Θεοφάνης Γρηγορίου
Ὁ Μητροπολίτης Μεσσηνίας ἀπεδείχθη ἰδιαιτέρως λαλίστατος, ὅταν ἐτέθη τὸ ζήτημα τῆς προκλητικῆς αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Μητροπολιτῶν. Διὰ τὸ συγκεκριμένον ζήτημα εὑρέθησαν ἀμέσως καὶ τὰ νομικὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἡ διάθεσις διὰ δημοσίαν παρέμβασιν καὶ ὁ ἀπαραίτητος τηλεοπτικὸς χρόνος.
Τὸ ἐρώτημα, ὅμως, παραμένει ἀμείλικτον: ποῦ ἦτο αὐτὴ ἡ μαχητικότης, ὅταν ὁ ἑλληνικὸς λαὸς κατήρχετο εἰς τὰ συλλαλητήρια διὰ τὴν Μακεδονίαν; Ποῦ ἦτο ἡ δυναμικὴ φωνὴ τῶν Ἱεραρχῶν, ὅταν οἱ ἱεροὶ ναοὶ ἐκλείσθησαν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ κορωνοϊοῦ, ὅταν οἱ πιστοὶ ἀπεκλείοντο ἀπὸ τὴν θείαν λατρείαν καὶ ὅταν ἀκόμη καὶ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὰ Μυστήρια ἀντιμετωπίζετο περίπου ὡς ἀπειλὴ διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν; Ποῦ ἦτο ἡ ἀντίδρασις, ὅταν ἡ Πολιτεία ἐνομοθέτει κατὰ τρόπον εὐθέως ἀντίθετον πρὸς τὴν ὀρθόδοξον ἀνθρωπολογίαν, τὴν οἰκογένειαν καὶ τὴν ἐκκλησιαστικὴν παράδοσιν;
Εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα ἠκούσαμεν ἐκκλήσεις διὰ «σύνεσιν», «ὑπευθυνότητα», «διάλογον» καὶ «σεβασμὸν πρὸς τοὺς θεσμούς». Ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἀντίδρασις ὑπῆρξεν ἀπὸ περιωρισμένη ἕως ἀνύπαρκτος. Ὅταν, ὅμως, θίγωνται αἱ οἰκονομικαὶ ἀπολαβαὶ τῶν Ἐπισκόπων, ἡ εἰκὼν μεταβάλλεται ἐντυπωσιακῶς. Τότε ἐμφανίζεται ἀποφασιστικότης, ἐπιστρατεύεται ὁ νόμος, ὑπενθυμίζονται τὰ δικαιώματα καὶ αἱ τηλεοπτικαὶ παρεμβάσεις κρίνονται ἀπαραίτητοι. Ἐκεῖ ὅπου διὰ τὴν πίστιν κυριαρχεῖ ἡ διπλωματικὴ σιωπή, διὰ τὸν μισθὸν ἐκδηλοῦται αἰφνιδίως σθεναρὰ ἀντίστασις.
Αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν πραγματικότητα φαίνεται ὅτι ἔχει ἀντιληφθῆ πολὺ καλῶς ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης. Ὁ Πρωθυπουργὸς ἀποδεικνύεται πανέξυπνος πολιτικῶς, διότι γνωρίζει τὸν νοσηρὸν ἐπισκοποκεντρισμὸν, ὁ ὁποῖος ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Ἑλλάδος. Διατί νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἐξαγοράσῃ ἢ νὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλους τοὺς ἱερεῖς, ὅταν ἀρκῆ νὰ καλοπληρώσῃ τοὺς δεσποτάδες;
Ἡ ἅλυσις εἶναι ἁπλῆ καὶ πολιτικῶς ἀποτελεσματική: ἡ κυβέρνησις ἱκανοποιεῖ οἰκονομικῶς τοὺς Μητροπολίτας, οἱ Μητροπολῖται συγκρατοῦν τοὺς κληρικοὺς καὶ οἱ κληρικοὶ μεταφέρουν εἰς τὸ ποίμνιον μίαν νοοτροπίαν ὑποχωρήσεως, συμβιβασμοῦ καὶ ὑπακοῆς εἰς τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν. Δὲν χρειάζεται πλέον ἀνοικτὸς διωγμὸς τῆς Ἐκκλησίας. Ἀρκεῖ ἡ οἰκονομικὴ ἐξάρτησις καὶ ἡ καλοπληρωμένη σιωπὴ τῆς διοικήσεώς της. Ὅσον περισσότερον ἡ Ἱεραρχία ἐξαρτᾶται οἰκονομικῶς καὶ θεσμικῶς ἀπὸ τὸ κράτος, τόσον δυσκολώτερον θὰ ὑψώσῃ προφητικὴν φωνὴν ἐναντίον του.
Ὁ λαός, ὅμως, δὲν εἶναι ἀφελής. Βλέπει, συγκρίνει καὶ κρίνει. Δικαιολογημένως, ἑπομένως, διερωτᾶται: ἐὰν οἱ Ἐπίσκοποι δύνανται νὰ ἀγωνισθοῦν τόσον ἀποτελεσματικῶς διὰ τὴν μισθοδοσίαν των, διατί δὲν ἐπιδεικνύουν τὴν ἰδίαν ἀποφασιστικότητα διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς πίστεως, τῶν ἱερῶν ναῶν καὶ τοῦ ποιμνίου των;
Ὁ Ἐπίσκοπος δὲν χειροτονεῖται, διὰ νὰ καταστῇ ἔμμισθος κρατικὸς ἀξιωματοῦχος οὔτε διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ οἰκονομικὰ προνόμια. Χειροτονεῖται, διὰ νὰ εἶναι φύλαξ τῆς πίστεως, ποιμὴν τοῦ λαοῦ καὶ προφητικὴ φωνὴ τῆς Ἐκκλησίας ἔναντι τῆς ἑκάστοτε ἐξουσίας. Ὅταν αὐτὴ ἡ φωνὴ ἀκούεται δυνατὰ μόνον ἔμπροσθεν τοῦ ταμείου, τότε τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι πλέον οἰκονομικόν. Εἶναι βαθύτατα ἐκκλησιολογικὸν καὶ πνευματικόν.
ΘΕΟΦΑΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