.

.

Δός μας,

Τίμιε Πρόδρομε, φωνή συ που υπήρξες η φωνή του Λόγου. Δος μας την αυγή εσύ που είσαι το λυχνάρι του θεϊκού φωτός. Βάλε σήμερα τα λόγια μας σε σωστό δρόμο, εσύ που υπήρξες ο Πρόδρομος του Θεού Λόγου. Δεν θέλουμε να σε εγκωμιάσουμε με τα δικά μας λόγια, επειδή τα λόγια μας δεν έχουν μεγαλοπρέπεια και τιμή. Όσοι θα θελήσουν να σε στεφανώσουν με τα εγκώμιά τους, ασφαλώς θα πετύχουν κάτι πολύ πιό μικρό από την αξία σου. Λοιπόν να σιγήσω και να μη προσπαθήσω να διακηρύξω την ευγνωμοσύνη μου και τον θαυμασμό μου, επειδή υπάρχει ο κίνδυνος να μη πετύχω ένα εγκώμιο, άξιο του προσώπου σου;

Εκείνος όμως που θα σιωπήσει, πηγαίνει με τη μερίδα των αχαρίστων, γιατί δεν προσπαθεί με όλη του τη δύναμη να εγκωμιάσει τον ευεργέτη του. Γι’ αυτό, όλο και πιό πολύ σου ζητάμε να συμμαχήσεις μαζί μας και σε παρακαλούμε να ελευθερώσεις τη γλώσσα μας από την αδυναμία, που την κρατάει δεμένη, όπως και τότε κατάργησες, με τη σύλληψη και γέννησή σου, τη σιωπή του πατέρα σου του Ζαχαρία.

Άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων

ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ

Ὅταν ὁ Θεός δημιούργησε τόν ἄνθρωπο, ἔβαλε μέσα του καί τά σπέρματα ὅλων τῶν ἀρετῶν, μέ τήν προϋπόθεση νά τά καλλιεργήσει καί νά προχωρήσει ἀπό τό «κατ’ εἰκόνα στό καθ’ ὁμοίωσιν».Ὅπως εἶναι γνωστό, οἱ πρωτόπλαστοι ἀστόχησαν μέ τήν παρακοή τους στήν ἐντολή τοῦ Δημιουργοῦ, ἀμαυρώνοντας ἔτσι τό «καλόν λίαν» δημιούργημα τοῦ Πλάστη μας, κληροδοτώντας καί σ’ ὅλο τό ἀνθρώπινο γένος τήν κυριαρχίαν τοῦ διαβόλου.
Ἀπό τότε μέχρι καί σήμερα, καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες ὁ πονηρός νά ἐξαλείψει ἀπό τήν ψυχή τῶν ἀνθρώπων τήν παρουσίαν τοῦ Θεοῦ καί βασιλέψει γιά πάντα στό ἀνθρώπινο γένος, ὁ πλάνος καί διάβολος. Τυφλωμένος ἀπό τήν ὑπερηφάνειά του δέ βλέπει τήν ἀδυναμία του. Οἱ προσπάθειες του πέτυχαν σέ μεγάλο βαθμό, ἔστω καί προσωρινά, καί παρασύρει στήν πλάνη του καί διαστρέφει τά καλά σπέρματα πού ὑπάρχουν στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων καί τούς ὁδηγεῖ στό σκοτεινό δρόμο τῆς κόλασής του.
Παρ’ ὅλη τή φαινομενική κυριαρχία του, δέν πέτυχε νά ἐξαλείψει τόν πυρῆνα τοῦ « καθ’ ὁμοίωσιν» καί νά ὑποτάξει τελεσίδικα τόν ἄνθρωπο. Ἔτσι ἀκόμα διατηρεῖται σ’ ὅλες τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων, καί σ’ αὐτούς ἀκόμα πού φαίνεται νά ἔχει ἀπόλυτη κυριαρχία, ἡ θεϊκή καταβολή. Μιά σπίθα σιγοκαίει πάντοτε καί περιμένει νά φυσήξει ἕνα ἀεράκι πού θά τήν φουντώσει γιά νά κάψει τά δεσμά, νά ἐλευθερωθεῖ ἀπό τήν κυριαρχία τοῦ διαβόλου ὁ ἄνθρωπος καί νά ἐπανέλθει κοντά στό Δημιουργό του. Αὐτό τό διαπιστώνουμε καθημερινά ἀπό τή μεταστροφή καί τή μετάνοια τόσων ἀνθρώπων πού ἀπαρνοῦνται τήν πλάνη τοῦ σατανᾶ καί ἐπιστρέφουν στό δρόμο τοῦ Θεοῦ καί τῆς σωφροσύνης.
Ὅσοι λοιπόν ἀπαρνοῦνται τήν τυραννική κυριαρχία τοῦ σατανᾶ, ἀλλά καί ὅσοι ἀπό καιρό βαδίζουν τό δρόμο τοῦ Κυρίου, κινδυνεύουν νά παρασυρθοῦν ἀπό τά δελεάσματα καί τίς ὕπουλες προτροπές τοῦ μισόκαλου διαβόλου καί χρειάζεται νά ἐφοδιασθοῦν μέ τά κατάλληλα μέσα γιά νά τόν ἀποφεύγουν καί νά μένουν προσηλωμένοι στόν ἀγώνα τῆς σωτηρίας.
Τἀ μέσα αὐτά εἶναι σωστή ἐργασία τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ πού ἔβαλε μέσα μας καί πού πρέπει νά τίς ἐργαζόμαστε σωστά, γιατί εἶναι τά ὅπλα μας μέ τά ὁποῖα θά πολεμήσουμε τόν ἄγρυπνο ἐχθρό μας.
Ὁ πιστός πρέπει νά ἐργάζεται καί νά κατορθώνει ὅλες τίς ἀρετές μαζί. Ὑπάρχουν ἀρετές ξεχωριστές μέ πρωταρχική σημασία. Ἀνάμεσά τους πρώτη καί μεγάλη εἶναι ἡ ἀρετή τῆς «ταπεινοφροσύνης», ἡ ὁποία εἶναι πολύ δυνατό ὅπλο, καί καταστρέφει ριζικά τό σατανικό ὀχύρωμα, τά σχέδια τοῦ διαβόλου.
Αὐτό τό μεγάλο ὅπλο, ἡ μεγάλη ἀρετή, θά μᾶς ἀπασχολήσει στίς σελίδες πού ἀκολουθοῦν, γιά νά διαφωτίσουμε τόν ἀναγνώστη καί νά τόν ὁδηγήσουμε στήν ἐφαρμογή της.
Ἡ ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης εἶναι μεγάλη καί δύσκολη ἀρετή. Γιά νά τήν κατορθώσει ὁ χριστιανός, θά πρέπει νά τά βάλει μέ τόν ἑαυτό του, μέ τήν ὑπερηφάνειά του, μέ τή φιλαυτία του καί μέ τά διάφορα πάθη του, κακά πού δημιούργησεν ἡ ἁμαρτία καί ἀσκοῦν μεγάλη ἐπιρροή στήν ψυχή του. Θά πρέπει δέ γι’ αὐτό νά καταβάλει πολύ μεγάλη προσπάθεια μέ συντρόφους τήν προσευχή, τήν προσοχή καί τήν ἐπιμονή, ἀλλά καί τή σωστή γνώση γύρω ἀπό τό θέμα. Εἶναι πολλά τά ἐμπόδια στήν ἐργασία αὐτή, καί γιά τοῦτο στίς σελίδες πού ἀκολουθοῦν, θά προσπαθήσουμε νά βοηθήσουμε, τό κατά δύναμη, τούς ἀδελφούς μας, ὥστε νά δοκιμάσουν τήν ἐφαρμογή τῆς μεγάλης αὐτῆς ἀρετῆς καί νά ὠφελήσουν τήν ψυχή τους.
Οἱ δικές μας δυνάμεις καί ἐμπειρίες δέν εἶναι βέβαια καί τόσο ἱκανές, γιά ν’ ἀναπτύξουν ἀποτελεσματικά τήν ἀρετή αὐτή. Γιά τό λόγο αὐτό θά ἀνατρέξουμε στά κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί στή σοφία, τή γνώση καί τήν ἐμπειρία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας, μεταφέροντας ἐδῶ ὅ,τι χρήσιμο καί ὠφέλιμο βροῦμε. Καταβάλλουμε, πιστεύουμε, κι ἐμεῖς τό δίλεπτο τῆς χήρας στήν πνευματική διαφώτιση τῶν χριστιανῶν, γιά νά ἔχουν ὅπλα δυνατά νά πολεμοῦν στόν πνευματικό τους ἀγώνα ἐναντίον τῶν άσάρκων δαιμόνων καί νά ἐξομαλύνουν τό δρόμο τους πρός τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Εὐχόμαστε καί προσευχόμαστε ὅπως ὁ ἀγαθός Θεός εὐλογήσει τή μικρή αὐτή προσπάθειά μας, ὥστε νά φυτευθεῖ, νά αὐξηθεῖ καί νά καρποφορήσει στίς ψυχές τῶν ἀναγνωστῶν μας ἡ μεγάλη ἀρετή τῆς ταπείνωσης καί ταπεινοφροσύνης καί νά φέρει τά ἀγαθά ἀποτελέσματα πού ὅλοι ἐπιθυμοῦμε, ἀλλά δύσκολα τά ἀποκτοῦμε.

Ἡ ταπείνωση

Στή λέξη «ταπείνωση» τά διάφορα λεξικά δίνουν τήν ἔννοια τοῦ ἐξευτελισμοῦ, τῆς μηδαμινότητας, τῆς καταστροφῆς, πού προκαλοῦν ἄλλοι σέ ἄλλους ἀνθρώπους ἠθελημένα, γιά νά τούς καταστρέψουν ἠθικά, κοινωνικά καί οἰκονομικά, ἐπειδή τούς ἐχθρεύονται ἀπό ζήλεια ἤ μίσος, θεωρώντας τους ἐχθρούς τους.
Αὐτή εἶναι ἡ ἔννοια πού δίνει καί ὁ κόσμος στή λέξη «ταπείνωση». Μ’ αὐτή τήν ἔννοια τή γνωρίσαμε πολλές φορές στή ζωή μας, ἴσως ἀκόμα νά εἴχαμε καί ἰδίαν ἐμπειρία.
Ὑπάρχει ὅμως καί ἄλλη ἑρμηνεία καί τρόπος ἐφαρμογῆς τῆς ταπείνωσης, πού, ἀντί νά καταστρέψει, ὑψώνει τόν ἄνθρωπο, τόν κάνει ἅγιο καί λέγεται ἁγία ταπείνωση. Αὐτή εἶναι πού μᾶς ἐνδιαφέρει καί αὐτή θά μᾶς ἀπασχολήσει.
Ἕνας μεγάλος Ὅσιος ὁ Ἰωάννης, ὁ ἐπικαλούμενος προφήτης, σέ ἐρώτηση τί εἶναι ἡ ταπείνωση ἔδωκε τόν ἑξῆς ὁρισμό: «Ταπείνωση εἶναι νά πιστεύεις ὅτι δέν εἶσαι ἄξιος νά σέ λογαριάζουν οἱ ἄλλοι, καί νά κόψεις τό δικό σου θέλημα καί νά ὑπομένεις τά ἔξωθεν ἐπερχόμενα σέ σένα χωρίς ταραχή. Αὐτή εἶναι ἡ ἀληθινή ταπείνωση στήν ὁποία δέ βρίσκει χῶρον ἡ κενοδοξία».
Ἡ ταπείνωση εἶναι ὅπως ἕνα μαχαίρι πού, ἄν τό χρησιμοποιεῖς γιά νά ἐξυπηρετεῖς τή ζωή σου, εἶναι ἐργαλεῖο ὠφέλιμο. Ἄν ὅμως τό χρησιμοποιεῖς γιά νά κάνεις κακό, τότε γίνεται φονικό ὅπλο. Ἀκόμα μποροῦμε νά παρομοιάσουμε τήν ταπείνωση μ’ ἕνα συστατικό πού μπορεῖ κάποιος νά τό χρησιμοποιήσει σάν φάρμακο καί ἄλλος νά τό χρησιμοποιήσει σάν δηλητήριο.
Οἱ ἄνθρωποι τοῦ κόσμου χρησιμοποιοῦν τήν ταπείνωση, γιά νά πληγώσουν τούς ἄλλους ἀνθρώπους, ἐνῶ ὁ Θεός καί οἱ ἄνθρωποί Του τή χρησιμοποιοῦν σάν φάρμακο, γιά νά θεραπεύσουν τά ψυχοφθόρα πάθη τῆς ὑπερηφάνειας, τῆς φιλαυτίας, καί τοῦ ἐγωϊσμοῦ.
Κι ἄν ἀκόμα οἱ ἄνθρωποι τοῦ διαβόλου χρησιμοποιοῦν τήν ταπείνωση γιά νά καταστρέψουν κάποιον ἄνθρωπο πιστό στό Θεό, αὐτός μπορεῖ νά μετατρέψει τό ἀποτέλεσμα σέ εὐεργετικό μέσο σωτηρίας, μέ τήν ὑπομονή, τήν ἀγάπη, τή σωφροσύνη καί τήν καταφυγή του στόν Κύριο.

