτους στον κόσμον με αυτόν τούτον τον Χριστιανισμόν. Διότι ο Χριστιανισμός δεν αναζήτησε ποτέ, μη σας εκπλήξει αυτό που θα πω, δεν αναζήτησε ποτέ δια να επικρατήσει, ελεύθερα ή δούλα κράτη. Αυτό ίσως είναι κάτι που βέβαια κάθε ανθρώπινη ψυχή που κινείται μέσα στην Ιστορία, πιστεύει στην πατρίδα, πιστεύει σε άλλα πράγματα που είναι αξίες ομολογουμένως, θα ήθελε αυτά να τα συνδέσει. ‘Ενας επί παραδείγματι, Χριστιανός Ορθόδοξος, θα ήθελε να είναι και ένας Έλληνας και να είναι και ένας ελεύθερος Έλληνας κ.ο.κ. Όλα αυτά είναι πάρα πολύ σπουδαία και δυστυχώς τον τελευταίο καιρό έχουν όλα αυτά απεμποληθεί. Όλα αυτά έχουν διαγραφεί. Είναι κάτι πάρα πολύ θλιβερό, ομολογουμένως.
Και ο Κύριος αγάπησε την πατρίδα Του σαν άνθρωπος. Όταν έλεγε: «Ἱερουσαλήμ, Ἱερουσαλήμ», έχει δύο διαστάσεις η λύπη Του για την Ιερουσαλήμ. Πρώτα πρώτα ως άνθρωπος Ισραηλίτης Ιουδαίος. Αγαπά την Ιερουσαλήμ. Ύστερα, βλέπει την Ιερουσαλήμ σαν ένα τύπο του τι θα συμβεί με την ανθρωπότητα. Γιατί η Ιερουσαλήμ δεν είναι παρά ο τύπος του τέλους του κόσμου. Αλλά και ο Απόστολος Παύλος θα πει στον Λυσία, όταν θα απολογηθεί, ότι δεν είναι πολίτης ασήμου πόλεως. Ότι είναι πολίτης της Ταρσού. Και μάλιστα μίλησε και Ελληνικά.
Κι αυτό εντυπωσίασε τον Λυσία· το ότι μίλησε Ελληνικά. Και του μίλησε και ο Λυσίας Ελληνικά στα Ιεροσόλυμα.
Αυτά όλα είναι αξίες, είναι σπουδαία, είναι πάρα πολύ σπουδαία. Όπως μπορούμε να λέμε εμείς οι Έλληνες ότι η Αγία Γραφή είναι γραμμένη στη γλώσσα μας, την Ελληνική. Ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας μας θεολόγησαν στην ελληνική γλώσσα που έχει μία λεπτοτάτη, θα λέγαμε, υφή, τέτοια που μπορεί κανείς να εκφράσει σπουδαίες έννοιες, όπως είναι οι θεολογικές. Όλα αυτά είναι πάρα πολύ σπουδαία και αποτελούν, οπωσδήποτε αξίες και πρέπει, με την ευκαιρία μάλιστα, κάθε προσπάθεια να κάνομε να διασώζομε αυτές τις αξίες. Κι επειδή έχω μπροστά μου ανθρώπους οι οποίοι έχουν, όσο μπορούν να έχουν μία ισχύ μέσα στην κοινωνία, κάνω και μια έκκληση στην αγάπη σας ως Έλληνες και ως Χριστιανοί, κινηθείτε και δουλέψετε πάνω στον τομέα αυτόν, όσο μπορείτε, να κρατηθούν όλες αυτές οι αξίες. Όχι από υπερηφάνεια, αλλά γιατί είναι αξίες και πρέπει να κρατηθούν.
Όμως παρά ταύτα, το να λέμε τα σύκα σύκα και την σκάφη σκάφη, θα λέγαμε ότι ο Χριστιανισμός, δηλαδή ο Θεός, ο Χριστός, δεν έχει καμία ανάγκη από την Ιστορία ή από τους λαούς. Κινείται μέσα στην Ιστορία ο Χριστός. Αλλά είναι ανεξάρτητος από την Ιστορία. Δεν επηρεάζεται ο Χριστός από την Ιστορία. Δεν έχει σημασία αν, λοιπόν, οι λαοί είναι σε κατάσταση σκλαβιάς ή ελευθερίας και κάτω από οποιαδήποτε πολιτικά σχήματα, για να επικρατήσει το μήνυμά του. Είναι τελείως έξω. Δεν δεσμεύεται ο Χριστός.
