Μετάνοια εἶναι ἡ ἐπιστροφή τοῦ ἀνθρώπου στόν Θεό. Ἐπιστροφή ὅμως σημαίνει συνάμα ἐγκατάλειψη. Ἐγκαταλείπει ὁ ἄνθωπος τήν ἁμαρτία καί ἐπιστρέφει στήν ἁγιότητα· τήν πλάνη καί ἀποδέχεται τήν ἀλήθεια· τόν κόσμο καί ξαναγυρίζει στήν κοινωνία του Θεοῦ, στήν Ἐκκλησία Του.
Ἡ ἀποστασία τῆς ἁμαρτίας ἔχει τριπλή κατεύθυνση. Στρέφεται κατά τοῦ Θεοῦ, διότι ἀρνεῖται τήν κυριότητά Του. Στρέφεται κατά τοῦ ἴδιου τοῦ ἑαυτοῦ μας, γιατί ζητεῖ ὅσα ὁδηγοῦν στήν φθορά, τήν καταστροφή μας. Στρέφεται καί κατά τοῦ συνανθρώπου μας, γιατί τόν βλέπει ὅχι ὡς ἀδελφό, ἀλλά σάν ἀντικείμενο ἐκμεταλλεύσεως. Ἡ μετάνοια τοῦ Ζακχαίου εἶναι γνήσια, διότι ἔχει εὐδιάκριτα τά σημεῖα τῆς τριπλῆς αὐτῆς ἐπανορθώσεως καί ἐπιστροφῆς.
Ὁ Ζακχαῖος πρῶτα νικᾶ τόν κακό του ἑαυτό. Σκαρφαλώνει στό δέντρο, γιά νά δεῖ τόν Χριστό, γιατί ἦταν μικρόσωμος. Θυσιάζει τήν «ἀξιοπρέπειά» του. Τήν ἔπαρση τοῦ ἀξιώματός του, τήν αὐταρέσκεια καί τήν ἰσχυρή αὐτοπεποίθηση τοῦ πλούτου ἀντικαθιστᾶ ἡ ταπείνωση, ἡ παιδική ἁπλότητα, ἡ πίστη καί ἡ ἐπιθυμία νά δεῖ τόν Χριστό.
Ἀκολουθεῖ τό δεύτερο σκαλοπάτι. Ἡ ἀποκατάσταση τῶν συνανθρώπων του, πού ἔπεσαν θύματα τῆς ἁρπακτικῆς διαθέσεως τοῦ ἐπαγγέλματός του. Μοιράζει τήν μισή περιουσία του καί ὅσα ἄδικα τά ἀπέκτησε, τά ἐπιστρέφει εἰς τετραπλοῦν.
Ἐλεύθερος πιά, ἐσωτερικά καί ἐξωτερικά, ἔχει τώρα τήν δύναμη νά πλησιάσει τόν Χριστό καί νά φθάσει στό τρίτο σκαλοπάτι, τῆς θεογνωσίας. Ὁ Κύριος ζητεῖ νά φιλοξενηθεῖ στό σπίτι του. Γιά νά ἀνταμείψει τήν γνησιότητα τῆς μετανοίας του.
Μήν ἀπατόμεθα! Χωρίς τακτοποίηση τῶν σχέσεών μας πρός τόν ἑαυτό μας καί τόν πλησίον μας εἶναι ἀδύνατο νά πλησιάσουμε τόν Θεό. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι στό σημεῖο αὐτό κατηγορηματικός: «Ἤ μήπως δέν ξέρετε, ὅτι ἄδικοι δέν θά κληρονομήσουν βασιλεία Θεοῦ; Μή τρέφετε αὐταπάτες. Οὔτε πόρνοι, οὔτε εἰδωλολάτρες, οὔτε μοιχοί, οὔτε κίναιδοι, οὔτε ἀρσενοκοῖτες, οὔτε πλεονέκτες, οὔτε κλέπτες, οὔτε μέθυσοι, οὔτε ὑβριστές, οὔτε ἐκβιαστές δέν θά κληρονομήσουν βασιλεία Θεοῦ» (Α΄ Κορ. στ΄ 9)
———————————-
Ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 269.
Κηρυγματικές σκέψεις στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς ΙΕ Λουκᾶ ἀπό τόν πατέρα Γεώργιο Μεταλληνό (ἀποσπάσματα).
Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς
Φώτιος Μιχαήλ, ἰατρός