Μορφές ταπείνωσης

Στή πορεία τῆς ζωῆς του ὁ ἄνθρωπος θά συναντήσει τρεῖς μορφές ταπείνωσης. Ἡ μιά προέρχεται ἀπό τήν κακία τῶν ἀνθρώπων, ἡ δέ ἄλλη ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί ἡ τρίτη εἶναι ἡ ἑκούσια ταπείνωση, ἡ ταπεινοφροσύνη πού ὁ ἴδιος θά θελήσει νά ἐπιβάλει στόν ἑαυτό του.
α) Συμβαίνει πολλές φορές ἄνθρωποι, κυριευμένοι ἀπό ζήλεια καί φθόνο γιά τήν πρόοδο τῶν συνανθρώπων τους, νά θέλουν νά ταπεινώσουν, νά ἐξευτελίσουν κάποιο, γιά νά ἱκανοποιήσουν τά ζηλόφθονά τους αἰσθήματα. Χρησιμοποιοῦν γι’ αὐτό τή συκοφαντία καί τό διασυρμό, μέ ἀποτέλεσμα νά βρίσκεται ὁ ἄνθρωπος σέ πολύ δύσκολη θέση, γιατί στά μάτια τῶν ἄλλων εἶναι ἐκτεθειμένος στά ψεύδη καί στίς συκοφαντίες. Αὐτή εἶναι μιά μορφή ταπείνωσης πού συχνά συναντοῦμε στό σύγχρονο κόσμο μας, ἐπειδή ὁ ἄνθρωπος ἔγινε ὑλόφρονας, ὑπερήφανος ἀτομιστής, τόν ἐνδιαφέρει μόνο ὁ στενός του κύκλος καί ἡ καλοπέραση. Ἡ συντριπτική πλειοψηφία τῶν ἀνθρώπων, δυστυχῶς βρίσκεται σ’ αὐτή τήν καταστρεπτική ὁδό πού ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο μακρυά ἀπό τήν ὁδό τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ.
β) Ἄλλη μορφή ταπείνωσης εἶναι αὐτή πού ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ χρησιμοποιεῖ σάν φάρμακο σωτήριο γιά θεραπεία τῶν παθῶν καί σωτηρία τῆς ψυχῆς καί συνίσταται στό ἑξῆς: Ὅταν ὁ παντογνώστης Κύριος βλέπει τόν πιστό του ἄνθρωπο νά παρασύρεται ἀπό τίς ἀδυναμίες του καί νά κινδυνεύει νά χάσει τόν Παράδεισο, τότε ἐπεμβαίνει μέ ἀγάπη καί ἐπιτρέπει στόν πειραστή διάβολο νά τόν δοκιμάσει μέ διάφορους τρόπους καί πειρασμούς, πάντοτε μέχρι κάποιου βαθμοῦ, γιά νά ἀνοίξουν τά μάτια τῆς ψυχῆς του καί νά ξαναβρεῖ τό δρόμο τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ καί τῆς βασιλείας Του. Ἐδῶ ὅμως ὑπάρχει μιά μεγάλη διαφορά. Ἐνῶ ἡ ἀνθρώπινη δοκιμασία φτάνει μέχρι καταστροφῆς , ἡ δοκιμασία τοῦ Θεοῦ ἔχει ὅρια μέχρι ἐκεῖ πού ἀντέχει ὁ ἄνθρωπος καί ὄχι περισσότερο. Δέν ἀφήνει ὁ Θεός, τόν ἄνθρωπο νά λυγίσει κάτω ἀπό τό βάρος τῶν δοκιμασιῶν, ἀλλά ἐπεμβαίνει, τόν στηρίζει καί τόν σώζει. Ἡ δοκιμασία πού προέρχεται ἀπό τό Θεό εἶναι φιλάνθρωπη.
Παραδείγματα ὑπάρχουν πολλά ἀπό τούς χρόνους τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τόσο ἀπό ἄτομα ὅσο καί ἀπό ἔθνη. Ὁ βασιλέας Δαυΐδ, γιά παράδειγμα, ξέφευγε ἀπό τό δρόμο τοῦ Θεοῦ. Τότε ὁ Κύριος τόν ταπείνωνε μέ διάφορους τρόπους καί ξανάβρισκε τό δρόμο του.Ὁ ἴδιος ὁμολογοῦσε: «πρίν μέ ταπεινώσεις , Θεέ μου, ἐγώ εἶχα ἁμαρτήσει ἐνώπιόν σου». Ἀκόμα παραδέχεται ὅτι ὠφελήθηκε ἀπό τήν ταπείνωση τοῦ Κυρίου. «Εὐεργετικό καί σωτήριο ὑπῆρξε τό γεγονός, ὅτι μέ τήν πατρική σου παιδαγωγία διά τῶν θλίψεων μέ ἐταπείνωσες, γιά νά μάθω καλύτερα τίς ἐντολές σου» (Ψαλμ.118, 68-71).
Καί τό ἰουδαϊκό ἔθνος, ὁ λαός τοῦ Κυρίου, ὅταν υἱοθετοῦσε τά ἔθιμα τῶν εἰδωλολατρῶν γειτόνων του, ἐπέτρεπεν ὁ Θεός νά πολεμηθοῦν ἀπό ἄλλα ἔθνη καί νά ταπεινωθοῦν, πράγμα πού τούς ἄνοιγε τά μάτια καί μετανοοῦσαν καί σώζονταν.
Αὐτά τά παραδείγματα συνεχίζονται καί στήν ἐποχή τῆς Καινῆς Διαθήκης. Ἕνας Παῦλος δοκιμάζεται κατά παραχώρηση Θεοῦ καί ταπεινώνεται, γιατί αὐτό ἀπαιτοῦσε τό συμφέρο του κατά τήν παντογνωσία τοῦ Κυρίου. Εἶναι καί πολλά ἄλλα τέτοια πού παρουσιάζει ἡ ἱστορία τοῦ κόσμου καί θά ἀναφέρουμε ἀργότερα.
γ) Ὑπάρχει καί μιά τρίτη μορφή ταπείνωσης πού συναντοῦμε στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας, σέ μοναχούς καί λαϊκούς ἀνθρώπους. Εἶναι ἡ ἑκούσια ταπείνωση, δηλαδή τό ταπεινό φρόνημα σ’ ὅλη τή ζωή τοῦ πιστοῦ. Ὁ χριστιανός πού ἔχει ἐρωτική διάθεση γιά τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἐφαρμόζει σ’ ὅλες τίς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς του τό ταπεινό φρόνημα. Αὐτός πού ἀπεφάσισε νά φορέσει τό ἔνδυμα τῆς ταπεινοφροσύνης, προσπαθεῖ νά ἐξαφανίσει ἀπό τή ζωή του τήν ὑψηλοφροσύνη, τήν ὑπερηφάνεια, τή φιλαυτία καί ὅλα τά ἑωσφορικά πάθη. Ἀπό τή στιγμή πού πῆρε αὐτή τή γενναία ἀπόφαση, θεωρεῖ τόν ἑαυτό του κατώτερο ἀπό κάθε ἄνθρωπο. Στήριγμα τοῦ πιστοῦ, στήν περίπτωση αὐτή, εἶναι ὁ Κύριος, στή βοήθεια τοῦ Ὁποίου ἐλπίζει.
Εἶναι ἄλλωστε γνωστή ἡ ταπεινοφροσύνη μερικῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας πού ὀνομάσθησαν «διά Χριστόν σαλοί». Αὐτοί γιά τόν κόσμο ἦσαν τρελλοί, γιατί δέχονταν τίς ὕβρεις, τήν κακομεταχείριση, τή λοιδορία ἀτάραχα, χωρίς νά ἀντιδροῦν, ἐνῶ ἦσαν σώφρονες καί σοφοί. Ἡ σοφία καί ἁγιότητά τους γινόταν γνωστή στό τέλος τῆς ζωῆς τους καί μετά θάνατον, ὅταν γινόταν γνωστόν τί οὐσιαστικά ἦσαν.
Ἐπειδή εἶναι σπουδαία καί ἀναγκαία ἡ μορφή αὐτή τῆς ταπείνωσης, τῆς ἐφαρμογῆς, δηλαδή, τῆς ταπεινοφροσύνης, τοῦ ταπεινοῦ φρονήματος, θά προχωρήσουμε νά τήν ἐξετάσουμε περισσότερο στή συνέχεια.

Ἡ ταπεινοφροσύνη 
(Ἡ ἔννοια τῆς ταπεινοφροσύνης)

Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής δίνει τόν ἑξῆς ὁρισμό γιά τήν ταπεινοφροσύνη: «Ταπεινοφροσύνη εἶναι μιά συνεχής προσευχή μέ δάκρυα καί πόνο. Διότι αὐτή ἐπικαλεῖται τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ καί δέν ἀφήνει τόν ἄνθρωπο οὔτε νά στηρίζεται ἀπερίσκεπτα στή δύναμή του καί στή σοφία του, οὔτε νά ὑπερηφανεύεται ἐναντίον ἄλλου, τά ὁποῖα εἶναι φοβερά νοσήματα, ὀφειλόμενα στό πάθος τῆς ὑπερηφάνειας».
Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι τό ἐργαστήρι πού διαλύει τά ἀρνητικά ἀποτελέσματα τῆς ταπείνωσης στήν ὁποίαν ὑποβάλλει στόν ἄνθρωπο ἡ κακία τῶν δαιμόνων καί τῶν ἀνθρώπων. Δηλαδή τήν προσβολή, τόν ἐξευτελισμό, τήν ἀδικία, τή συκοφαντία πού θά ὑποστεῖ ὁ ταπεινός ἄνθρωπος, ἐνεργοποιεῖ τήν ταπεινοφροσύνη πού σάν ἄλλο ἐργαλεῖο μετατρέπει τήν ὀργή τήν ἐκδίκηση σέ συγχωρητικότητα καί ἀγάπη, ἀποφεύγοντας ἔτσι τήν ἁμαρτία καί πληγώνει τό διάβολο στό κέντρο τῆς καρδίας του.

Ποιός εἶναι ὅμως ὁ πραγματικά ταπεινόφρονας;

Ἀπό τήν ἀρχή θά πρέπει νά διευκρινήσουμε ποιός εἶναι ὁ ταπεινόφρονας, γιατί ὑπάρχουν καί μερικοί ἄνθρωποι πού ἀπό τή φύση τους εἶναι πρᾶοι καί ἥσυχοι καί φαίνονται ὅτι εἶναι ταπεινοί, ὄταν ὅμως ἔλθει ἡ στιγμή τῆς δοκιμασίας, δέν ἐφαρμόζουν τήν ταπεινοφροσύνη καί διαμαρτύρονται. Αὐτοί οἱ φαινομενικά ταπεινοί, μόλις τούς «πατήσεις τόν κάλλο», διαμαρτύρονται ἐντονότατα καί φωνάζουν καί ἀπειλοῦν. Ποῦ εἶναι λοιπόν ἡ ταπεινοφροσύνη τους;
Ὁ πραγματικά ταπεινός ἄνθρωπος εἶναι ἐκεῖνος πού ἐνῶ εἶναι μεγάλος σέ πλούτη, ἀξιώματα, καί χαρίσματα, θεωρεῖ τόν ἑαυτό του κατώτερο ἀπό κάθε ἄνθρωπο. Ταπεινόφρονας ἐπίσης εἶναι αὐτός πού ἐνῶ τὀν συκοφαντοῦν, δέν ταράζεται, ἐνῶ τόν κατηγοροῦν γιά πράγματα πού δέν ἔκαμε, δέν φοβᾶται, ἐνῶ τόν προσβάλλουν, μένει ἀτάραχος ἀφήνοντας τήν κρίση του καί τήν ἀπολογία του στόν Κύριο πού εἶπε «ἐμοί ἐκδίκησις ἐγώ ἀνταποδώσω»· αὐτός εἶναι βέβαιος ὅτι ὁ Κύριος θά δικάσει δίκαια καί θά καταδικάσει δίκαια τό συκοφάντη, ἐνῶ τόν ταπεινό θά τόν δικαιώσει μέ τόν τρόπο πού ὁ Ἴδιος γνωρίζει« ἵνα (αὐτόν) ὑψώσει ἐν καιρῷ».(A.Πέτρ. 5. 6).

Δύσκολο ἔργο ἡ ταπεινοφροσύνη

Εἶναι πολύ δύσκολο ὅμως αὐτό τό ἔργο χωρίς θεϊκή βοήθεια καί συνδρομή, γιατί ὁ κόσμος τόν ταπεινό τό θεωρεῖ βλάκα καί χαζό καί ἐκμεταλεύσιμο. Ἐνώπιον ὅμως τοῦ Θεοῦ εἶναι διαμάντι πανάκριβο. Ὁ Μάρκος ὁ Ἀσκητής ὑπεραμύνεται τοῦ ταπεινόφρονα λέγοντας: « Ἡ ταπεινοφροσύνη δέν εἶναι καταδίκη συνειδήσεως, ἀλλά χάρις Θεοῦ καί ἀκριβής πληροφορία τῆς συμπάθειάς Του».
Καί ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος λέγει, ὅτι ἡ ἑκούσια ταπεινοφροσύνη εἶναι δόξα τοῦ Θεοῦ· γράφει:« Σμίκρυνε τόν ἑαυτό σου εἰς ὅλα ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων καί θά ὑψωθεῖς ἐπάνω ἀπό τούς ἄρχοντας τοῦ αἰώνα τούτου. Ταπείνωσε τόν ἑαυτό σου καί θά δεῖς τή δόξα τοῦ Θεοῦ ἐντός σου. Διότι ὅπου βλαστάνει ἡ ταπείνωση, ἐκεῖ ἀναβλύζει ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ. Ἄν ἀγωνίζεσαι φανερά νά ταπεινωθεῖς, ὁ Θεός θά σέ κάνει νά δοξασθεῖς ἀπό ὅλους τούς ἀνθρώπους· ἄν ἔχεις τήν ταπείνωση στήν καρδιά σου ἐκεῖ στήν καρδιά σου θά σοῦ φανερώσει ὁ Θεός τή δόξα Του. Ὅταν ἐργάζεσαι τήν ἀρετή, νά φροντίζεις νά σέ καταφρονοῦν οἱ ἄνθρωποι καί τότε θά τιμηθεῖς ἀπό τό Θεό. Μίσησε τήν τιμή, γιά νά τιμηθεῖς. Ἐκεῖνος πού ἀποφεύγει τήν τιμή, τόν καταδιώκει ἡ τιμή καί γίνεται κήρυκας τῆς ταπεινώσεώς του». Ὁ ἴδιος λέγει ἀλλοῦ γιά τήν τέλεια ταπεινοφροσύνη τά ἀκόλουθα: « Ὁ ἄνθρωπος πού κατόρθωσε νά ἐννοήσει πόσο ἀσθενής εἶναι στά πνευματικά, αὐτός ἔφθασε στήν τέλεια ταπεινοφροσύνη καί τήν ἐπίγνωση τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό καί παρακινεῖται συνεχῶς νά εὐχαριστεῖ τό Θεό καί γίνεται πλουσιώτερος στήν ἀπόκτηση θείων χαρισμάτων. Στόμα πού εὐχαριστεῖ πάντοτε τό Θεό, δέχεται ἀπό τό Θεό εὐλογία. Καί στήν καρδιά πού διαμένει στή συνεχή πρός τό Θεό εὐχαριστία, αὐξάνει διαρκῶς ἐντός αὐτῆς ἡ θεία Χάρη. Ἀπό τή Χάρη προηγεῖται ἡ ταπείνωση, ὅπως ἐμπρός ἀπό τόν πειρασμόν τρέχει ἡ ὑπερηφάνεια.»
Ὁ ἄνθρωπος ἔχει ἀνάγκη ἀπό τήν ταπεινοφροσύνη καί τό φόβο τοῦ Θεοῦ, ὅπως ἀκριβῶς ἔχει ἀνάγκη ἀπό ἀέρα γιά τήν ἀναπνοή του. Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι τό δένδρο τῆς ζωῆς πού συνεχῶς ὑψώνεται πρός τόν οὐρανό, ἀλλά καί κάτω ἀπό τή δροσερή του σκιά, ὁ ταπεινός ἄνθρωπος βρίσκει τή γαλήνη τήν ἡρεμία καί προφυλάσσεται ἀπό τά στρές καί τά ἀγχώδη διλλήματα καί μέριμνες τοῦ κόσμου τούτου.