Έτσι, θα ήθελα από την αρχή να το ξεκαθαρίσω το θέμα αυτό, ότι το θέμα του να συνδέσομε την Ορθοδοξία μόνο με την Ελλάδα, όσο και αν είναι συναισθηματικό, δεν είναι, όμως, ορθό.
Και ότι μπορούμε τελικά να βρούμε τον ορθόδοξο άνθρωπο οπουδήποτε στη γη. Από τον Αυστραλό έως τον Κινέζο, έως τον Λάπωνα, δεν έχει σημασία. Κι αυτό πρέπει να μας γεμίζει πάρα πολλή χαρά. Και ίσως φαίνεται ότι ο Θεός για τιμωρία μας να επιτρέψει από δω και μπρος, ίσως να μην αναζητούμε τον γείτονά μας τον Έλληνα, τον ομοεθνή μας, να μην τον αναζητήσομε και ως ορθόδοξον αδελφόν, αλλά να ζητήσομε κάποιον άλλον ορθόδοξον, που είναι πολύ μακριά, είναι στα πέρατα της Οικουμένης. Λυπούμαι που το λέγω αυτό, αλλά κάπως έτσι φαίνεται αφήνει ο Θεός να γίνεται το πράγμα.
Κι έρχομαι τώρα στο θέμα του Αντιχρίστου. Βεβαίως είναι πραγματικότητα αυτό. Ότι ο Αντίχριστος θα έλθει. Ότι είναι ιστορικό πρόσωπο, ότι δεν είναι τίποτε άλλο παρά το πρόσωπο, θα δώσει μία γενική, βαριά, σοβαρή μάχη με τον Χριστόν στο τέλος της Ιστορίας.
Είναι οι αντίθεες δυνάμεις, που θα εκπροσωπηθούν από ένα πρόσωπο.
Αλλά δεν είναι μόνο ο Αντίχριστος όλη η σοβαρότητα του πράγματος τότε. Και πολλές φορές μάλιστα εμείς όπως κινούμεθα και ζούμε, τοποθετούμε τον Αντίχριστο βέβαια μετά από μας ή ότι έρχεται. Και αν υποτεθεί ότι έλθει στις ημέρες μας, τι θα γίνει. Αγαπητοί, ο Αντίχριστος ήδη κινείται, ήδη υπάρχει. Είδατε τι λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης; «Ακούσατε ότι έρχεται ο Αντίχριστος· και σας λέγω ὅτι πολλοὶ Ἀντίχριστοι γεγόνασι». «Έχουν γίνει».
Πώς έρχεται και έχουν γίνει; Απλούστατα είναι οι αντίθεες δυνάμεις που υπηρετούν τον ερχομό του προσωπικού πια Αντιχρίστου. Ο Αντίχριστος είναι, όπως σας εξήγησα, πρόσωπο, είναι άνθρωπος. Δεν είναι η ενανθρώπησις του διαβόλου. Αλλά είναι η κατοίκησις του διαβόλου, η εγκατοίκησις του διαβόλου, του σατανά μέσα εις αυτόν τον άνθρωπον. Ο διάβολος δεν μπορεί να ενανθρωπήσει. Αλλά μιμείται την Ενανθρώπηση του Υιού του Θεού. Και έτσι, δι’ αυτού του προσώπου θα δώσει πια, θα λέγαμε, το τελευταίο του παιχνίδι, θα παίξει το τελευταίο του παιχνίδι, με τον Ενανθρωπήσαντα Υιό του Θεού, ως αντίθεες πια δυνάμεις μέσα στον κόσμον αυτόν.
Εκείνο που θα ήθελα ιδιαιτέρως να σας πω είναι ότι έχομε τρία πρόσωπα, όπως μας τα αποκαλύπτει το βιβλίο της Αποκαλύψεως, που ενεργούν το κακό. Είναι ο διάβολος, με την επωνυμία «δράκων» ή «ὄφις ἀρχαῖος» ή «σατανᾶς» ή «διάβολος». Είναι το «θηρίον», ο οποίος είναι ο Αντίχριστος. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης στην Αποκάλυψη πουθενά δεν ονομάζει το θηρίον «Αντίχριστο». Τον ονομάζει, όμως, στις επιστολές του. Ο δε απόστολος Παύλος τον αποκαλεί προς Θεσσαλονικείς: «ὁ ἄνομος». Και ο ψευδοπροφήτης. Είναι αυτή η μιαρά τριάς.