Ἀξία τῆς ταπεινοφροσύνης

Ἀφοῦ εἴδαμε τήν οὐσία τῆς ταπεινοφροσύνης, στή συνέχεια θά δοῦμε καί τήν ἀξία της, δηλαδή τήν ὠφελιμότητά της καί τήν ἀγαθή ἐπίδραση πού ἔχει στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου. Θά ἀρχίσουμε ἀπό τό λόγο τοῦ Θεοῦ, τήν Ἁγία Γραφή, γιά νά δοῦμε ποιά χωρία τή συστήνουν καί πῶς τήν ἀξιολογοῦν.
Στίς Παροιμίες γράφει: «στόμα δέ ταπεινοῦ μελετᾶ σοφίαν» (κεφ. 11. 2). 
Δηλαδή ὁ ταπεινός ἄνθρωπος βλέπει τή μηδαμινότητά του καί διακρίνει τήν ἀξία τοῦ κάθε πράγματος. Προτιμᾶ ἀντί νά ἀσχολεῖται μέ τή σοφία τοῦ κόσμου, νά μελετᾶ τή σοφία τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι γίνεται κατά Θεόν σοφός, πράγμα πού τόν βοηθᾶ νά βαδίζει πιό εὔκολα τό δρόμο τοῦ Θεοῦ μέ τή διάκριση πού ἀποκτᾶ.
Διαβάζουμε, πάλιν στό πιό πάνω βιβλίο:« Εἰσίν οἱ πλουτοῦντες ἑαυτούς μηδέν ἔχοντες καί εἰσίν οἱ ταπεινοῦντες ἑαυτούς ἐν πολλῷ πλούτῳ» (13. 17). 
Θέλει νά πεῖ ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι πού καυχοῦνται γιά τόν πρόσκαιρο πλοῦτο τους, ἀλλά οὐσιαστικά εἶναι φτωχοί, γιατί δέν ἔχουν τόν αἰώνιο πνευματικό πλοῦτο. Καί ὑπάρχουν οἱ ταπεινοί οἱ ὁποῖοι εἶναι φτωχοί καί ὅμως, ἡ ταπείνωσή τους τούς ἐξασφαλίζει πολύ πνευματικό καί αἰώνιο πλοῦτο.
Στό βιβλίο τοῦ Σοφοῦ Σειράχ, γράφει: «Προσευχή ταπεινοῦ νεφέλαις διῆλθεν» (Σ. Σειράχ,35. 17). 
Ἐδῶ παρουσιάζει τή δύναμη πού ἔχει ἡ προσευχή τοῦ ταπεινοῦ ἀνθρώπου καί τήν παρρησία ὥστε νά διασχίζει τούς νεφελώδης οὐρανούς καί νά φθάνει στό Θεό.
Ὁ βασιλιάς Δαυΐδ προτείνει τήν ταπείνωσή του στό Θεό καί ζητᾶ νά τοῦ συγχωρεθοῦν οἱ ἁμαρτίες του.« Δές τήν ταπείνωσή μου καί τόν κόπο μου καί συγχώρεσε ὅλες τίς ἁμαρτίες μου».
Ἐκεῖ πού φανερώνεται ὅλο τό μεγαλεῖο τῆς ταπεινοφροσύνης καί οἱ εὐλογημένοι καρποί της εἶναι στήν Καινή Διαθήκη. Σάν δένδρο ἀγλαόκαρπο εἶναι φυτευμένο ἀπό τόν ἴδιο τό Θεό στή γῆ μας, ἀφοῦ Ὁ Θεός Λόγος, τό δεύτερο πρόσωπο τῆς παναγίας Τριάδας, ταπεινώθηκε λαμβάνοντας δούλου μορφή, μόνο καί μόνο γιά νά ἐλευθερώσει τόν ἄνθρωπο ἀπό τή δουλεία τοῦ σατανᾶ, κάνοντας ἔτσι τήν ταπείνωση θεϊκήν ἀρετή. Ἄς δοῦμε πῶς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος περιγράφει αὐτή τήν ταπείνωση τοῦ Κυρίου:«Ἐκεῖνος (ὁ Θεός Λόγος) ἄν καί ἦταν στή μορφή τοῦ Θεοῦ, δέν ἐθεώρησεν εὐκαιρία γιά ἀπόλαυσι τό ὅτι ἦταν ἴσος μέ τό Θεό, ἀλλ’ ἐξουδένωσε τόν ἑαυτό του μέ τό νά λάβει τή μορφή δούλου, μέ τό νά ἔλθῃ στή μορφή τῶν ἀνθρώπων, καί ἀφοῦ κατά τή μορφή βρέθηκε ἄνθρωπος (ἀφοῦ πραγματικῶς ἔγινε ἄνθρωπος), ἐταπείνωσε τόν ἑαυτό του μέ τό νά γίνει ὑπήκοος μέχρι θανάτου...»(Φιλ 2. 6). 
Ὁ Θεάνθρωπος Σωτήρας μας φόρεσε, σάν ἄλλο ἔνδυμα, τήν ταπείνωση καί τή πτωχεία, βιώνοντάς την ὁ ἴδιος καί διδάσκοντάς την καί προτρέπει κι ἐμᾶς νά Τόν μιμηθοῦμε. «...μάθετε ἀπ’ ἑμοῦ ὅτι πρᾶος εἰμι καί ταπεινός τῇ καρδία» (Ματθ.11.29).
Στήν ἐπί τοῦ ὄρους ὁμιλία Του ὕψωσε τούς ταπεινόφρονες μέχρι τοῦ οὐρανοῦ, μόλις ἄνοιξε τό στόμα Του, ὁ Κύριος,γιά νά μιλήσει, εἶπε στόν πρῶτο «Μακαρισμό»: «Μακάριοι οἱ πτωχοί τῷ πνεύματι ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν»(Ματθ. 5.2). Πτωχοί τῷ πνεύματι, ἐδῶ, δέν εἶναι οἱ τρελλοί, ἀλλά εἶναι οἱ ταπεινόφρονες, οἱ ὁποῖοι συναισθανόμενοι τήν πνευματική τους φτώχεια καταφεύγουν στό Θεό γιά νά πλουτίσουν καί γιά τοῦτο εἶναι εὐτυχισμένοι, ἐπειδή γι’ αὐτούς εἶναι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Καί οἱ Ἀπόστολοι μιμούμενοι τόν Ἀρχηγό τους, στή διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου, ἐργάζονταν «μετά πάσης ταπεινοφροσύνης», ὅπως μαρτυρεῖ ὁ Λουκᾶς(Πράξεις, 20.19).
Ἐπειδή ἔχει μεγάλο κέρδος ἡ ταπεινοφροσύνη, δέν τή ζοῦσαν μόνον οἱ ἴδιοι, ἀλλά ζητοῦσαν καί ἀπό τούς χριστιανούς νά τήν ἐφαρμόζουν στή ζωή τους. «Τῇ ταπεινοφροσύνη ἀλλήλους ἡγούμενοι» συμβουλεύει ὁ Παῦλος τούς Χριστιανούς. Δηλαδή μέ ταπεινοφροσύνη νά θεωρεῖτε τούς ἄλλους πιό μεγάλους ἀπό σᾶς καί νά τούς δίνετε τό προβάδισμα.
Ὁ Ἀπόστολος Ἰάκωβος συμβουλεύει τούς πιστούς: «ταπεινώθητε οὖν ἐνώπιον τοῦ Κυρίου καί ὑψώσει ὑμᾶς» (Ἰακ. 4.10). 
Καί εἶναι σύμφωνο αὐτό μέ τά λόγια τοῦ Κυρίου «Ὁ ταπεινῶν ἑαυτόν ὑψωθήσεται». Τό βραβεῖο πού λαμβάνει ὁ ταπεινός, τόσο στή ζωή αὐτή ὅσο καί στήν αἰώνια εἶναι ἀγάπη τοῦ Θεοῦ πού τόν ὑψώνει ἐνώπιον ἀνθρώπων καί ἀγγέλων.
Ἐπαναλαμβάνοντες λέμε ὅτι εἶναι μεγάλη ἀρετή ἡ ταπείνωση, γιατί ὁ ταπεινός ἄνθρωπος μιμεῖται τό Θεό ἔμπρακτα, γίνεται πολύ ἀγαπητός καί ἔχει πλούσια τή Χάρη τοῦ Κυρίου. Ἔχει μεγαλύτερο κέρδος ἀπό αὐτό; Εἶναι πάρα πολλά τά παραδείγματα ἀπό τήν Καινή Διαθήκη πού μιλοῦν γιά τήν ταπείνωση, ἀλλά,γιά νά μή μακρυγορήσουμε ἀναφέραμε αὐτά τά λίγα.
Τή μεγάλη ἀξία καί ὠφέλεια πού ἔχει ἡ ταπεινοφροσύνη γνώριζαν ἐκ πείρας οἱ Πατέρες καί οἱ Ὅσιοι τῆς ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας καί ἔχουν ἀσχοληθεῖ πολύ μέ τήν ἀρετήν αὐτή.
Ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος ἀρχίζει τόν ιθ΄ Λόγο του ὡς ἑξῆς: «ἄνθρωπε ταπεινέ, θέλεις νά εὕρεις τήν αἰώνιον ζωήν; Κράτησον τήν πίστην καί τήν ταπείνωσιν εἰς ἑαυτόν· διότι διά τούτων εὑρίσκεις τήν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ...» Καί στόν κ΄Λόγον του λέγει: «Τόν ταπεινόφρονα οὐδείς μισεῖ ποτέ, οὐδέ ἐπιπλήττει, οὐδέ καταφρονεῖ· ἐπειδή ἀγαπᾶ αὐτόν ὁ δεσπότης αὐτοῦ καί διά τοῦτο ἀγαπᾶται παρά πάντων... Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ταπεινωθεῖ κυκλώνει αὐτόν τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, καί τότε ἡ καρδία αἰσθάνεται τή θεία βοήθεια... πληροῦται χαρᾶς καί ὁδηγεῖται πρός τήν προσευχή.» Δηλαδή ἡ ὠφέλεια εἶναι διπλή εἶναι ὅμως καί πολλαπλή, ἐπειδή ἡ μιά ἀρετή ἀκολουθεῖ τήν ἄλλη. Ὁ ταπεινός γίνεται κάτοχος πολλῶν ἀρετῶν. Εὐλογία Θεοῦ! Ὁ Θεός δοξάζει τόν ταπεινό, γιατί ὅπου ταπείνωση ἐκεῖ καί τοῦ Θεοῦ ἡ δόξα φαίνεται νά τρέχει σάν ἄλλη πηγή.
Ὁ ἱερός Χρυσόστομος σέ ὁμιλία του, ἔλεγε: «Δέν ὑπάρχει τίποτε ὅμοιο μέ τήν ταπεινοφροσύνη. Γι’ αὐτό καί ὁ Χριστός ἄρχισε τούς Μακαρισμούς μέ τήν ἀρετή αὐτή...Εἶναι ἀδύνατο χωρίς αὐτή νά σωθοῦμε» Καί ἀλλοῦ προτρέπει: «Ἄν θέλεις νά ἀπολαύσεις παρηγοριά ἀπό τό Θεό, ταπεινώσου, σύντριψε τόν ἑαυτό σου».
Καί ὁ Μέγας Ἀθανάσιος συμβουλεύει: «Στή χριστιανική ζωή πρέπει νά προσερχόμαστε μέ πολλή προσοχή καί ταπεινοφροσύνη γιά νά λάβουμε τόν πλοῦτο τοῦ Χριστοῦ. Σέ κάθε ἐκδήλωση τῆς ζωῆς μας νά θυμόμαστε νά ἐφαρμόζουμε τήν ταπείνωση τοῦ Κυρίου. Μόνον ἔτσι θά καταστρέψουμε τίς παγίδες τοῦ διαβόλου».
Περισσότερες ἀναφορές θά δοῦμε ἀργότερα.

Πῶς ἀποκτᾶται ἡ ταπείνωση καί ταπεινοφροσύνη

Μετά ἀπό ὅσα εἴπαμε γιά τήν ἀξία τῆς ταπείνωσης ταπεινοφροσύνης, ἔρχεται φυσικά τό ἐρώτημα: Πῶς ἀποκτᾶται ἡ μεγάλη αὐτή ἀρετή; Μέ ποιό τρόπο θά τήν κάνουμε κτῆμα μας;
Τήν ἀπάντηση θά τή βροῦμε σίγουρα στήν ἐμπειρική σοφία τῶν Πατέρων τῆς ὀρθόδοξης μας Ἐκκλησίας. Τά μεγάλα πράγματα σίγουρα χρειάζονται κόπο καί μεγάλη προσπάθεια, γιά νά ἀποκτηθοῦν. Αὐτό βέβαια ἰσχύει καί γιά τήν ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης.
Στήν ἐποχή μας εἶναι σπάνιο πράγμα ἡ ταπείνωση. Μπορεῖ σ’ ἕνα ἄνθρωπο νά βρεῖς ἐργασία μερικῶν ἀρετῶν, ἀλλά ταπείνωσης μόλις κάποια μυρωδιά θά διακρίνεις.
Μιά πρώτη ἀπάντηση γιά τό πῶς ἀποκτᾶται ἡ ταπείνωση μᾶς δίνει ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος: «Πρός τοῦτο τόν ἐρωτῶντα θέλει ἀποκριθεῖ αὐτή ἡ ταπεινοφροσύνη οὕτως· εἶναι ἀρκετόν εἰς τόν μαθητήν νά γίνη κατά τήν μάθησιν ὅμοιος μέ τό διδάσκαλό του, καί εἰς τόν δοῦλον νά γίνη ὅμοιος μέ τόν Κύριόν του. Βλέπε ἐκεῖνον ὅστις ὥρισεν αὐτήν, καί δωρεῖται αὐτό τό χάρισμα, διά τίνος τρόπου ἀπέκτησεν αὐτήν· γίνου λοιπόν καί σύ ὅμοιος μέ αὐτόν, καί θέλεις εὕρει αὐτήν...διά τῆς τελειότητος πασῶν τῶν ἀρετῶν δυνατόν νά ἀποκτήση τις τήν ταπείνωσιν» (Λόγ. Κ΄). Δηλαδή νά μιμηθεῖ κάποιος τήν ζωήν τοῦ Κυρίου πού εἶναι ὁ δάσκαλος τῆς ταπείνωσης, μελετώντας συχνά τή ζωή Του μέσα ἀπό τά Εὐαγγέλια, καί νά προσπαθεῖ νά μιμεῖται τή συμπεριφορά Του.
Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος, στό βίο τῆς Συγκλητικῆς, γράφει:«Εἶναι δύσκολο νά ἀποκτηθεῖ ἡ ταπεινοφροσύνη, χρειάζεται μεγάλο ἀγώνα. Ἄν δέν ἀπομακρυνθεῖ κάποιος ἀπό κάθε εἴδους δόξαν, δέ θά δυνηθεῖ νά ἀποκτήσει τήν ταπεινοφροσύνη, τό μεγάλο αὐτό θησαυρό».
Ὁ Ἀββᾶς Σισώης, λέγει:« Ὁ δρόμος πού ὁδηγεῖ στήν ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ ἐγκράτεια, ἡ συνεχής καί ἀδιάλειπτη πρός τό Θεό προσευχή καί τό νά ἀγωνιζόμαστε νά εἴμαστε κατώτεροι ἀπό κάθε ἄνθρωπο».
Καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Γιά νά γίνει κάποιος ἀληθινά ταπεινός, πρέπει νά θεωρεῖ τόν ἑαυτό του φτωχό καί τελευταῖο ἀπ’ ὅλους. Νά ἀγωνίζεται νά μή θυμώνει, νά μήν ἀγανακτεῖ, νά μή φωνάζει καί νά νοιώθει πικρία, θυμό καί ὀργή ἐναντίον κανενός, νά μήν εἶναι ἀλαζόνας, φαντασμένος καί ὑπερήφανος. Νά μιμηθεῖ τόν Κύριο στήν ἁπλότητα καί τήν ταπεινοφροσύνη».
Ἀπ’ ὅ,τι ἔχω διαπιστώσει, διαβάζοντας γιά τήν ταπείνωση, ἡ ἀρχή τῆς κατάκτησης τῆς ἀρετῆς ἀρχίζει ἀπό τή συνεχή ἕρευνα καί τήν παραγματική γνώση τοῦ ἑαυτοῦ μας. Μέ τήν αὐτογνωσία θά διαπιστώσουμε τήν μηδαμηνότητά μας καί τήν ἀδυναμία μας. Θά γνωρίσουμε τίς ἀτέλειες καί τίς ἁμαρτίες μας. Καί τό ἑπόμενο βῆμα πού πρέπει νά κάνουμε εἶναι νά συγκρίνουμε τίς δικές μας παραβάσεις τοῦ νόμου τοῦ Θεοῦ καί τήν ἐνοχή μας ἐνώπιόν Του, μέ τίς εὐεργεσίες πού μᾶς παρέχει καθημερινά. Καί τότε θά δοῦμε τήν ἀχρειότητά μας, τήν ἀχαριστία μας καί τήν ἐνοχή μας καί, ἄν ἔχουμε μέσα μας κάποια λογική καί γνώση, θά ἀρχίσει μέσα μας νά ριζοβολᾶ ἡ ἁγία ταπείνωση.
Ζωντανό παράδειγμα ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Ἐνθυμούμενος τήν προηγούμενη του διαγωγή ἀπέναντι τοῦ Ἰησοῦ καί τῶν μαθητῶν του, ἀντιλαμβάνεται τήν ἀδικία πού διέπραττε καί ταπεινώνεται καί ὁμολογεῖ ὅτι ἐδίωξε τήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καί ὀνομάζει τόν ἑαυτό του«ἔκτρωμα» καί «ἐλαχιστότερο τῶν Ἀποστόλων», τή στιγμή πού ἔκανε τεράστιον ἔργο καί πολλούς κόπους ἔπαθε καί στερήσεις ὑπέμεινε γιά τό Χριστό, ταπεινούμενος ἔγινε ὑπηρέτης πάντων.
Καί τό νά θυμᾶται ὁ ἄνθρωπος ὅτι τόν περιμένει θάνατος καί σίγουρα θά φύγει ἀπό τή ζωή αὐτή, βοηθᾶ στήν ταπείνωσή του. Ἀλλά καί ἡ νοσταλγία τοῦ Παραδείσου βοηθᾶ στό νά θυσιάσει ὁ ἄνθρωπος τόν ἐγωϊσμό του καί νά γίνει ταπεινός. Καί τό σκότος τῆς κόλασης ἐνθυμούμενος ὁ ἄνθρωπος συνέρχεται. Ὅλα αὐτά ταπεινώνουν τό φρόνημα καί συντρίβουν τήν ψυχή, μέ ἀποτέλεσμα νά δέχεται τά σπέρματα τῆς ταπείνωσης καί ταπεινοφροσύνης.