Κι αυτό απομίμησις της Αγίας Τριάδος. Γι’αυτό και θα ζητηθεί να προσκυνηθεί αυτή η μιαρά τριάς. Δράκων, θηρίον και ψευδοπροφήτης. «Κακέκτυπον», όπως λέει ο Ιερός Αυγουστίνος, «τῆς Ἁγίας Τριάδος· Πατρός, Υἱοῦ καὶ Ἁγίου Πνεύματος». Όπως λέγει πάλι ο Ιερός Αυγουστίνος, ότι ο Αντίχριστος δεν είναι τι άλλο παρά ο πίθηκος του Χριστού. Κακεκτύπως πάντοτε μιμείται τον Χριστόν, ό,τι έκανε ο Χριστός.
Να φανταστείτε, αγαπητοί μου, χωρίς να είναι τώρα της ώρας να σας το πω με πιο πολλά λόγια, ότι θα μιμηθεί τον Χριστόν όχι μόνον στα θαύματα, τα οποία θα είναι κατ’ ενέργειαν του σατανά, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, αλλά θα μιμηθεί ακόμα και το πάθημα του Χριστού και την Ανάστασή Του. Με εκείνο το σημείο που λέγει ότι μία κεφαλή από τα επτά κεφάλια του θηρίου, θα ασθενήσει, θα αιματώσει, θα πληγεί και θα είναι ως να πάει να πεθάνει. Κοιτάξτε· σαν να πάει να πεθάνει. Έχει σημασία αυτό. Και θα θεραπευθεί, λέγει, η πληγή αυτή και ο κόσμος θα θαυμάσει. Φαίνεται ότι εδώ έχομε μία προσπάθεια να μιμηθεί ο Αντίχριστος ή προσωπικά ο ίδιος ή κάποιος από τους θιασώτες του, υπηκόους του κ.τ.λ. την Ανάσταση. Αλλά εκείνο που λέγει με πολλή λεπτότητα ο ευαγγελιστής Ιωάννης «σαν πεθαμένη κεφαλή». Όχι πεθαμένη. Θα είναι, λοιπόν, μία απάτη και όλα θα είναι μία απάτη. Δεν θα είναι πραγματική ανάσταση.
Γιατί η πραγματική Ανάσταση είναι μόνο στον Χριστό. Γι’αυτό και έχομε την ελπίδα της σωτηρίας μας μόνο στον Χριστό. Όλα τα άλλα είναι μία απάτη.
Έτσι λοιπόν, ο Αντίχριστος θα μιμηθεί με κάθε τρόπο τον Ιησούν Χριστόν. Και θα πλανήσει τους ανθρώπους. Αυτό βέβαια είναι ένα δυστύχημα, όταν οι άνθρωποι δεν είναι θεμελιωμένοι.
Δεν μας τρομάζει τόσο το θέμα του Αντιχρίστου, όχι τι άλλο, διότι ας πούμε ότι δεν θα ‘ρθει στις ημέρες μας ο Αντίχριστος. Αν με ρωτήσετε προσωπικά, εγώ θα σας έλεγα ότι δεν πρέπει να είναι πάρα πολύ μακριά. Μπορεί να μην είναι στη γενεά μας, αλλά δεν πρέπει να είναι πολύ μακριά. Γιατί ο Κύριος μάς έδωσε πολλά σημάδια, και με τα σημάδια αυτά μπορούμε να κρίνομε το τέλος της Ιστορίας. Δεν πρέπει, λοιπόν, να είναι μακριά.
Και να σας πω ένα σημάδι, το οποίον είναι έτσι χαρακτηριστικό. Δεν είναι από εκείνα που είπε ο Κύριος, αλλά είναι από μια γενική θεώρηση της Αγίας Γραφής, του χρόνου της Αγίας Γραφής. Από την εποχή του Αδάμ μέχρι την εποχή του Αβραάμ, δεν ξέρομε τι χρονικό διάστημα έχομε. Οι Εβραίοι μπορεί να λέγουν ότι έχομε κάπου 4000 χρόνια, ας το πούμε, κάπως έτσι.
Γιατί όλη η Ιστορία είναι 6000 ή 7000 από Αδάμ. Αυτό, όμως, τίποτα, είναι απλώς έτσι, θα λέγαμε… ερμηνευτικό προϊόν, τίποτε άλλο. Δεν έχομε τίποτα το σίγουρο από την Αγία Γραφή. Ο χρόνος, όμως, μεταξύ του Αδάμ και του Αβραάμ είναι ακαθόριστος και μακρύς. Ο χρόνος από τον Αβραάμ μέχρι τον Χριστό είναι συγκεκριμένος και μικρός. Είναι περίπου 2000 χρόνια, 2100 αν θέλετε. Ο χρόνος από τον Χριστόν μέχρι σήμερα είναι 2000 χρόνια πάλι. Οι προφητείες που κινούνται στον χώρο της Παλαιάς Διαθήκης, αν θέλετε, μέχρι τον 6ον αιώνα, 5ον αιώνα, τελευταίες προφητείες πια που έχομε στην Παλαιά Διαθήκη, όταν μιλούν για τον Χριστό, τον ερχομό του Χριστού, δεν δείχνουν βιάσιμο. Δηλαδή μιλούν κατά τρόπον ότι… θα ‘ρθει ο Θεός, ο Εμμανουήλ, «ὁ μεθ’ ἡμῶν ὁ Θεός». Θα ‘ρθει. Πότε θα ‘ρθει; Θα ‘ρθει. Δεν δείχνουν καμία βιάση. Και πέρασαν μόνο 2000 χρόνια.
Στην Καινή Διαθήκη έχομε σαφή τον ερχομό του Χριστό, ότι είναι γρήγορος, ότι θα ‘ρθει. Εκείνο το «Ναί, ἔρχομαι ταχύ». Και δεν είναι η επιθυμία απλώς του Χριστού, η επιθυμία της Εκκλησίας κατά το «Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ». Ή εκείνο το του αποστόλου Παύλου: «ὁ Κύριος ἐγγύς».
Ή ακόμα ο άγιος Ιάκωβος ή ο Αδελφόθεος Ιούδας που μιλούν γι’αυτό το «ὁ Κύριος ἐγγύς», ο απόστολος Πέτρος, στις επιστολές του, αυτό το «ὁ Κύριος ἐγγύς» δεν είναι ένας πόθος, αλλά είναι και μία απήχηση ότι ο δεύτερος ερχομός του Χριστού είναι γρήγορος.
Και έχουν περάσει 2000 χρόνια. Εάν, λοιπόν, για το ίδιο χρονικό διάστημα στην Παλαιά Διαθήκη δεν έχομε βιάση, ε, πόσο θα λέγατε, πόσο θα αργήσει ακόμη ο Χριστός. «Ὁ Κύριος ἐπὶ θύραις». Αυτό πιστεύομε. Κι αυτό πρέπει να είναι η αλήθεια. «Ὁ Κύριος ἐπὶ θύραις». Ότι δεν πρέπει να αργήσει πολύ ο Χριστός να ξανάρθει στον κόσμον αυτόν. Κι αφού, λοιπόν, δεν θα αργήσει, τότε και ο Αντίχριστος είναι κοντά, γιατί είναι το τελευταίο πρόσωπο στην Ιστορία, που θα δράσει στην Ιστορία ο Αντίχριστος. Αυτό ας το ξέρομε, είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Δεν θα ήθελα να πάθομε εκείνο που έπαθαν οι παλαιοί Θεσσαλονικείς, που τους γράφει ο Απόστολος ότι «Αφήσατε τις δουλειές σας και δεν δουλεύετε και γυρίζετε από τόπο σε τόπο, από σπίτι σε σπίτι και από μαγαζί σε μαγαζί μη εργαζόμενοι, αλλά περιεργαζόμενοι, επειδή σας είχα πει ότι θα ‘ρθει ο Χριστός; Εάν δεν έρθει πρώτα ο άνομος, ο άνθρωπος της απωλείας, δεν θα ‘ρθει ο Χριστός. Γυρίστε στις δουλειές σας και δουλέψατε». Δεν θα πρέπει, βέβαια, να πούμε θα αφήσομε τις δουλειές μας. Όχι. Εξάλλου κι ο Κύριος τους μαθητάς Του τους βρήκε να ψαρεύουν, τους βρήκε στη δουλειά τους. Θα κοιτάμε την δουλειά μας. Θα κάνομε ό,τι κάνομε πάντοτε. Αλλά θα είμεθα έτοιμοι. Δεν θα εγκαταλείψομε, λοιπόν, την εργασία μας αλλά θα παρασκευάζομε τον εαυτό μας.