Παραδείγματα ταπείνωσης

Παραδείγματα ταπείνωσης βρίσκουμε πολλά στήν Ἁγία Γραφή καί στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας. Θά προβάλουμε μερικά, τά πιό γνωστά ὑπενθυμίζοντάς τα στόν ἀναγνώστη μας.
α) Τό μεγαλύτερο καί θαυμαστώτερο παράδειγμα ταπείνωσης κάτω ἀπό τόν οὐρανό εἶναι ἡ ταπείνωση τοῦ Θεοῦ Λόγου, γιά τήν ἀναγέννηση καί ἐπαναφορά τοῦ ἀνθρωπίνου γένους στόν Παράδεισο, τόν ὁποῖον εἶχε χάσει μέ τήν παρακοή του. Αὐτήν τήν ταπείνωση δέν μπορεῖ νά χωρέσει ὁ ἀνθρώπινος νοῦς, οὔτε καί τῶν Ἀγγέλων ἀκόμα. Ἕνας Θεός ταπεινώνεται, σμικρύνει τή δόξα Του, περιστέλλει τή λαμπρότητά Του, ἐνδύεται σάν ἄλλο ἔνδυμα, τό εὐτελές καί ταπεινό ἀνθρώπινο σῶμα καί γίνεται ὅμοιος μέ τούς ἁμαρτωλούς, χωρίς ὅμως ὁ Ἴδιος νά νά μετέχει καμιᾶς ἁμαρτίας. Ὅλη Του ἡ ζωή, ἀπό τή γέννηση μέχρι καί τό διά σταυροῦ θάνατό Του, εἶναι μιά ταπείνωση. Ταπείνωση πού ὁδήγησε στή δόξα τῆς Ἀνάστασής Του.
Ἀφήνουμε κατά μέρος τό εὐτελές σπήλαιο πού γεννήθηκε, τήν περιφρόνηση πού ἔδειχναν οἱ ἄρχοντες τῶν Ἰουδαίων στό πρόσωπό Του καί στεκόμαστε σ’ ἕνα γεγονός πού μᾶς διέσωσε ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης, πού μᾶς διδάσκει πῶς πρέπει νά ἐφαρμόσουμε κι ἐμεῖς τήν ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης.
Ἐνῶ ἔτρωγαν τό τελευταῖο δεῖπνο, πρίν ἀπό τό ἑβραϊκό πάσχα, « ... σηκώνεται ἀπό τό δεῖπνο καί βγάζει τά ἐξωτερικά ἐνδύματα, καί, ἀφοῦ πῆρε μιά ποδιά, ζώσθηκε, ἔπειτα ρίχνει νερό στή λεκάνη καί ἄρχισε νά πλύνῃ τά πόδια τῶν μαθητῶν καί νά τά σκουπίζει μέ τήν ποδιά, μέ τήν ὁποία ἦταν ζωσμένος.» Βέβαια διαμαρτυρήθηκαν οἱ μαθητές, ἀλλά Αὐτός μέ ἐπιχειρήματα τούς ἔπεισε καί τούς προέτρεψε μάλιστα νά Τόν μιμηθοῦν στή ζωή τους, λέγοντας· « παράδειγμα (δηλαδή) σᾶς ἔδωσα, γιά νά κάνετε καί ἐσεῖς, ὅπως ἔκανα ἐγώ». (Ἰωάν.13 κεφ.)
Αὐτό τό παράδειγμα τοῦ Ἰησοῦ εἶναι γιά μᾶς ὁ ὁδηγός πού πρέπει νά μᾶς καθοδηγεῖ γιά τήν ἀπόκτηση τῆς ταπεινοφροσύνης, ἄν πραγματικά τό ἐπιθυμοῦμε. Ἐκτός αὐτοῦ εἶναι σ’ ὅλους γνωστά αὐτά πού ἀκουλούθησαν, οἱ ἐμπαιγμοί, οἱ ἐμπτυσμοί, τά ραπίσματα καί τά ἄλλα πού συνέβησαν μέχρι καί τό σταυρό καί τήν ταφή Του, πού μαρτυροῦν τήν ἄκρα ταπείνωση πού δέχθηκε γιά μᾶς.
Ἄλλο σπουδαῖο παράδειγμα πού λάμπει σάν ἄστρο φωτεινό στό στερέωμα τῆς Ἐκκλησίας μας καί δείχνει τό δρόμο σ’ ὅσους θέλουν νά κάνουν κτῆμα τους τήν ταπεινοφροσύνη, εἶναι τό παράδειγμα τῆς Παναγίας μας. Μελετώντας τή ζωή της βλέπουμε ὅτι ἀπό τήν παιδική ἡλικία μέχρι καί τήν κοίμησή της, ἦταν ἕνα ζωντανό παράδειγμα ταπεινοφροσύνης καί ὑποταγῆς στό θεῖο θέλημα. Ἀποκορύφωμα τῆς ταπεινοφροσύνης τῆς Παρθένου Μαρίας ἦταν ἡ στιγμή πού ὁ Ἄγγελος τῆς ἐφανέρωσε τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ, ὅτι θά γεννοῦσε τό Σωτῆρα τοῦ κόσμου. Ἡ ἀπάντησή της ἦταν:«Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ρῆμα σου»(Λουκ.1.38). 
Ἰδού ἡ πραγματική ταπείνωση. Ἐξαφάνισε τό θέλημά της, ἀγνόησε τό δικό της συμφέρον, ὑποτάχθηκε στό θέλημα τοῦ Θεοῦ, χωρίς νά ὑπολογίσει τήν ἀδυναμίαν τῆς φύσεώς της καί ὅταν ἐπισκέφθηκε τήν Ἐλισάβετ, ὁμολόγησε τήν ταπείνωσή της λέγοντας: «ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπί τήν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ (ὁ Κύριος)» (συνέχεια τῶν ἁνωτέρω). Ὅμως αὐτή της ἡ ταπείνωση τήν ὕψωσε καί τήν τοποθέτησε δίπλα στό θρόνο τοῦ Υἱοῦ της, ἀπ’ ὅπου βοηθᾶ ὅλους τούς ταπεινούς πού ζητοῦν τή βοήθειά της.
Ἄλλο παράδειγμα μεγάλης ταπεινοφροσύνης εἶναι ὁ μέγας Παῦλος, ὁ ὁποῖος ἐκοπίασε γιά τή τή διάδοση τοῦ Εὐαγγελίου περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλο Ἀπόστολο, κι ὅπως μαρτυρεῖ ὁ Λουκᾶς« Μετά πάσης ταπεινοφροσύνης καί πολλῶν δακρύων καί πειρασμῶν...» (Πράξ. 20.19) ἐκήρυττε τό λόγο τοῦ Κυρίου, κι ὅμως ἔλεγε: «...ἐγώ γάρ εἰμι ὁ ἐλάχιστος τῶν Ἀποστόλων ὅς οὔκ εἰμι ἱκανός καλεῖσθαι Ἀπόστολος, διότι ἐδίωξα τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ.»(Πράξ. 15. 9). 
Καί σέ ἄλλο χωρίο ὀνομάζει τόν ἑαυτό του « ἔκτρωμα». Καί τοῦτο, γιατί ἐνθυμούμενος τά προηγούμενα ἁμαρτήματά του λυπᾶται καί ταπεινοφρονεῖ. Αὐτή του ἡ ταπεινοφροσύνη ὅμως εἶναι ἐκείνη πού τόν ἀνέβασε μέχρι «τρίτου οὐρανοῦ.» Ἔζησε τή ζωή του μέσα σέ δοκιμασίες καί θλίψεις καί διωγμούς γιά τό Χριστό καί τώρα χαίρεται καί ἀγάλλεται στόν Παράδεισο τοῦ Θεοῦ.
Καί στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας ἔχουμε πολλά παραδείγματα τῆς ἁγίας ταπείνωσης, τά ὁποῖα βρίσκουμε στούς διάφορους βίους τῶν Ἀγίων, μέ ἀπόκορύφωμα «τούς διά Χριστόν σαλούς», πού δέχονταν τίς ἀποδοκιμασίες καί τά περίγελα τῶν ἀλλων χωρίς καθόλου νά προσβάλλονται, νά στενοχωροῦνται ἤ νά μεμψιμοιροῦν καί στό τέλος τους εἶχαν τήν καλήν μαρτυρία ἀπό τό Θεό.
Ἕνα γνωστό παράδειγμα εἶναι ὁ Ἅγιος Νεκτάριος πού κοιμήθηκε τό 1920. Ὅσοι διάβασαν τό βίο του, θά διαπίστωσαν τή μεγάλη του ταπεινοφροσύνη. Συκοφαντημένος, διωγμένος ἀπό τό Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων πηγαίνει στήν Ἀθήνα, ἀλλά, πρίν φθάσει ἐκεῖ, ἔφθασεν πρίν ἀπό αὐτόν ἡ συκοφαντία καί ἡ διαβολή, μέ ἀποτέλεσμα νά ὑποφέρει πολύ χωρίς ὅμως νά διαμαρτύρεται. Αὐτή του ἡ ταπεινοφροσύνη καί ὑπομονή, ἔλκυσε τή Χαρη τοῦ Θεοῦ πού τόν καταξίωσε νά κάνει θαύματα τόσο στό τέλος τῆς ζωῆς του ὅσο καί μετά τό θάνατό του.
Νομίζω, ἀγαπητέ ἀναγνώστη, ὅτι τά λίγα αὐτά παραδείγματα χωρίς νά χρειάζονται σχόλια ἤ φιλολογία ὁδηγοῦν στόν προβληματισμό. Θά μπορούσαμε βέβαια νά φέρουμε σωρείαν παραδειγμάτων, ἀλλά νομίζω ὅτι τά πολλά παραδείγματα δέ θά βοηθοῦσαν περισσότερο ἁπλῶς θά μακρυγορούσαμε πράγμα πού προσπαθοῦμε νά ἀποφύγουμε. Ἄν θέλαμε αὐτά τά παραδείγματα μποροῦμε νά τά ἀξιοποιήσουμε μέ τόν προβληματισμό μας: Ἄν ἕνας Παῦλος, πού ἔφτασε «μέχρι τρίτου οὐρανοῦ», θυμόταν τά ἁμαρτήματά του καί ταπεινοφρονοῦσε καί θεωροῦσε τόν ἑαυτό του «ἔκτρωμα», τί θά ποῦμε ἐμεῖς; Ἕνα ἐρώτημα στόν ἑαυτό μας πού πρέπει νά μᾶς συνταράσσει.
Στά παραδείγματα πού ἀναφέραμε βλέπουμε ὅτι αὐτοί πού ταπείνωσαν θεληματικά τόν ἑαυτό τους, ὑπέστησαν, βέβαια, πολλούς κόπους, θλίψεις καί ταπεινώσεις, ἀλλά τό τέλος φανερώνει τό μεγάλο τους κέρδος πού εἶναι ἡ τιμή καί ἡ δόξα πού ἔλαβαν ἀπό τό Θεό, μέ τά διάφορα χαρίσματα πού τούς ἔδωκε. Συμπεραίνουμε λοιπόν ὅτι εἶναι πολύ ὠφέλιμη ἡ ταπείνωση καί θά τό δοῦμε πιό κάτω.

Ἡ ταπείνωση ὠφελεῖ

Ἡ ταπείνωση μπορεῖ νά λογαριάζεται ἀπό τούς ὑψηλόφρονες καί ὑλόφρονες χαζομάρα, βλακεία, ἐξευτελισμός, κλπ., ἀλλά στήν πραγματικότητα ὠφελεῖ πολύ τόν ἄνθρωπο, τόσο στή ζωή αὐτή ὅσο καί στήν αἰώνια. Αὐτό φάνηκε μέ τά λίγα παραδείγματα πού εἴδαμε πρίν, ἀλλά καί θά φανεῖ περισσότερο στή συνέχεια.
Ὁ χριστιανός ἄνθρωπος μέ τήν ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης, σιγά σιγά καθαρίζεται ἀπό τά ψυχοφθόρα πάθη τῆς ἁμαρτίας. Τόν ταπεινό ἄνθρωπο ἀγαπᾶ καί ἐκτιμᾶ τόσο ὁ κόσμος ὅσο καί ὁ Θεός πού ἀναπαύεται στήν ψυχήν τοῦ ταπεινοῦ. Ἡ εὐλογημένη αὐτή ἀρετή, πού χρειάζεται κόπο καί προσπάθεια γιά νά ἀποκτηθεῖ, χαρίζει στόν ἄνθρωπο τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν του καί ἑπομένως τή χαρά, τήν εὶρήνη καί τήν ἐλευθερία. Γι’ αὐτό καί ὁ Δαυΐδ λέγει: « ὁ Κύριος ἐπέβλεψεν ἐπί τήν προσευχήν τῶν ταπεινῶν». Πάντοτε δίνει πολλήν προσοχή ὁ Κύριος στίς προσευχές τῶν ταπεινῶν ἀνθρώπων.
Ὁ ταπεινός ἄνθρωπος μέ τήν ταπεινή του συμπεριφορά ἀφοπλίζει τό διάβολο καί διαλύει ὅλες του τίς παγίδες. Καί τοῦτο γιατί, ἄν κατηγορηθεῖ καί συκοφαντηθεῖ, δέν ἀντιδρᾶ καί περιορίζει τό κακό στήν ἀρχή του. Ἄν ζημιωθεῖ, δέν ἀνταποδίδει, δέν δίνει συνέχεια ἤ ἀντεκδίκηση καί τό κακό σταματᾶ καί πληγώνει τό διάβολο στήν καρδιά του. Ὁ ταπεινός ἄνθρωπος ἀγαπᾶ, συγχωρεῖ, ἐλεεῖ καί συμπαθεῖ, γιατί μοιάζει μέ τόν Κύριό του, ὁ Ὁποῖος «λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει καί πάσχων οὐκ ἠπείλει». Καί τέλος εἶναι μιά ψυχή πού ἰδιαίτερα θά ἐπιβλέψει σ’ αὐτήν ὁ βασιλέας τῶν οὐρανῶν καί θά τήν τοποθετήσει στή βασιλεία Του μαζί μέ ὅλους τούς δικαίους καί ἁγίους.
Ἀλλά ἡ ταπείνωση βοηθᾶ ἀποτελεσματικά τήν κοινωνία μας ἄν ὅλοι τήν ἐγκολποθοῦμε. Ἡ σημερινή μας κοινωνία μαστίζεται ἀπό πολλά καί διάφορα κακά, πού ὅλοι γνωρίζουμε καί γιά τά ὁποῖα ἀγανακτοῦμε πολλές φορές. Μέ λύπη βλέπουμε νά ὑπάρχει κοινωνική ἀκαταστασία καί ἔνταση στίς διαπροσωπικές σχέσεις τῶν ἀνθρώπων, νά γίνονται ἐγκλήματα καί ἀδικίες, ἐπειδή κυριαρχεῖ ὁ ἐγωϊσμός, ὁ ἀτομικισμός, ἡ φιλαυτία. Αἰτία ἡ ἀπουσία τῆς ταπεινοφροσύνης ἡ ὁποία ἐξαφανίζει ὅλα τά πάθη. Μέ τήν ἔλλειψη τῆς ἀρετῆς τῆς ταπεινοφροσύνης, ἀπουσιάζει ἡ αὐτογνωσία, ἡ δικαιοσύνη, ἡ εὐταξία καί ἡ ἀγάπη μεταξύ τῶν ἀνθρώπων μέ ἀποτέλεσμα τά δυσάρεστα πού βλέπουμε καί ἀκοῦμε καθημερινά.
Ἄν οἱ ἄνθρωποι ἀποφάσιζαν νά γίνουν ταπεινόφρονες, ἄν ἡ ταπεινοφροσύνη γινόταν ἀρετή ὅλων τῶν χριστιανῶν σίγουρα θά ἐξαλείφονταν ἤ καί θά περιορίζονταν στό ἐλάχιστο τά τόσα κακά πού μᾶς βασανίζουν σήμερα. Θά ξεριζωνόταν ἡ ἀνθρώπινη ματαιοδοξία, ἡ ὑπερηφάνεια, ἡ φιλαυτία, ὁ θυμός, ἡ ὀργή καί κάθε ἀδικία καί θά βασίλευε ἡ εὐταξία, ὁ σεβασμός καί ἡ ἀγάπη μεταξύ τῶν ἀνθρώπων καί σίγουρα θά εἴχαμε μιά ἰδανική κοινωνία πρός ὄφελος ὅλων.