Ύστερα η προπαρασκευή αυτή είναι αναγκαία όχι διότι μας χαρίζει πραγματικά την αναγέννηση μέσα μας, γιατί αυτή η ανάπτυξη μέσα μας, η καλλιέργεια του εσχατολογικού στοιχείου είναι αυτό που μας κάνει να έχομε εγρήγορση. Όταν λέμε «ο Κύριος αργεί να ‘ρθει» ξέρετε την παραβολή εκείνη· «ο Κύριος αργεί να ‘ρθει» και τότε… τότε με τους μεθύοντας ευρισκόμεθα και λέμε: «Δεν βαριέσαι». Όχι, αγαπητοί μου, «ὁ Κύριος ἐγγύς. Αυτό το εσχατολογικό στοιχείο ότι ο Κύριος εγγύς, μας κάνει να τοποθετηθούμε αλλιώτικα. Θυμηθείτε προς Φιλιππησίους που λέγει ο Απόστολος: «Μηδὲν μεριμνᾶτε, ὁ Κύριος ἐγγύς». Τι ωραίο αυτό! Δεν λέγει: «Μην εργάζεσθε». Αλλά μην έχετε αγωνιώδη φροντίδα. Τίποτα, σε τίποτα. Γιατί ο Κύριος εγγύς. «Οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν».
Πάντως ολόκληρο το πνεύμα της Αγίας Γραφής μας προπαρασκευάζει γι’ αυτήν την αναμονή και πρέπει να είναι ζωντανή μέσα μας. Επειδή έπαυσε να είναι ζωντανή, γι’ αυτόν τον λόγο έχομε ατονίσει και δεν έχομε και πνευματικότητα.
Δεν αναφέρεται, λοιπόν, στο θέμα, ξαναλέγω, του Αντιχρίστου όλο το βάρος. Το βάρος αναφέρεται στους Αντιχρίστους. Προσέξτε αυτό το σημείο· στους Αντιχρίστους. Τι είναι αυτοί; Είναι οι αντίθεες δυνάμεις, είναι οι πρόδρομοι του Αντιχρίστου. Βέβαια, ο Αντίχριστος δεν ξεκίνησε… από πού; Από τον καιρό που ο Χριστός ήρθε στον κόσμο. Οι αντίχριστοι.
Ήδη ο Ευαγγελιστής Ιωάννης λέγει: «Ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασι». Ξέρετε ότι ο Αντίχριστος ξεκίνησε με την ανατολή του ανθρωπίνου γένους επάνω στη γη. Ο δράκων που βρέθηκε στον Παράδεισο για να πλανήσει τους Πρωτοπλάστους έχει μιαν ιστορία. Από εκεί ξεκινάει το σχέδιον του Αντιχρίστου, από εκεί ξεκινάει. Όταν, παρακαλώ, βάζει τον Κάιν να σκοτώσει τον Άβελ, το κάνει αυτό για να ματαιώσει το έργο του Μεσσίου, να ‘ρθει ο Μεσσίας. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στην Παλαιά Διαθήκη, ιδιαιτέρως αναφέρεται ο Άβελ.
Ενώ ο Αδάμ και η Εύα κάνανε πολλά παιδιά, μας λέγει τούτο το εκπληκτικόν. Ότι εις την θέσιν του Άβελ εγεννήθηκε ο Σηθ. Μα δεν γεννήθηκε στη θέση του Άβελ ο Σηθ. Γεννήθηκαν ίσως δεκάδες, μπορεί εκατοντάδες παιδιά! Ας μου επιτραπεί να το πω έτσι. Αν έζησαν 900 χρόνια, μπορεί κανένα δυο εκατοντάδες παιδιά να έκανε ο Αδάμ. Πώς, λοιπόν, εδώ λέγει ότι στη θέση του Άβελ μπήκε ο Σηθ; Εδώ η Γραφή προβλέπει προφητικά ότι από τη γενεά του Σηθ θα ‘ρθει ο Μεσσίας. Και ο Σηθ είναι σε αντικατάσταση του Άβελ, τον οποίον φονεύει ο Κάιν.
Ο Κάιν, λοιπόν, είναι ο πρώτος τύπος του Αντιχρίστου· που ενεργεί ο διάβολος δια να φονευθεί ο Άβελ, για να ματαιωθεί το έργο του Μεσσίου. Γιατί άκουσε ο διάβολος στον Παράδεισο τον Θεόν που είπε ότι «αυτής της γυναικός ο απόγονος… – από πού απόγονος;- θα σου συντρίψει το κεφάλι».