Ἐμπόδια στήν ταπεινοφροσύνη

Στή συνέχεια θά ἐπισημάνουμε δύο μεγάλα ἐμπόδια πού δέν ἀφήνουν τήν ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης νά ριζώσει στήν ψυχή τοῦ χριστιανοῦ. Ἡ ἀναφορά αὐτή εἶναι ἀναγκαία ἐνημέρωση, γιά νά προφυλάξει ὅλους μας, γιατί τά ἐμπόδια αὐτά εἶναι πάθη τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἑαυτοῦ μας καί δέν πρέπει νά τά ἀφήσουμε νά ριζώσουν στήν ψυχή, ἐπειδή ἐξαφανίζουν κάθε ἴχνος ταπείνωσης καί ἐγκαθιστοῦν στήν ψυχή τήν ὑψηλοφροσύνη, τή φιλαυτία καί τόν ἐγωϊσμό.
α) Τό πρῶτο ἐμπόδιο εἶναι ἡ ματαιοδοξία. Ματαιοδοξία εἶναι τό νά κυνηγᾶμε τή δόξα σέ πράγματα πού στεροῦνται ἀξίας ἤ πού ἡ ἀξία τους εἶναι μάταια, προσωρινή καί ἐφήμερη. Παράδειγμα συγκεκριμένο: νά ἐξαρτοῦμε τήν ὑπόστασή μας, τή κρίση μας, γιά τόν ἑαυτό μας καί τή συμπεριφορά μας σ’ ὅλη μας τή ζωή, ἀπό τίς κρίσεις τῶν ἄλλων ἀνθρώπων, πράγμα πού ἔπρεπε νά μήν ἔχει καθόλου σημασία γιά μᾶς. Αὐτή μας ἡ τάση μᾶς ὑποχρεώνει νά συμπεριφερόμαστε ὄχι ὅπως ἐμεῖς θέλουμε, ἀλλά σύμφωνα μέ τίς ἐπιθυμίες τῶν ἄλλων, ἀνεξάρτητα ἄν εἶναι σωστό ἤ ὄχι. Δυστυχῶς ἡ ματαιοδοξία δημιουργεῖ στόν ἄνθρωπο ἕνα προσωπεῖο, ὄχι αὐτό πού πραγματικά εἶναι ὁ ἄνθρωπος, ἀλλά ἕνα προσωπεῖο φτιαγμένο ὅπως θά τό ἤθελαν οἱ ἄλλοι πού δέν ἀνταποκρίνεται στόν πραγματικό μας ἑαυτό. Αὐτό τό ψεύτικο προσωπεῖο δέν ἀφήνει τόν ἄνθρωπο νά δεῖ τά ἐλαττώματά του καί τίς ἐλλείψεις του, γιά νά τίς διορθώσει καί ὁδηγεῖται ἀπό τό πάθος νά ἀρέσει σέ ἄλλους, στό δρόμο τῆς ὑποκρισίας, τῆς προσποίησης καί τῆς ἁμαρτίας, γιά νά ἀπολαύσει τή μάταιη δόξα. Καί τό χειρότερο, τό προσωπεῖο πού κατασκευάζει ἡ ματαιοδοξία μπαίνει σάν τεῖχος μεταξύ μας καί τοῦ Θεοῦ καί μᾶς χωρίζει ἀπό Αὐτόν μέ τραγικά γιά μᾶς ἀποτελέσματα.
Ἡ ματαιοδοξία φορεῖ σ’ ὅλους μας καί κάποιο προσωπεῖο καί μᾶς παρασύρει ἐκεῖ πού δέν πρέπει. Ἕνα ἁπλό παράδειγμα θά τό βεβαιώσει .Ξεκινᾶ κάποια κυρία γιά νά πάει νά ἐκκλησιαστεῖ, νά παρακολουθήσει τή Θεία Λειτουργία καί τή βλέπεις νά φτιάχνεται σάν ψεύτικη κούκλα. Γιατί τό κάνει αὐτό, ἀφοῦ πάει νά συναντήσει τό Θεό καί νά προσευχηθεῖ; Μήπως τό ζητᾶ αὐτό ὁ Κύριος; Ἀσφαλῶς ὄχι, ἀλλά φτιάχνεται ἔτσι γιά τά μάτια καί τήν κρίση τῶν ἄλλων. Κατασκευάζει ἕνα προσωπεῖο ξένο πρός τόν ἑαυτό της πού τή χωρίζει ἀπό τό Θεό της. Τό ἴδιο ἰσχύει καί γιά τούς ἄνδρες. Βλέπουμε συχνά μερικούς νά προσποιοῦνται στή συμπεριφορά τους, γιά νά τύχουν ἐπαίνου ἀπό τούς ἄλλους, ἐνῶ δέν εἶναι αὐτοί πού φαίνονται στήν πραγματικότητα. Αὐτό ἰσχύει καί στίς ἄλλες ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς μας. Ντρεπόμαστε νά κάνουμε κάτι πού πρέπει, γιατί φοβόμαστε τήν κρίση τῶν ἄλλων καί φοράμε τό προσωπεῖο καί καλύπτουμε τόν πραγματικό μας ἑαυτό. Τρῶμε στό Ἑστιατόριο καί σηκωνόμαστε χωρίς ἕνα σταυρό, γιατί φοβόμαστε ὅτι θά μᾶς περιγελάσουν οἱ ἄλλοι. Ἄν ἐρευνήσουμε τή ζωή μας, θά βροῦμε πολλά καί διάφορα προσωπεῖα πού μεταμορφώνουν τόν πραγματικό μας ἑαυτό. Ματαιοδοξοῦμε χωρίς κανένα κέρδος, μάλλον καταστροφή κερδίζουμε.
Ἐπιβάλλεται, νομίζω, νά μᾶς ἀπασχολήσει σοβαρά τό κακό αὐτό· ἄν θέλουμε νά εὐαρεστήσουμε στόν Κύριο, πρέπει νά φαινόμαστε αὐτοί πού πραγματικά εἴμαστε προσπαθώντας νά βελτιώσουμε τόν κακό μας ἑαυτό καί νά διώξουμε ἀπό τή ζωή μας τή κακή ματαιοδοξία.
Καί σίγουρα μποροῦμε νά διώξουμε ἀπό τή ζωή μας τό μεγάλο αὐτό κακό. Ἕνα χαρακτηριστικό παράδειγμα παίρνουμε ἀπό τόν τελώνη Ζακχαῖο, στό Εὐαγγέλιο τοῦ Λουκᾶ ( κεφ.19. 1 καί ἑξῆς).
Στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, εἶχε ἀνάψει ἡ φλόγα γιά νά δεῖ τόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν. Καί τί σοφίστηκε; Νά ἀνεβεῖ σ’ ἕνα δένδρο, γιά νά δεῖ τόν Κύριο πού θά περνοῦσε ἀπ’ ἐκεῖ. Αὐτός ἕνας Ρωμαῖος πολίτης, ἕνας ἀξιωματοῦχος τῆς πολιτείας μέ τόσο ὐψηλή θέση, νά σκαρφαλώνει στό δένδρο καί νά τόν βλέπει ὁ κόσμος! Πόσοι δέ θά γελοῦσαν βλέποντάς τον ! Κι’ ὅμως. Δέ σκέφτηκε καθόλου «τί θά πεῖ ὁ κόσμος», γιατί ἄν ἄφηνε τή ματαιοδοξία νά κυριαρχήσει, δέ θά ἀνέβαινε στή συκομωρέα καί δέ θά ἔβλεπε τό Χριστό. Πέταξε λοιπόν τό προσωπεῖο καί ἐκδηλώθηκε ὅπως ἀκριβῶς ἔνοιωθε. Καί ἀφοῦ κρήμνησε τό χωριστικό τεῖχος, τό προσωπεῖο, συναντήθηκε μέ τόν Κύριο. Καί αὐτή ἡ συνάντηση ἦταν καθοριστική γιά τή σωτηρία του. Ἄχ, αὐτό τό προσωπεῖο ! Πόσο κακό μᾶς προξενεῖ! Μᾶς κρατᾶ μακρυά ἀπό τή σωτηρία.
Πρέπει, νομίζω, νά ψάξουμε νά βροῦμε ἀπό ποῦ ἄντλησε τή δύναμη ὁ Ζακχαῖος νά ἀγνοήσει, νά χαλάσει τό προσωπεῖο, τή μάσκα καί νά δείξει τήν ἐλευθερία του.
Μέ βεβαιότητα λέμε ὅτι ἐκεῖνο πού βοηθησε τό Zακχαῖο νά ἀγνοήσει τήν κρίση τῶν ἄλλων, ἦταν ὁ σφοδρός πόθος του νά γνωρίσει τό Χριστό. Ἰδού τό ἀποτελεσματικό φάρμακο ἐναντίον τῆς ματαιοδοξίας μας. Ὁ σφοδρός δικός μας πόθος νά εὐαρεστήσουμε στόν Κύριο καί νά συναντηθοῦμε μαζί Του, θά μᾶς δίνει τή δύναμη νά ἀδιαφοροῦμε γιά τίς κρίσεις τῶν ἄλλων καί νά μήν ἐξαρτοῦμε τίς ἀγαθές μας πράξεις καί ἐνέργειες ἀπό αὐτές .
Ἄν ταπεινοφρονοῦμεν ἔτσι, σίγουρα θά μᾶς ποῦν καί χαζούς καί βλάκες καί ὀπισθοδρομικούς καί ἄλλα. Ἄν περιφρονήσουμε ὅπως ὁ Ζακχαῖος τίς κρίσεις τῶν ἄλλων καί προχωρήσουμε στό σκοπό μας πετώντας τό προσωπεῖο, θά συναντήσουμε τόν Κύριο, ὅπως καί ὁ Ζακχαῖος.
Ἕνα δεύτερο φάρμακο ἐναντίον τῆς ματαιοδοξίας, βρῆκα στά κείμενα πού ἔχω μελετήσει. Αὐτό εἶναι ἡ καλή ὑπερηφάνεια. Ἴσως ξαφνιάζει λίγο ἡ λέξη, ἀλλά, ὅταν διαβάσετε τό περιστατικό, τότε θά καταλάβετε περί τίνος πρόκειται.
Ἀναφέρεται ὅτι ὁ Ἅγιος Μακάριος μιά μέρα εἶδε μερικούς μοναχούς νά κοροϊδεύουν ἕνα νεώτερό τους μοναχό, ὁ ὁποῖος παρ’ ὅλα τά πειράγματα τῶν ἄλλων μοναχῶν, δέν ἔδειχνε κανένα ἴχνος ταραχῆς, δέν ἔδινε καμιά σημασία. Τότε ὁ Ἅγιος Μακάριος ἔμεινε κατάπληκτος ἀπό τή γαλήνη πού εἶχε ὁ νέος αὐτός μοναχός. Πῆγε κοντά του καί τόν ρώτησε, πῶς συμβαίνει ἕνας τόσο νέος μοναχός νά ἀποκτήσει τόση ἀπάθεια. Ἡ ἀπάντηση τοῦ νέου μοναχοῦ ἦταν ἡ ἑξῆς: « Γιατί νά δίνω σημασία στά γαυγίσματα τῶν σκύλλων; Δέν προσέχω σ’ αὐτούς, γιατί ὁ Θεός εἶναι ὁ μοναδικός πού ἀποδέχομαι σάν κριτή μου». Βλέπουμε ἐδῶ ὅτι ὁ νέος αὐτός μοναχός στηριζόταν στό Θεό, Αὐτόν ἀναγνώριζε γιά πραγματικό κριτή του καί γι’ αὐτό τὄχε καύχημα καί ἀδιαφοροῦσε γιά τίς κρίσεις τῶν ἄλλων. Τὄχε καμάρι καί καύχημα δικαιολογημένο τό ὅτι στηριζόταν μόνο στήν κρίση τοῦ Θεοῦ καί ὅ,τι στηρίζεται στό Θεό εἶναι σωστό ἀληθινό καί μπορεῖ κάποιος νά τό καυχιέται καί νά τό ἔχει κρυφό καμάρι.
Κι ἐμεῖς, ὅταν δοθοῦμε ὁλόψυχα στόν Κύριο, μποροῦμε νά καυχόμαστε γιά τό στήριγμα μας καί νά ἀδιαφοροῦμε γιά τίς ἁμαρτωλές κρίσεις τῶν ἄλλων, πού εἶναι σάν τά γαυγίσματα τῶν σκύλλων πού σβύνουν καί χάνονται στόν ἀέρα. Βλέπετε ὑπάρχει καί καλή ὑπερηφάνεια πού ἐφαρμόζεται μέ τή διάκριση πού χρειάζεται, προπάντων ὅταν πρόκειται νά ἀντισταθοῦμε στήν ἁμαρτία. Ἄς ποῦμε ὅτι ἀφοῦ ἐγώ ἔχω τέτοιο στήριγμα καί κριτή τό Θεό μου, γιατί νά προσέχω τό διάβολο καί πειραστή καί νά προσαρμόζομαι μέ τίς ἁμαρτωλές καί πρόσκαιρες κρίσεις ἀνθρώπων; Μόνο τό Θεό ἀναγνωρίζω κριτή μου καί τό θέλημα Αὐτοῦ πρέπει νά κάμνω.
Και ἕνα δεύτερο ἐμπόδιο καί πολύ ἐπικίνδυνο ἐπισημάνουμε. Αὐτό εἶναι ἡ ταπεινολογία. Τί σημαίνει αὐτό;
Ὅπως σέ κάθε γνήσιο νόμισμα, οἱ παράχαράκτες δημιουργοῦν κι ἕνα κίβδηλο, ψεύτικο πού ὅμως μοιάζει μέ τό γνήσιο, ἔτσι συμβαίνει καί στίς ἀρετές. Ἀπέναντι ἀπό κάθε ἀληθινή ἀρετή ὁ διάβολος δημιουργεῖ καί μιά παρόμοια, ἀλλά ψεύτικη, προσποιημένη ἀρετή καί προσπαθεῖ μέ τό προσωπεῖο αὐτό νά παραπλανήσει τόν ἄνθρωπο. Αὐτό συμβαίνει καί μέ τήν ἀρετή τῆς ταπεινοφροσύνης πού γίνεται ταπεινολογία
Τί εἶναι ὅμως ἡ ταπεινολογία θά πρέπει νά τό διευκρινήσουμε καί νά διαφωτίσουμε τόν ἀναγνώστη. Ταπεινολογία εἶναι ἡ προσποιημένη ταπεινοφροσύνη. Εἶναι μιά κατάσταση πού περιέχει φιλαυτία καί ὑπερηφάνεια καί δέν ἔχει καθόλου σχέση μέ τήν ταπεινοφροσύνη. Ἀπέχει ὅσο ὁ ουρανός ἀπό τή γῆ μέ τήν ἁγία ταπεινοφροσύνη.
Συνήθως ὁ ταπεινολόγος προσποιεῖται τόν ταπεινό, γιά νά εἶναι ψηλά στά μάτια τῶν ἄλλων, ὅπως ὁ Φαρισσαῖος τοῦ Εὐαγγελίου. Ἐπειδή θέλει νά αὐτοπροβάλλεται, προσποιεῖται τόν ταπεινό, γιά ἱκανοποιήσει τό ἀρρωστημένο ἐγώ του. Ὁ ταπεινολόγος μέ ἐξωτερικές ἐκδηλώσεις ὑποκρίνεται ὅτι εἶναι ταπεινός, μέ σκοπό νά τόν ἐπαινέσουν, ἀλλά κάποτε ξεσκεπάζεται καί φέρνει τό ἀντίθετο ἀποτέλεσμα, γιατί δέν ἔχει τή Χάρη τοῦ Θεοῦ στίς ἐνέργειές του. Φαίνεται ταπεινός μέχρι πού νά τοῦ θίξουν καί στό ἐλάχιστο τό συμφέρον του. Τότε δέν τό ἀνέχεται καί σάν φαρμακερό φίδι ξερνᾶ τό δηλητήριό τῆς συγκεκαλυμμένης κακίας του.
Αὐτοί οἱ τύποι δυστυχῶς εἶναι γεμάτοι ματαιοδοξία, ἡ ὁποία δημιουργεῖ προσωπεῖο καί δέν ἀφήνει τόν ἄνθρωπο νά δεῖ τόν πραγματικό ἑαυτό του. Εἶναι μιά μεγάλη πλάνη τοῦ διαβόλου, πού ἔχει σάν σκοπό νά κρατήσει τόν ἄνθρωπο μακρυά ἀπό τή σωτηρία.
Ἡ ταπεινολογία εἶναι ἡ χειρότερη μορφή ὑποκρισίας καί φαρισαϊσμοῦ, ἁμαρτίες πολύ ἐπικίνδυνες καί δυσκολοθεράπευτες. Τόν ταπεινολόγο σίγουρα τόν ἀποστρέφεται ὁ Θεός, γιατί ἔγινε αἰχμάλωτος καί παίγνιο τῶν δαιμόνων καί δύσκολα μπορεῖ νά θεραπευτεῖ ἄν τό θελήσει ἀκόμα.
Μπορεῖ ὁ ταπεινολόγος νά ξεγελάσει τούς ἀνθρώπους, ἀλλά τό Θεό ὄχι καί ἄν δέ μετανοήσει, θά ρεζιλευτεῖ τήν ἡμέρα τῆς κρίσεως ἐνώπιον Ἀγγέλων καί ἀνθρώπων.
Δέν ὑπάρχει κανένας σοβαρός λόγος νά γίνεται ὁ ἄνθρωπος ταπεινολόγος, γιατί δέν ἔχει νά κερδίσει τίποτε μἄλλον ἔχει νά χάσει τή σωτηρία του. Ἑπομένως ἄς φαινόμαστε αὐτοί πού πραγματικά εἴμαστε ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, χωρίς τό προσωπεῖο τῆς μεταμόρφωσης. Μόνον ἔτσι θά ἀναπτυχθοῦμε πνευματικά καί θά βοηθηθοῦμε ἀπό τόν Κύριο νά ἀποκτήσουμε καί τήν ἀληθινή ταπείνωση. Τότε θά μᾶς ἀγαπᾶ ὁ Θεός καί θά μᾶς σέβονται καί οἱ ἄνθρωποι.
Ὁ σεβαστός λευίτης Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης συμβουλεύει γιά τό θέμα αὐτό τά πιό κάτω: « Νά εἶσαι ὅσο πιό πρᾶος, ταπεινός καί πιό ἁπλός κατά τή συμπεριφορά σου καί τίς σχέσεις σου πρός τούς ἄλλους. Πρόσεχε ὅμως ἀπό τήν ὑποκρισία τῆς κούφιας ταπεινολογίας. Πρόκειται γιά ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα ἁμαρτήματα. Νά παραδέχεσαι μέ βαθιά συναίσθηση, κι ὄχι ἁπλῶς νά λές, ὅτι εἶσαι ὁ πρῶτος τῶν ἁμαρτωλῶν καί ἄρα ὁ ἔσχατος τῶν ἀνθρώπων. Ἀπό τήν ὑπερηφάνεια προέρχεται ἡ αὐτοϊκανοποίηση, ἡ ψυχρότητα καί ἡ ἀνειλικρίνεια στή συμπεριφορά μας πρός ὅσους δέν εἶναι σέ θέση νά ἱκανοποιήσουν τή δική μας ἀνάγκη».
Ὁ ταπεινολόγος κάποτε ξεσκεπάζεται καί γίνεται περίγελως ἀνθρώπων καί δαιμόνων. Μπορεῖ ὀ ταπεινολόγος, ἄν τό θέλει, νά ἀφήσει τόν ἑαυτό του στά χέρια καί στήν κρίση τοῦ Θεοῦ καί μέ πολλήν προσευχή καί ἐγκράτεια νά ἀκολουθήσει τόν πραγματικό δρόμο τῆς ταπεινοφροσύνης, σηκώνοντας καί τό σταυρό πού συνεπάγεται ἡ ἄσκηση τῆς ἀρετῆς αὐτῆς.

Ἀναφορές άγίων άνδρών γιά τήν ταπείνωση - ταπεινοφροσύνη

Διαβάζοντας διάφορα βιβλία γιά τό θέμα τῆς ταπείνωσης ταπεινοφροσύνης, βρῆκα μιά μελέτη τοῦ μακαριστοῦ Σέρβου Ἀρχιμ. Ὶουστίνου Πόποβιτς, (ἡ ταπείνωση κατά τόν Ἰσαάκ τό Σύρο μέσα ἀπό τούς διάφορου λόγους του). Στό βιβλίο «Ὁδός Θεογνωσίας» σελ. 198.
« Ἡ πίστη ἔχει δικό της τρόπο σκέψεως, διότι ἔχει δικό της τρόπο ζωῆς. Ὁ χριστιανός ὄχι μόνο ζεῖ μέ τήν πίστη, ἀλλά καί σκέφτεται μέ τήν πίστη. Ἡ πίστη δίνει τή νέα κατηγορία τῆς σκέψεως μέ τήν ὁποίαν πραγματώνεται ὅλο τό γνωσιολογικό ἔργο τοῦ ἀνθρώπου πού πιστεύει. Ἡ νέα αὐτή κατηγορία τῆς σκέψεως εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. Στήν ἀπέραντη πραγματικότητα τῆς πίστεως ὁ νοῦς ταπεινώνεται μπρός στά ἀπόρρητα μυστήρια τῆς ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ ζωῆς. Τήν ὑπερηφάνειαν τοῦ νοῦ ἀντικαθιστᾶ ἡ ταπείνωση· τήν ἀλαζονεία ἡ ταπεινοφροσύνη. Ὁ ἀσκητής τῆς πίστεως περιφρουρεῖ κάθε σκέψη του μέ τήν ταπείνωση καί ἔτσι ἐξασφαλίζει γιά τόν ἑαυτό του τή γνώση τῆς Αἰώνιας ἀλήθειας.
Ἀντλώντας τή δύναμή της ἀπό τήν προσευχή ἡ ταπεινοφροσύνη προχωρεῖ ἀπό αὔξηση σέ αὔξηση, ἡ ὁποία δέν ἔχει τέλος. Ὁ Ἅγιος Ἰσαάκ διδάσκει, ὅτι ἡ προσευχή καί ἡ ταπεινοφροσύνη βρίσκονται πάντοτε σέ ἀνάλογη συμμετρία: μέ τήν αὔξηση τῆς προσευχῆς αὐξάνει καί ἡ ταπεινοφροσύνη καί τό ἀντίστροφο Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ δύναμη ἡ ὁποία«συνάγει τήν καρδίαν» καί δέν τήν ἀφήνει νά διασκορπίζεται στίς ὑπερήφανες σκέψεις καί ἐμπαθεῖς ἐπιθυμίες. Τήν ταπείνωση ὑποστηρίζει καί προφυλάσσει τό Ἅγιον Πνεῦμα καί αὐτή πλησιάζει ὄχι μονάχα τόν ἄνθρωπο στό Θεό, ἀλλά καί τό Θεό στόν ἄνθρωπο. Ἀκόμα ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ αἰτία τῆς σαρκώσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, αὐτῆς τῆς βαθυτάτης ἑνώσεως τοῦ Θεοῦ μέ τόν ἄνθρωπο. Ἡ ταπεινοφροσύνη «Θεόν ποιεῖ τόν ἄνθρωπον ἐπί τῆς γῆς». Ἡ ταπεινοφροσύνη «στολή θεότητος ἐστιν». « Ὁ γάρ Λόγος ὁ ἐνανθρωπίσας αὐτήν ἐνεδύσατο, καί ὡμίλησε ὑμῖν δι’ αὐτῆς ἐν τῷ σώματι ἡμῶν».
Ἡ ταπείνωση εἶναι μυστική θεία δύναμη, ἡ ὁποία δίνεται μόνο στούς ἁγίους, μόνο στούς τέλειους στήν ἀρετή, καί δίνεται διά τῆς χάριτος. Ἡ ταπείνωση« συγκλείει ἐν ἐν ἑαυτῇ τά πάντα». Μέ τή χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος «τά μυστήρια τοῖς ταπεινόφροσι ἀποκαλύπτονται». Γι’ αὐτό καί αὐτοί εἶναι τέλειοι «ἐν τῇ σοφία». «Ὁ ταπεινόφρων πηγή ἐστι τῶν μυστηρίων τοῦ καινοῦ αἰῶνος».
Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ἡ σωφροσύνη· « τά δύο (ταῦτα) ἐνέχυρον ἐκ τῆς Τριάδος ἑτοιμάζουσιν ἐν τῇ ψυχῇ». Ἡ σωφροσύνη εἶναι τό ἀποτέλεσμα τῆς ταπεινοφροσύνης· μέ τή σωφροσύνη θεραπεύεται ὁ νοῦς καί γίνεται σώφρων. « Ἀκολουθεῖ δέ τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἡ ἐπιείκεια, καί τό συνᾶξαι ἑαυτόν, ὅπερ ἐστί σωφροσύνη τῶν αἰσθήσεων». Ἠ ταπεινοφροσύνη στολίζει τήν ψυχή μέ σωφροσύνη.
Καθώς στρέφεται πρός τόν κόσμον ὁ ταπεινόφρων ἄνθρωπος, ἐκφράζει ὅλην τήν προσωπικότητά του μέ τήν ταπείνωση. Μιμεῖται αὐτόν τόν σαρκωθέντα Θεό.«Καθάπερ ψυχή οὐκ ἔστι γνωστή, οὐδέ τοῖς σωματικοῖς ὀφθαλμοῖς ὁρατή, οὕτως ὁ ταπεινόφρων οὐ γινώσκεται μεταξύ τῶν ἀνθρώπων.
Ὁ ταπεινόφρων «σμικρύνει ἑαυτόν πρός πάντας ἀνθρώπους», ἀλλ’ ὁ Θεός γι’ αὐτό τόν δοξάζει, διότι « ὅπου βλαστάνει ἡ ταπείνωση, ἐκεῖ ἡ τοῦ Θεοῦ δόξα βρύει» ἐκεῖ ὁ ὀφθαλμός τοῦ φυτοῦ τῆς ψυχῆς ἀνθίζει σέ ἄνθος ἀμάραντο».
Στίς ἑπόμενες σελίδες θά μεταφέρουμε μερικές ἀναφορές ἀπό τήν ἐμπειρία τῶν Ἅγίων τῆς Ἐκκλησίας μας, οἱ ὁποῖοι ἔμαθαν ἀπ’ αὐτά πού ἔπαθαν στή ζωή τους καί σίγουρα ὠφελοῦν ὅλους ἐμᾶς τούς ἐμπερίστατους χριστιανούς πού ζοῦμε σ’ ἕνα κόσμο μεγάλων πειρασμῶν καί προκλήσεων καί παραπλάνησης.
Κι ἄλλες ἀναφορές Πατέρων
Ἀντώνιος ὁ Μέγας:
« Εἶδα ὅλες τίς παγίδες τοῦ ἐχθροῦ ἁπλωμένες σ’ ὅλη τή γῆ· καί στενάξας εἶπα· ποιός ἄραγε μπορεῖ νά τίς ξεπεράσει χωρίς νά πάθει τίποτε; Καί τότε μιά φωνή μοῦ ἀπάντησε· ἡ ταπεινοφροσύνη.
Ἀθανάσιος ὁ Μέγας:
«Ἡ ταπείνωση ἀπό τή φύση της ὑψώνει τόν ἄνθρωπο καί ἔχει τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ... Ἐπειδή εἶναι ἀγαθή καί σωτήρια τήν ἐφόρεσε ὁ Κύριος, ὅταν ἐκπλήρωσε τό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων»
Αββᾶ Δωρόθεος:
«Ἡ ταπείνωση εἶναι μεγάλη ἀρετή καί ἔχει τή χάρη τοῦ Θεοῦ στίς ψυχές τῶν ταπεινῶν ἀνθρώπων. Περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλο χρειαζόμαστε τήν ταπεινοφροσύνη... γιατί μέ τήν ταπεινοφροσύνη καταστρέφονται οἱ παγίδες τοῦ ἐχθροῦ.»
Βασίλειος ὁ Μέγας:
« Προκοπή τῆς ψυχῆς εἶναι ἡ προκοπή στήν ταπείνωση. Γνώση θεοσεβείας, σημαίνει γνώση ταπείνωσης καί πραότητας. Ἡ ταπείνωση εἶναι μίμηση Χριστοῦ, ἡ δέ ἔπαρση καί θρασύτητα καί ἀναίδεια, εἶναι μίμηση διαβόλου».
Ὁ Ἀββὰς Ἠσαΐας:
« Ἐκεῖνος πού ἔχει ταπεινοφροσύνη, δέν ἔχει γλῶσσα νά ἐλέγξει τόν ἀμελῆ ἤ αὐτόν πού καταφρονεῖ. Οὔτε καί μάτια ἔχει, γιά νά προσέχει τά ἐλαττώματα τῶν ἄλλων. Δέν ἔχει αὐτιά, γιά νά ἀκούσει ὅσα δέν ὠφελοῦν τήν ψυχήν του. Ἀγάπησε τήν ταπείνωση καί αὐτή θά σέ σκεπάσει ἀπό τίς ἁμαρτίες σου. Νά μή βαρεθεῖς γιά κάποιο κόπο, γιατί ὁ κόπος καί ἡ κακοπάθεια γεννοῦν τήν ταπείνωση. Ἡ δέ ταπείνωση συγχωρεῖ ὅλες τίς ἁμαρτίες».
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος:
«Αὐτή εἶναι ἡ πιό μεγάλη ἀπ’ ὅλες τίς ἀρετές, τό νά κατορθώνει κανείς νά ταπεινοφρονεῖ. Μέ τήν ταπείνωση καί πραότητα ἔρχεται ἡ θεία βοήθεια. Ἡ ταπεινοφροσύνη κάνει δικαίους τούς ἁμαρτωλούς. Ἀπό τήν ταπεινοφροσύνη κατορθώνεται ἡ ὁμόνοια. Χωρίς αὐτήν εἶναι ἀδύνατο νά σωθοῦμε. Ὅσοι ἐπιθυμοῦν ταπεινοφροσύνη νά μήν σταματοῦν νά ἐξετάζουν καί νά ἀνακρίνουν καθημερινά τόν ἑαυτό τους».
Ἰσαάκ ὁ Σύρος:
«Ὁ ταπεινός ἄνθρωπος τιμᾶται ἀπ’ ὅλους. Οἱ ἐχθροί τῆς ἀλήθειας δέν μποροῦν νά καταφρονήσουν τήν ταπείνωση. Ἄν καί εἶναι φτωχός ἐκεῖνος πού ἀπέκτησε τήν ταπείνωση, τιμᾶται γι’ αὐτήν σάν νά φορεῖ πορφύραν καί στεφάνι... Νά ὑπομένεις τόν ἐξευτελισμό καί τήν ταπείνωση μέ καλή θέληση, γιά νά ἀποκτήσεις τό θάρρος τῆς ἀνεμποδίστου ἀναφορᾶς πρός τό Θεό. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ὑπομένει θεληματικά κάθε σκληρό λόγο, χωρίς ὅμως νά ἔχει ἁμαρτήσει πρός ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος τοῦ τόν εἶπε, φορεῖ μέν στήν κεφαλή ἀκάνθινο στέφανον, γίνεται ὅμως μακάριος, γιατί σέ καιρόν τόν ὁποῖο δέ γνωρίζει, στεφανώνεται ἄφθαρτα. Ἡ τελειότητα τῆς ταπεινώσεως εἶναι τό νά μπορεῖς νά δεχθεῖς μέ χαράν ἐξευτελισμό καί κάθε ψεύτικη κατηγορία. Γιατί ἐκεῖνος πού εἶναι πραγματικά ταπεινόφρονας, ὅταν ἀδικεῖται, δέν ταράσσεται οὔτε ἀπολογεῖται γιά τήν ὑπόθεση πού ἀδικήθηκε, ἀλλά δέχεται σάν ἀλήθεια τή συκοφαντία καί δέ φροντίζει νά πείσει τούς ἀνθρώπους ὅτι ἀδικήθηκε ἀλλά ζητᾶ συγχώρηση».
Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος:
«Αὐτό εἶναι τό θεμέλιο τοῦ δρόμου πού ὁδηγεῖ στό Θεό, τό νά βαδίζεις τό δρόμο τῆς ζωῆς μέ ὑπομονή μεγάλη, μέ ἐλπίδα καί ταπεινοφροσύνη χωρίς ἐγωϊσμό.
Ἅν, λοιπόν κανείς δέν ἔχει πολλήν ταπείνωση, αὐτός παραδίνεται στό σατανᾶ, ἀπογυμνώνεται ἀπό τή θεία Χάρη πού τοῦ δόθηκε, καί δοκιμάζεται ἀπό πολλές θλίψεις καί τότε ἐκδηλώνεται ἡ ὑπερηφάνειά του, γιατί εἶναι γυμνός καί ταλαίπωρος. Πρέπει αὐτός πού δέχεται τόν πλοῦτο τοῦ Θεοῦ νά ζεῖ μέ πολλή ταπεινοφροσύνη, μέ συντριβή καρδιᾶς καί νά θεωρεῖ τόν ἑαυτό του ὅτι εἶναι φτωχός καί δέν ἔχει τίποτα δικό του. Αὐτός πού ταπεινώνει ἔτσι τόν ἑαυτό του μπορεῖ νά διατηρεῖ τή Χάρη».
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής:
«Ἡ ταπείνωση καί ἡ κακοπάθεια ἐλευθερώνουν τόν ἄνθρωπο ἀπό κάθε ἁμαρτία, καθώς κόβει ἡ μιά τά πάθη τῆς ψυχῆς καί ἡ ἄλλη τά πάθη τοῦ σώματος».
Ἁγία Συγκλιτική, γιά τά νεῦρα τῆς ταπεινοφροσύνης:
«Ὅπως τό κερί λειώνει κοντά στή φωτιά, ἔτσι καί ἡ ψυχή παραλύει ἀπό τούς ἐπαίνους καί χάνει τή δύναμή της. Ἀντίθετα, ὅπως ἡ ψύξη, τό κερί πού διαλύθηκε ἀπό τή θερμότητα τό πήζει καί τό κάνει στερεό, ἔτσι καί ἡ ὕβρη καί ἡ καταφρόνηση συσφίγγουν τήν ψυχή καί τήν στερεώνουν. Διότι ὅπως λέγει καί ἡ Ἁγία Γραφή:« Νά χαίρεστε καί νά εὐχαριστῆσθε, ὅταν σᾶς ὀνειδίζουν καί σᾶς καταδιώκουν» καί τά ὑπόλοιπα. Καί σέ ἄλλο σημεῖον πάλιν« μέ τή θλίψη μ’ ἔκανες μεγάλο» (Ψαλμ. 4. 1).
Ὄχι δέ μόνον αὐτό, ἀλλά καί τήν σπουδαιοτέραν τῶν ἀρετῶν, τήν ταπεινοφροσύνη δηλαδή, ἡ ἐξουδένωση εἶναι ἐκείνη πού τήν ἐμφυτεύει, ἐκ φύσεως, μέσα στήν ψυχή. Διότι πραγματικά νεῦρα τῆς ταπεινοφροσύνης εἶναι οἱ χλευασμοί, οἱ ὕβρεις καί τά κτυπήματα, ἡ περιφρόνηση πού μᾶς κάνουν... Εἶναι τόσο μεγάλη ἀρετή ἡ ταπεινοφροσύνη, ὥστε ὁ διάβολος πού μπορεῖ νά μιμεῖται ὅλες σχεδόν τίς ἀρετές, αὐτήν οὔτε κἄν γνωρίζει τί εἶναι. Γι’ αὐτό καί ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ἐπειδή γνωρίζει τήν ἀσφάλεια καί τή σταθερότητα τῆς ταπεινοφροσύνης, μᾶς προστάζει νά τήν στερεώσουμε ἐπάνω μας, ὥστε νά εἶναι ἀναπόσπαστη ἀπό τόν ἑαυτό μας καί αὐτή νά συγκρατεῖ καί νά συσφίγγει ὅλες τίς ἀρετές. Ὅπως ἀκριβῶς εἶναι ἀδύνατο νά κατασκευαστεῖ πλοῖο χωρίς καρφιά, ἔτσι εἶναι ἀδύνατο νά σωθεῖ ὁ ἄνθρωπος χωρίς ταπεινοφροσύνη... Ἀρχή λοιπόν καί σκοπός καί σέ σένα ἄς εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη».
Φιλόθεος ὁ Σιναΐτης:
«Ἔχουμεν ἀνάγκη ἀπό πολλήν ταπείνωση, ἐφ’ ὅσον μέ τή Χάρη τοῦ Κυρίου φροντίζουμε γιά τή φύλαξη τοῦ νοῦ. Ταπείνωση πρῶτον ἀπέναντι στό Θεό καί ἔπειτα ἀπέναντι στούς ἀνθρώπους. Μέ κάθε τρόπο καί ἀπό παντοῦ, ὀφείλουμε νά συντρίβουμε τήν καρδιά μας, μεταχειριζόμενοι κάθε τί πού ταπεινώνει. Συντρίβει καί ταπεινώνει τήν καρδιά ἡ ἀνάμνηση τῆς παλιᾶς μας ζωῆς, ἄν τή θυμούμαστε λεπτομερῶς.Ὅπως καί ἡ συνεχής μνήμη τοῦ θανάτου... Ἀκόμα ταπεινώνουν τήν ψυχή καί οἱ πολλές εὐεργεσίες τοῦ Θεοῦ σέ μᾶς ὅταν τίς μετροῦμε μιά μιά καί τίς φέρνουμε στό νοῦ μας».