Βλέπετε, λοιπόν, ότι η μάχη από εκεί αρχίζει· από εκεί αρχίζει, από τον Παράδεισο. Και συνεχίζεται, αγαπητοί μου. Οι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης εκπροσωπούν την γενεάν του Μεσσίου. Και όλοι εκείνοι οι οποίοι εργάζονται εναντίον των δικαίων είναι όργανα του Αντιχρίστου. Ο Ναβουχοδονόσωρ είναι όργανο του Αντιχρίστου. Ο Αντίοχος ο Επιφανής στην εποχή των Μακκαβαίων σαφέστατα και πιο σαφώς από σαφώς, είναι τύπος του Αντιχρίστου. Για τον οποίον προφητεύει ο Δανιήλ. Και τον βλέπει τον Αντίοχο τον Επιφανή, 300 χρόνια μετά, 400 χρόνια μετά απ’ αυτόν, ο Δανιήλ, τον βλέπει, αλλά δεν μένει σε αυτόν μόνο· από εκεί με ένα βήμα πηγαίνει στον τελευταίο Αντίχριστο, τον έσχατον, τον τελευταίον της Ιστορίας και του περιγράφει όλα τα χαρακτηριστικά.
Βλέπετε, λοιπόν, ότι ο Αντίχριστος ενεργεί μέσα στην Ιστορία. Και δεν είναι κάτι καινούριο. Ο Αντίχριστος, όμως, θα πολεμήσει τον Χριστόν και καθετί θέλε να ματαιώσει επάνω, έργο του Χριστού επάνω στη γη. Τι έκανε, παρακαλώ, ο δράκων; Ο διάβολος, όταν παρουσιάστηκε στον Κύριο στην έρημο. Επήγε να ανατρέψει τον Χριστόν. Εκεί δόθηκε η πιο μεγάλη μάχη. «Ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ». Το κατά Λουκάν λέγει: «Προς καιρόν τον άφησε». Στον κήπο της Γεσθημανή ενεφανίσθη ο διάβολος. Γι’αυτό και είπε στους μαθητάς Του: «Ο άρχων του κόσμου τούτου ήλθε, αλλά σε μένα δεν βρίσκει τίποτα». Και στο τέλος έβαλε τον νοητόν Κάιν, τους άρχοντες, να φονεύσουν τον Άβελ, τον Χριστόν. Γιατί το ξέρετε ότι ο Άβελ είναι τύπος του Χριστού. Και τον εφόνευσαν.
Αλλά η Εύα γέννησε τον Σηθ. Εδώ πέρα όμως έχομε την Ανάσταση. Και ανεστήθη ο Χριστός και έχει πλέον τους απογόνους Του ο Χριστός. Είναι οι πιστοί, είναι η Εκκλησία· της οποίας αι πύλαι του Άδου δεν θα μπορέσουν να εκπορθήσουν.
Είναι, όμως, και ο ψευδοπροφήτης, αγαπητοί μου, τον οποίον πρέπει να τον φοβηθούμε. Εάν ο Αντίχριστος είναι όλες οι αντίθεες δυνάμεις, ο ψευδοπροφήτης είναι κάτι άλλο. Προσέξατέ το.
Ο ψευδοπροφήτης είναι εκείνος ο οποίος θα διαλαλεί και θα διαφημίζει τον Αντίχριστον.
Και ο ψευδοπροφήτης θα είναι πρόσωπο. Αλλά πολλοί ψευδοπροφήται μέσα στην Ιστορία υπάρχουν. Είναι όλοι εκείνοι που με πολύ απλό και ειρηνικό τρόπο εμφανίζονται μέσα στις κοινωνίες και στις γενεές. Δηλαδή πώς;
Ο Αντίχριστος έχει το στοιχείο της βιαιότητος. Είδατε ο Κάιν; Σκοτώνει τον Άβελ. Είδατε ο Ναβουχοδονόσορ; Ρίχνει στο καμίνι τους τρεις Παίδας. Είδατε τον Αντίοχο τον Επιφανή; Βασανίζει τους επτά Μακκαβαίους. Ο Αντίχριστος εμφανίζεται πάντα με την βιαιότητα.
Αλλά ο ψευδοπροφήτης ποτέ με την βιαιότητα. Εκείνο που δεν πετυχαίνει με τη βιαιότητα ο Αντίχριστος, θα το πετύχει με τον καλό του τρόπο ο ψευδοπροφήτης. Δηλαδή; Θα ‘ρθει με ειρηνικό τρόπο. Θα ‘ρθει με προβιά προβάτου. Γι’αυτό ο Κύριος μίλησε για τους ψευδοπροφήτες και για όλους εκείνους τους αιρετικούς που έρχονται, και ο απόστολος Παύλος, με «δοράν», με προβιά προβάτου. Με το χαμόγελο, θα ρθει, εν ονόματι… ή μάλλον με την «προβιά» της τέχνης, του πολιτισμού, των πολιτιστικών, θα λέγαμε, εκδηλώσεων.
Πάρτε ένα παραδειγματάκι σύγχρονο. Ξέρετε ότι με αυτήν την προσπάθεια των πολιτιστικών εκδηλώσεων, το ξέρετε ότι έχομε και μία αναβίωση της ειδωλολατρίας; Το αντιλαμβάνεστε αυτό; Όταν εν ονόματι, φερειπείν, του τουρισμού ή των πολιτιστικών εκδηλώσεων ή των «παραδόσεων» της πατρίδος μας, ξέρω ‘γω, αναβιώνομε τα «αναστενάρια» και τα χρηματοδοτούμε ή άλλες εκδηλώσεις είναι ειδωλολατρικές και άλλα έθιμα ειδωλολατρικά, Απόκριες με όργια κ.τ.λ. κ.τ.λ.; Όλα αυτά έχουνε μία αθωότητα. Αλλά εδώ είναι το επικίνδυνο. Ότι θα ‘ρθει κάποια μέρα που θα αναβιώσει η ειδωλολατρία. Μας το λέει το βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως». Λυπούμαι, δεν έχω χρόνο να σας τα έλεγα όλα αυτά. Θα αναβιώσει.
Θα αναβιώσει η ειδωλολατρία. Και προδρομικές καταστάσεις αυτής της αναβιώσεως της ειδωλολατρίας είναι αυτές οι πολιτιστικές εκδηλώσεις. Αθώες. Εκ πρώτης όψεως δεν έχουν τίποτα το σοβαρό. Κι όμως, αγαπητοί μου, αυτός είναι ο ψευδοπροφήτης. Και να ήταν μόνο σ’ αυτό; Είναι σε τόσους τομείς της ζωής, σε τόσους τομείς… Γενικά, για να μην πολυπραγμονώ, θα έλεγα ο ψευδοπροφήτης είναι εκείνος ο οποίος με κάθε τρόπο προσπαθεί να βγάλει το σταυρικό στοιχείο από τη ζωή του Χριστιανού.
Έτσι, με λίγα λόγια, ξέρετε τι θα πει αυτό; Να κάνει χωρίς Σταυρό το Ευαγγέλιο. Και αυτό το πράγμα να πώς το λέγει ο Απόστολος Παύλος στους Φιλιππησίους. Το λέγει ως εξής: «Σας έλεγα», λέγει, «και τώρα που σας γράφω, κλαίγοντας το γράφω, για τους ἐχθροὺς τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, ὧν ὁ θεὸς ἡ κοιλία». Κοιτάξτε πώς τους λέγει: «Εχθρούς του σταυρού του Χριστού, των οποίων η κοιλιά είναι ο Θεός». Δηλαδή «να φάμε, να πιούμε» κ.τ.λ. κ.τ.λ. Να φάμε, να πιούμε. Και τους αποκαλεί αυτούς «εχθρούς του σταυρού». Γιατί εχθρούς του Σταυρού;
Τι έκαναν αυτοί; «Ανασταυρώνουν», λέγει, «τον Χριστό». Τι έκαναν, δηλαδή; Τι έκαναν δηλαδή; Ξανάπιασαν τον Χριστό και Τον σταυρώνουν;
Αγαπητοί μου, είναι η άρνησις του σταυρικού στοιχείου. Κι όταν αρνούμεθα το σταυρικό στοιχείο, τότε έχομε έναν Χριστιανισμό που δεν είναι Χριστιανισμός. Έναν Χριστιανισμό που δεν σώζει. Πρέπει να ερευνούμε, αυτό που εγώ ζω σαν Χριστιανός, θα με σώσει; Έχω, δηλαδή, ένα χριστιανικό στοιχείο που έχει μέσα του την σωτηρία; Ή μήπως ζω έναν Χριστιανισμό που απατώμαι να νομίζω ότι είμαι Χριστιανός. Απλώς να κάνει πιο βελτιωμένη, πιο καλύτερη την ζωή μου, πιο πολιτισμένη, πιο ανθρώπινη. Μια τέτοια μορφή Χριστιανισμού δεν σώζει. Αυτό είναι ο ψευδοπροφήτης.
Δεν νομίζετε συνεπώς ότι έχομε μία πολύ λεπτή παρουσία στην Ιστορία του ψευδοπροφήτου;
Κι ότι πρέπει πάρα πολύ να προσέξομε με αυτόν τον ψευδοπροφήτην; Ο πολιτισμός γενικά, είναι όργανο, στοιχείο στα χέρια του ψευδοπροφήτου. Μη σας κάνει εντύπωση. Μπορούμε να χρησιμοποιήσομε τον πολιτισμό μέχρις ενός βαθμού. Αν θέλετε να το δείτε, δεν είναι χωρίς σημασία το ότι ο Κάιν εδημιούργησε πολιτισμόν. Η γενεά του Κάιν έκανε πολιτισμό, έκτισαν πόλεις…
Θα μου πείτε, η γενεά του Σηθ, που είπε ο Θεός να μη μιγούν οι δύο γενεές, η μίξις των επέφερε τον Κατακλυσμό, το ξέρετε από την Αγία Γραφή. Δεν αναφέρεται ότι οι άνθρωποι των απογόνων του Σηθ έκαναν σπίτια; Έκαναν πόλεις; Δηλαδή να πολίζουν, δηλαδή να μείνουν σε πόλεις, να κατοικήσουν; Αναμφισβήτητα ναι. Αλλά αποσιωπά η Αγία Γραφή ότι έκτισαν σπίτια. Όπως αποσιωπά και από τον Μελχισεδέκ ότι δεν είχε πατέρα και μητέρα.
Για να σταθεί ένας τύπος. Και η γενεά του Σηθ να σταθεί ένας τύπος. Ότι ο πολιτισμός είναι κάτι που αν ξεπεράσει κάποια όρια, γίνεται όργανον στα χέρια του ψευδοπροφήτου.Γι΄αυτό τονίζει ιδιαιτέρως στη γενεά του Κάιν την ανάπτυξη του πολιτισμού, όπως ακόμη και εκείνα τα τέσσερα παιδιά του Λάμεχ, απογόνου του Κάιν, που ανέπτυξαν τις τέχνες, την υφαντική, η μια του κόρη, την χρήση του χαλκού κ.τ.λ. Αυτά αναφέρονται στη γενεά του Κάιν· που είναι στοιχεία του πολιτισμού, τη μουσική… Είναι στοιχεία του πολιτισμού αυτά. Και έχουν πολλή σημασία.
Και αναφέρονται ότι είναι στη γενεά του Κάιν. Γιατί; Γιατί τελικά ο πολιτισμός δυστυχώς υπηρέτησε και υπηρετεί τον Αντίχριστο. Και απομακρύνει τους ανθρώπους από τον Ιησούν Χριστόν.
Όχι λοιπόν ότι δεν μπορούμε να κάνομε μία χρήση του πολιτισμού. Αλλά ας προσέξομε τους κινδύνους του. Διότι είναι στα χέρια επικινδύνου «ανθρώπου», ας το πούμε («άνθρωπος» εντός εισαγωγικών): του ψευδοπροφήτου· που θα μας ρίξει στα άλλα χέρια· του Αντιχρίστου.
Αυτά, αγαπητοί μου, θα ήθελα να σας πω ως προς την απορία που ετέθη για την παρουσία του Αντιχρίστου. Και το θέμα του Αντιχρίστου είναι παγκόσμιο. Φυσικά δεν είναι μόνο ελληνικό.
Το βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως» κινείται σε έναν παγκόσμιο χώρο. Δεν είναι μόνο ο ελληνικός χώρος. Προσέξτε γιατί πολλές φορές από έναν… έτσι, σωβινισμόν, εθνικισμόν, νομίζομε ότι όλα αυτά θα εκτυλιχθούν εδώ γύρω στην πατρίδα μας. Όχι. Είναι παγκόσμιο βιβλίο το βιβλίο της «Ἀποκαλύψεως» και αυτό έχει πάρα πολλή σημασία. Ας προσέξομε, λοιπόν.
Κι εκείνο το «Στῶμεν καλῶς» έχει μια πιο ξεχωριστή θέση στην εποχή μας. Πρέπει, πρέπει να επισημάνομε και τον Αντίχριστον και τον ψευδοπροφήτη, να τους αποκαλύπτομε εις τους άλλους να αφυπνίζονται και να στεκόμαστε όρθιοι.
Εύχομαι να σας ευλογεί ο Θεός κα να έχετε την ειρήνη του Θεού και την χάρη του Ιησού Χριστού.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
• https://arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/proskynhtvn/proskynhtvn_001.mp3