Μερικές ἐρωτήσεις πρός τόν αναγνώστη γιά τήν εφαρμογή της ταπείνωσης


Στήν ἰδιοτροπία τοῦ ἤ τῆς συζύγου σου, ἀπάντησες μέ καλωσύνη χωρίς καί χωρίς νεῦρα;
Στήν ἀταξία ἤ τήν παρακοή τοῦ παιδιοῦ σου φέρθηκες μέ ἀγάπη καί ὑπομονή καί στίς σοβαρές ἀπαιτήσεις του προσπάθησες μέ λογικά ἐπιχειρήματα καί μέ ἀγάπη νά τόν πείσεις;
Στό δρόμο, ἀντιμετώπισες μέ ὑπομονή καί πραότητα τήν κακή συμπεριφορά ἤ τό λάθος τοῦ συνανθρώπου σου;
Στήν ἐργασία σου, ἀνέχθηκες μέ ὑπομονή καί χωρίς μορφασμούς τήν ἰδιοτροπία τοῦ συναδέλφου σου ἤ τοῦ προϊσταμένου σου;
Στή διάρκεια τῆς ἡμέρας σκέπασες τά λάθη τῶν ἄλλων, χωρίς νά τούς ἐκθέσεις;
Τίς κατηγορίες ἤ συκοφαντίες πού προῆλθαν ἀπό φθόνο καί κακία ἄλλων τίς ἀγνόησες μέ σιωπή καί γαλήνη;
Σέ ἐκείνους πού σοῦ προξένησαν ζημιά ἀπό λάθος ἤ ἠθελημένα ἔδειξες μακροθυμία καί συγχώρεση;
Τίς προκλητικές συμπεριφορές ἤ φράσεις πού ἄφηναν ὑπονοούμενα γιά σένα καί τήν ὑπόληψή σου τίς ἀγνόησες χωρίς κακία;
Ἔχεις προσευχηθεῖ γι’ αὐτούς πού σέ πίκραναν ἤ σέ ζήμιωσαν ἤ σέ ἐχθρεύονται;
Ἄν ἀπαντήσεις θετικά ἤ ἄν προσπαθεῖς νά συμπεριφέσαι θετικά στίς πιό πάνω ἐρωτήσεις, σίγουρα βρίσκεσαι σέ καλό δρόμο, στό δρόμο τῆς ταπεινοφροσύνης. Σοῦ εὔχομαι νά τόν κρατήσει στερεά καί νά τόν πλατύνεις μέχρι τό τέλος, μέ τή βοήθεια πάντοτε τοῦ Κυρίου πού θά λαμβάνεις ἄν θέλεις καί διά τῆς συνεχοῦς προσευχῆς σου.

ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΩ ΘΕΩ ΔΟΞΑ.


Μετάνοια μία συνεχής πορεία



Ομιλία Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη με θέμα:

"ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΜΙΑ ΣΥΝΕΧΗΣ ΠΟΡΕΙΑ"

Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνης Ηλιουπόλεως Αθηνών 

την Κυριακή 9 Μαρτίου 2014.





Οι προσευχές και οι δεήσεις από μόνες τους δεν μας οδηγούν στην τελειότητα

Το κύριο έργο του ανθρώπου είναι η προσευχή. Ο άνθρωπος πλάστηκε για να υμνεί το Θεό. Αυτό είναι το έργο που του αρμόζει. Αυτό μόνο εξηγεί την πνευματική του υπόσταση. Αυτό μόνο δικαιώνει την εξέχουσα θέση του μέσα στη δημιουργία. Ο άνθρωπος πλάστηκε για να λατρεύει το Θεό και να μετέχει στη θεία Του αγαθότητα και μακαριότητα.

Ως εικόνα του Θεού που είναι, λαχταράει για το Θεό και τρέχει με πόθο να ανυψωθεί προς Αυτόν. Με την προσευχή και την υμνωδία ευφραίνεται. Το πνεύμα του αγάλλεται και η καρδιά του σκιρτάει. Όσο περισσότερο προσεύχεται, τόσο η ψυχή του απογυμνώνεται από τις κοσμικές επιθυμίες και γεμίζει από τα ουράνια αγαθά. Και όσο αποχωρίζεται τα γήινα και τις ηδονές το βίου, τόσο περισσότερο απολαμβάνει την ουράνια ευφροσύνη. Η δοκιμή και η πείρα μας επιβεβαιώνουν την αλήθεια αυτή.

Ο Θεός ευαρεστείται στις προσευχές εκείνες που προσφέρονται με τον πρέποντα τρόπο, δηλαδή με συναίσθηση της ατέλειας και της αναξιότητας μας. Για να υπάρξει όμως τέτοια συναίσθηση, απαιτείται τέλεια αυταπάρνηση του κακού μας εαυτού και υποταγή στις εντολές του Θεού, απαιτείται ταπείνωση και αδιάλειπτη πνευματική εργασία.

Αναθέστε όλες τις φροντίδες σας στο Θεό. Εκείνος προνοεί για σας. Μη γίνεστε ολιγόψυχοι και μην ταράζεστε. Αυτός που εξετάζει τα απόκρυφα βάθη της ψυχής των ανθρώπων, γνωρίζει και τις δικές σας επιθυμίες και έχει τη δύναμη να τις εκπληρώσει όπως Αυτός γνωρίζει. Εσείς να ζητάτε από το Θεό και να μη χάνετε το θάρρος σας. Μη νομίζετε ότι, επειδή ο πόθος σας είναι άγιος, έχετε δικαίωμα να παραπονιέστε, όταν οι προσευχές σας δεν εισακούονται. Ο Θεός εκπληρώνει τους πόθους σας με τρόπο που εσείς δεν γνωρίζετε. Να ειρηνεύετε λοιπόν και να επικαλείστε το Θεό.

Οι προσευχές και οι δεήσεις από μόνες τους δεν μας οδηγούν στην τελειότητα. Στην τελείωση οδηγεί ο Κύριος, που έρχεται και κατοικεί μέσα μας, όταν εμείς εκτελούμε τις εντολές Του. Και μια από τις πρώτες εντολές είναι να γίνεται στη ζωή μας το θέλημα όχι το δικό μας, αλλά του Θεού. Και να γίνεται με την ακρίβεια που γίνεται στον ουρανό από τους αγγέλους. Για να μπορούμε κι εμείς να λέμε: Κύριε, όχι όπως θέλω, αλλ' όπως εσύ, «γενηθήτω το θέλημα Σου, ως εν ουρανώ και επί της γης». Χωρίς λοιπόν το Χριστό μέσα μας, οι προσευχές και οι δεήσεις οδηγούν στην πλάνη.

Αγίου Nεκταρίου Πενταπόλεως

πηγή:xristianos.gr

Οἱ φύλακες δὲν ἔχουν γνῶσιν!



Πόσοι χριστιανοὶ χαίρονται ποὺ εἶναι Ὀρθόδοξοι καὶ δοξολογοῦν γι᾽ αὐτὸ τὸ Θεό; Πόσοι ἔχουν γευθεῖ τοὺς πνευματικοὺς καρποὺς τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς; Πόσοι ἀρνοῦνται τὶς οἰκουμενιστικὲς θεωρίες τῶν μεγαλόσχημων κληρικῶν, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι ἡ ὑπόθεση τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἀποκλειστικὰ δική τους καὶ οἱ πιστοί, τὸ ἀνώνυμο πλῆθος, πρέπει νὰ ὑπακούει, γιατὶ ἔχουν γνῶσιν οἱ φύλακες, ὅπως ψευδῶς ἰσχυρίζονται, τὴν ὥρα ποὺ τοὺς βλέπουμε νὰ ἔχουν νυστάξει στὴ βίγλα τους, ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ παρατηροῦν καὶ νὰ ἐλέγχουν τὶς κινήσεις τῶν ἐχθρῶν τῆς πίστεως, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλοι ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς καὶ νὰ ἐνημερώνουν σχετικὰ τοὺς πιστούς;
Στὰ ἐρωτήματα ποὺ ἀνέφερα εὔκολα μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι δὲν εἶναι πολλοὶ οἱ ὄντως Ὀρθόδοξοι χριστιανοί, ἐννοῶ τοὺς ἄγρυπνους καὶ ἀγωνιζόμενους. Ὑπάρχει, ὡστόσο, καλὴ προαίρεση σὲ πολλούς, ἀρκεῖ νὰ ἐπισημανθεῖ ὁ μέγιστος κίνδυνος ἡ Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία νὰ θεωρηθεῖ μία ἀπὸ τὶς πολλὲς «ἐκκλησίες», ποὺ ὑπάρχουν καὶ τότε ἡ πτώση θὰ εἶναι μεγάλη.
Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούγεται ὁ καθαρὸς λόγος ὑπέρ τῆς Ὀρθοδοξίας, χωρὶς νὰ ὑπολογίζει κανεὶς τυχὸν ἀντιδράσεις τῶν οἰκουμενιστῶν, ὅσο ὑψηλὰ καὶ ἄν βρίσκονται. Πρέπει νὰ μιλᾶμε γιὰ τοὺς αἱρετικούς, Παπικοὺς καὶ Προτεστάντες, μὲ τοὺς ὁποίους, ἀλίμονο, ἐπικοινωνοῦν, συμπροσεύχονται καὶ συνευφρένονται οἱ δικοί μας οἰκουμενιστὲς σὰν νὰ μὴ συμβαίνει τίποτα. Δὲν καταλαβαίνουν ὅτι ἡ φωτιά ποὺ ἔχουν ἀνάψει, γιγαντώνεται καὶ κατακαίει τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια τῆς πίστεώς μας.
Ὁ πρωτοπρεσβύτερος Δημήτριος Στανιλοάε, καθηγητής, εἶχε ἐπισημάνει αὐτὸν τὸν κίνδυνο καὶ τόνιζε ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ μία καὶ μοναδικὴ Ἐκκλησία. Τὰ λόγια του εἶναι ἀποκαλυπτικὰ καὶ πειστικά: «Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἡ μόνη Ἐκκλησία, ἡ μόνη ἀλήθεια καὶ ἡ οἰκουμενικὴ ἀποστολή της δὲν δύναται νὰ εἶναι ἄλλη, εἰ μὴ ἡ πλήρης ὁμολογία αὐτῆς τῆς ἀληθείας. Ὁ Δυτικὸς Χριστιανισμὸς εἶναι νενοθευμένος ὑπὸ τοῦ ὀρθολογισμοῦ καὶ ἀπώλεσε τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν κατοχὴν τοῦ Θείου Μυστηρίου καὶ τὴν πλήρη ἀποτελεσματικότητα τῆς σωτηρίας. Θεωρῶ ἀναγκαῖον, ὅπως ἀκουσθῇ, ἡ μετὰ πάσης δυνάμεως, ἡ ἀλήθεια αὕτη σήμερον, ὅτε ὁ κίνδυνος τῆς ὀλισθήσεως πρὸς τὰς σχετικοκρατικὰς θεωρίας εἶναι τόσον μέγας καὶ μεταξὺ αὐτῶν τῶν ὀρθοδόξων θεολόγων».
Μακαρίζω τοὺς ταπεινοὺς κληρικοὺς καὶ λαϊκούς, οἱ ὁποῖοι ζοῦν μέσα στὴν Ἐκκλησία, εἶναι ζωντανὰ μέλη της καὶ ἐλπίζουν ὅτι θὰ πετύχουν τὴ σωτηρία τῆς ψυχῆς τους, ζητώντας ἐν μετανοίᾳ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ.

Πρωτοπρ. Διονύσιος Τάτσης

Ορθόδοξος Τύπος, 28/03/2014

Πρέπει να βοηθήσουμε με την προσευχή τον κόσμο όλο, να μην κάνη ο διάβολος ό,τι θέλει



Μην ξεχνάτε ότι παίρνουμε δύσκολους καιρούς και χρειάζεται πολλή προσευχή. Να θυμάστε την μεγάλη ανάγκη που έχει ο κόσμος σήμερα και την μεγάλη απαίτηση που έχει ο Θεός από μας για προσευχή. Να εύχεστε για την γενική εξωφρενική κατάσταση όλου του κόσμου, να λυπηθεί ο Χριστός τα πλάσματά Του, γιατί βαδίζουν στην καταστροφή. Να επέμβει θεϊκά στην εξωφρενική εποχή που ζούμε, γιατί ο κόσμος οδηγείται στην σύγχυση, στην τρέλα και στο αδιέξοδο.
Μας κάλεσε ο Θεός να κάνουμε προσευχή για τον κόσμο, που έχει τόσα προβλήματα! Οι καημένοι δεν προλαβαίνουν έναν σταυρό να κάνουν. Εάν εμείς οι μοναχοί δεν κάνουμε προσευχή, ποίοι θα κάνουν; Ό στρατιώτης σε καιρό πολέμου είναι σε κατάσταση συναγερμού, έτοιμος με τα παπούτσια. Στην ίδια κατάσταση πρέπει να είναι και ο μοναχός.
Αχ, Μακκαβαίος θα έβγαινα! Στα βουνά θα έφευγα, για να προσεύχομαι συνέχεια για τον κόσμο. Πρέπει να βοηθήσουμε με την προσευχή τον κόσμο, όλο, να μην κάνη ο διάβολος ό,τι θέλει. ‘Έχει αποκτήσει δικαιώματα ο διάβολος. ‘Όχι ότι τον αφήνει ο Θεός, αλλά δεν θέλει να παραβιάσει το αυτεξούσιο. Γι’ αυτό εμείς να βοηθήσουμε με την προσευχή. Όταν πονάει κανείς για την σημερινή κατάσταση που επικρατεί στον κόσμο και προσεύχεται, τότε βοηθιούνται οι άνθρωποι, χωρίς να παραβιάζεται το αυτεξούσιο.
Αν προχωρήσετε με τηv Χάρη του Θεού ακόμη λίγο, θα αρχίσουμε να κάνουμε μια προσπάθεια στο θέμα της προσευχής, να μπει μια σειρά, να γίνετε ραντάρ, γιατί και τα πράγματα ζορίζουν. Θα διοργανώσουμε ένα συνεργείο προσευχής. Να κάνετε πόλεμο με το κομποσχοίνι. Με πόνο να γίνεται η προσευχή. Ξέρετε τι δύναμη έχει τότε η προσευχή;

ΓΕΡΩΝ ΠΑΙCIOC

www.diakonima.gr

Ὁδηγοὶ τοῦ κόσμου

Ὦ τρισανόητοι, ἐσεῖς ποὺ ἔχετε τὴν ἰδέα πὼς εἴσαστε κι ἄξιοι νὰ γίνετε ὁδηγοὶ τοῦ κόσμου! Γιὰ λίγα χρόνια μιᾶς ζωῆς, ποὺ εἶναι κι αὐτὰ γεμάτα ταραχή, ἀνησυχία, κι ἀπελπισία, γεμάτα πολέμους καὶ ἐγκλήματα, γι᾿ αὐτὲς τὶς λίγες μέρες, λοιπόν, κάνετε τόση φασαρία, γι᾿ αὐτὲς φτιάνετε τόσες θεωρίες, γι᾿ αὐτὲς πνίγετε στὸ αἷμα τὴν ἀνθρωπότητα, γι᾿ αὐτὲς τὶς λίγες στιγμὲς τὴν ἀφιονάζετε μ᾿ ἕνα πλῆθος ὄνειρα γιὰ εὐτυχία, ποὺ τὸ τέλος τους θά ᾿ναι τὸ τίποτα; Ἀληθινὰ εἴσαστε τρελοί, καὶ κακοὶ τρελοί, σατανᾶδες τῆς ἀπάτης.

Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θὰ περάσουμε τὸν θάνατο τοῦ κορμιοῦ, καὶ θὰ πάγει ὁ καθένας, ὅπου τὸν προόρισε ὁ Κύριος, κατὰ τὴν πίστη καὶ κατὰ τὰ ἔργα του. Αὐτὸν εἶναι ὁ πρῶτος θάνατος. Ποὺ εἶναι γιὰ τοὺς καλοὺς κατὰ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ «μετάβασις ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν». Ἐκεῖνοι ὅμως ποὺ θελήσανε νὰ γίνουνε ἐχθροὶ τοῦ Θεοῦ, κι εἴπανε πὼς δὲν ὑπάρχει, καὶ ρίξανε τοὺς ἀδελφούς τους στὸν Καιάδα τῆς ἀπελπισίας καὶ τῆς ἀπιστίας, αὐτοί, παρεκτὸς ἀπὸ τὸν πρῶτο θάνατο, θὰ περάσουνε καὶ τὸν δεύτερο θάνατο.

Ναί! Αὐτὸν τὸ δεύτερο θάνατο ποὺ εἶναι ὁ ἀληθινὸς θάνατος, θὰ τὸν δοκιμάσουν ὅσοι δὲν θὰ βρεθοῦνε γραμμένοι στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς. (Ἀποκαλ. Κ´, καὶ ΚΑ´, 8).

Φώτης Κόντογλου
Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἀσάλευτο Θεμέλιο», σελ. 108-109, Ἐκδόσεις Ἀκρίτας

http://users.uoa.gr

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους... Θέλω την ουσία!

Πέρασαν τα χρόνια και δεν ανέχομαι πια….


«Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ' ότι έχω ζήσει έως τώρα...
Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.
Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.
Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.
Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.


Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί.
Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.
Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.
Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο... μετά βίας για την επικεφαλίδα.
Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται...Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα...
Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.
Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους.
Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους.
Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.
Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.
Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια
Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.
Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή.
Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων...
Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.
Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει.
Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν...Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ' όσες έχω ήδη φάει.
Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου.
Εύχομαι και ο δικός σου να είναι ο ίδιος γιατί με κάποιον τρόπο θα φτάσεις κι εσύ...».




Από τον Mario de Andrade
(ποιητή, συγγραφέα, δοκιμιογράφο και μουσικολόγο από τη Βραζιλία)

Πηγή: "Τρελογιάννης"

Η εξομολόγηση ως συμφιλίωση



Όταν προσερχόμαστε στην εξομολόγηση σπεύδουμε πρόσωπο με πρόσωπο προς ένα φίλο. Δεν πρόκειται να μας κρίνει και να μας καταδικάσει κανείς. Ας πολεμήσουμε τον φόβο που μας διακατέχει γι’ αυτό που πρόκειται να συμβεί. 
Ερχόμαστε στον Ένα της Τριάδος που, όντας Θεός, επέλεξε από αγάπη για μας να γίνει Άνθρωπος, ν΄αναλάβει πάνω Του την ανθρώπινη φθορά και να δώσει τη ζωή Του για μας. 
Η ζωή και ο θάνατος Του είναι η απόδειξη ότι η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο είναι τόσο μεγάλη, ώστε να μπορούμε να τον πλησιάσουμε χωρίς δισταγμό, με την προσδοκία ότι σε κάθε περίπτωση θα αγκαλιάσει την αδυναμία μας, πέρα από ηθικές αξιολογήσεις. 
Ας είσαστε βέβαιοι ότι εάν κάποιος πρόκειται να θρηνήσει για την αναξιότητα και την αμαρτία μας σε συμπόνια, έλεος, αγάπη δεν είναι παρά Εκείνος που θα ήταν πρόθυμος να σαρκωθεί και να πεθάνει έστω και για έναν μόνο αμαρτωλό, γιατί δεν μπορεί να υπομείνει των απώλεια κανενός.
Αυτός, λοιπόν, είναι ο Χριστός στον οποίο προερχόμαστε κατά την εξομολόγηση. Προσδοκά την ίαση, την παραμυθία, την στήριξη μας – όχι την κρίση και καταδίκη μας.
Και τότε ποιος είναι ο ρόλος του ιερέως; Στην ευχή που διαβάζει ο κληρικός πριν το μυστήριο ονομάζεται «μάρτυρας».
Καλείται από τον Κύριο να παρευρίσκεται ενώπιον του αμαρτωλού, για να μαρτυρήσει το γεγονός της αγάπης του Χριστού για εκείνον, να βεβαιώσει ότι ο Κύριος είναι παρών και η μόνη επιθυμία και πρόθεση Του είναι η σωτηρία και η αιώνια ευφροσύνη του μετανοούντος. Επίσης, ο ιερέας παρευρίσκεται στο όνομα του αμαρτωλού, για να ικετεύσει και να μεσιτεύσει στον Κύριο για τη συμφιλίωση του ανθρώπου με την Εκκλησία.
Ας αλλάξουμε, λοιπόν, τον τρόπο της εξομολόγησης: ας διώξουμε τον φόβο της τιμωρίας ή της απόρριψης κι ας βρούμε το θάρρος να ελαφρώσουμε την καρδιά μας από κάθε αμφιβολία. Ο Χριστός δεν πρόκειται να μας αρνηθεί. Ίσως η εξομολόγηση μας να είναι για Εκείνον ένας νέος σταυρός, αλλά θα τον δεχθεί,αφού μας αγαπά πέρα από κάθε κρίση, μέχρι θανάτου: 
Ο θάνατος του έγινε η δική μας ζωή – ζωή μέσα στο χρόνο και ζωή στην αιωνιότητα.
Η εξομολόγηση πριν από όλα είναι συνάντηση και συμφιλίωση. Είναι συνάντηση με τον Χριστό που ποτέ δεν μας στρέφει τα νώτα, παρόλο που εμείς φεύγουμε μακριά. Μερικές φορές μια τέτοια συνάντηση μπορεί να γίνει έμπνευση για ολόκληρη τη ζωή και να μας δώσει δύναμη και κουράγιο να διάγουμε το υπόλοιπο του βίου.

Μητροπολίτης Άντωνιος του Σουρόζ

http://agios-panteleimon.blogspot.gr

Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΠΡΟΦΗΤΕΙΩΝ - Η ΑΘΕΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Παραθέτουμε πρώτα το απόσπασμα του Γέροντα Θεόκλητου και μετά του αείμνηστου Μητροπολίτου Αυγουστίνου Καντιώτη σχετικά με την άθεη κυβέρνηση που θα γνωρίσει ο τόπος μας,ενώ πέρσυ τέτοια εποχή είχαμε γράψει και τις ανάλογες συνέπειες που θα υποστούμε από αφηγήσεις διαφόρων Γερόντων.
(Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΠΡΟΦΗΤΕΙΩΝ--Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΓΕΓΓΟΝΟΤΩΝ ΕΦΤΑΣΕ).
Δυστυχώς όπως φέτος δείχνουν τα πράγματα πάμε προς τα εκεί. Τα συμπεράσματα από τα κείμενα δικά σας. 

Παραθέτουμε ένα προφητικό και αρκετά επίκαιρο άρθρο του αειμνήστου Γέροντος Θεόκλητου Διονυσιάτου που δημοσιεύτηκε στον Ορθόδοξο Τύπο στις 23 Νοεμβρίου 2001 και που αναφέρεται στην εισβολή των λαθρομεταναστών στην Ελλάδα.

Το άρθρο του Γέροντος Θεόκλητου είχε τίτλο:

«Μελαγχολικαί ενοράσεις» 

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, μεταξύ άλλων, λέγει, ότι «οι Μοναχοί είναι οι κήρυκες της ερχομένης Βασιλείας, οι προφήται της Καινής Διαθήκης». Την φράση αυτη μού θύμισαν κάποιες συζητησεις, πού είχα τελευταίως με τρεις φίλους ησυχαστές, πού και οι τρείς, ωσάν από προφητική διαίσθηση, ισχυρίζοντο για την επέλευση απιθάνων εθνικών καταστάσεων. Και ποιές καταστάσεις είναι αυτές; Ότι, ταχα, η Ελλάς, σταδιακώς, δεν θά συρρικνωθεί μέν εδαφικώς, αλλά θά κατακτηθεί εκ των ένδον από τό Ισλάμ! Και εστήριζαν τον ισχυρισμόν των, στις ηλεγμένες πληροφορίες, όπως έλεγαν, πού τούς μετέδιδαν παλαιοί φίλοι τους κορυφαίων πολιτικών θέσεων, πού τούς επεσκέπτοντο στην Έρημο τού Άθωνος ή τους έγραφαν.

Και στην ερώτησή μου· Ο Θεός θά επιτρέψει την αντικατάσταση της αγίας Εκκλησίας Του, πού «επεριποιήσατο τώ ιδίω Αίματι», μέ τόν σκοτεινό και δαιμονικόν μουσουλμανισμόν μέσα στην Τοπική Ορθοδοξία της Ελλάδος; Μού απήντησαν με ένα στόμα ότι, ο Θεός θα το επιτρέψει εξ αφορμής τής εκτεταμένης αμαρτίας. Καί ανεφέρθησαν στους βυζαντινούς ρωμηούς, πού δεν μετανοούσαν.

Και όταν πάλιν τους ερώτησα· πώς θα συμβεί αυτό και πότε και τί θά γίνουν οι Έλληνες; Απήντησαν, ότι ήδη ενεργείται η άλωση με τα 2-3 εκατομμύρια των μωαμεθανών, πού ονομάζονται μετανάστες, καί πού θα στερεώνονται σταδιακώς μέ τήν ελληνικήν ιθαγένεια, πού θά τούς χορηγεί ευχαρίστως τό Κράτος, δηλαδή η άθεη κυβέρνηση.


Οι δε Έλληνες βαθμιαίως θά γίνουν μειονότης, έως ότου θά μείνουν ελάχιστοι χριστιανοί ως…δείγμα. Μή απορείς, πάτερ Θ., έσπευσαν να εξηγήσουν, αυτήν τήν τραγωδία του λαού μας. Πολλοί θά αποδεχθούν τον μουσουλμανισμόν αβιάστως. Αλλοι, με κάποιαν βίαν ποικίλης μορφής. Και άλλοι «χριστιανοί» θα μεταναστεύσουν σέ χριστιανικές χώρες, μή δυνάμενοι νά συμβιώσουν με τους βαρβάρους αυτούς, πού τους χρησιμοποιεί ο Θεός ως μέσον παιδαγωγίας, όπως ανά τους αιώνες ενεργούσε στούς Ισραηλίτες και στους χριστιανούς, πού δεν μετανοούσαν για τίς αμαρτίες τους. Παράδειγμα ο Κατακλυσμός, τα Σόδομα, ο Ελληνισμός της Ανατολής, το Βυζάντιον.

Αυτά όλα με είχαν συντρίψει ψυχικώς και σκεφτόμουνα, τάχα θά επιτρέψει ο Θεός αυτήν την ασύλληπτον συμφοράν; Επηκολούθησε σιωπή για αρκετή ώρα. Στη συνέχεια, έθεσα το ερώτημα· Πατέρες άγιοι και αδελφοί, φανταζεσθε σείς, πώς θα ανεχθεί ο Κύριος τίς μουσουλμανικές δαιμονικές θυσίες, αντί των ορθοδόξων θυσιαστηρίων; Τότε ένας ησυχαστής μου υπενθύμισε την περίπτωση του ασκητου πού, μετά την άλωση τής Κωνσταντινουπόλεως, είδε επάνω στήν αγία Πρόθεση ερειπωμένου Ναού, μία γουρούνα με τα νεογνά της και άρχισε να κλαίει και νά οδύρεται. Τότε ενεφανίσθη Αγγελος Κυρίου και του λέγει· Αββά, τί κλαίεις; Γνωρίζεις ότι, αυτό πού είδες, είναι πιο ευάρεστον στόν Κύριον από την αναξιότητα τών ιερέων, πού λειτουργούσαν; Και ο Αγγελος εγένετο άφαντος.

Η συζήτηση κράτησε περισσότερον από δύο ώρες, οπότε οι ησυχαστές ανεχώρησαν και μου ετόνισαν να ευχαριστώ τον Κύριον γιά όσα επιτρέπει να γίνωνται εξ αγάπης και για την σωτηρίαν τών ψυχών. Και να μή παρασύρομαι συναισθηματικώς από την επιφάνεια τών γεγονότων, αλλά να εισδύω στήν ουσίαν των, αφού είναι δεδομένον, ότι «ο Θεός αγάπη εστί».

Κι έμεινα μόνος…
Μέσα στον συγκλονισμό μου γιά τήν τραγωδία του λαού μας, τόν κλαυθμόν και τους στεναγμούς μου προς τον πανυπερεύσπλαγχνον Θεόν, άρχισα να μελετώ όσα είπαν με βεβαιότητα οι όσιοι εκείνοι ερημίτες και άνθρωποι τού Θεού και να αναλύω λογικώς τούς ισχυρισμούς τους. Παρ ότι καμιά ανησυχούσα φωνή δεν ακούεται, όμως, κάποια σποραδικά δημοσιεύματα προ μηνών στον γρηγορούντα «Ορθόδοξον Τύπον» ήρχοντο να επαληθεύσουν σχεδόν τούς ισχυρισμούς των φίλων μου ησυχαστών. Και μάλιστα κάποια δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών, πάλιν στον «Ο.Τ.» από σώφρονες χριστιανούς, θεολόγους καί συγγραφείς, οι οποίοι με πειστικά επιχειρήματα κατέληγαν στα ίδια συμπεράσματα, πού εβασίζοντο σέ αντικειμενικά στατιστικά στοιχεία.

Αλλά το σκάνδαλον ευρίσκεται στήν σιωπήν των κοινής πληροφορήσεως μέσων, των λεγομένων μαζικής ενημερώσεως. Ομως, όσον και αν φαίνεται περίεργη η βαθειά σιγή επί ενός βοώντος εθνικού κινδύνου, το φαινόμενον δέν είναι ανεξήγητον. Πρόκειται περί σχεδόν καθολικής πωρώσεως τών συνειδήσεων. Και είναι ιστορικώς αποδεδειγμένον, ότι όταν η αμαρτία καθολικοποιείται, γενικεύεται, ακολουθεί, δίκην συνδρόμου, η άγνοια του κακού. Ιδού η απόδειξη· Οταν ο Θεός είχεν αποφασίσει τόν Κατακλυσμόν, με το αιτιολογικόν· «Ου μή καταμείνη το πνεύμα μου εις τους ανθρώπους τουτους, διά το είναι αυτούς σάρκας», έδωκεν εντολήν στον δίκαιον Νώε νά κατασκευάσει την Κιβωτόν. Ειργάζοντο οι τεχνίτες επί ένα χρόνον. Βλέποντες οι απονεκρωθέντες αμαρτωλοί την κατασκευαζομένην Κιβωτόν και τον σκοπόν, πληροφορούμενοι, έλεγαν· και τί κάνουμε ώστε να πνιγούμε; Και όταν οι Αγγελοι είπαν στον δίκαιον Λώτ νά ειδοποιήσει τους συγγενείς του, γιατί θα έριχναν φωτιά να κάψουν τά Σόδομα, όλην την Πεντάπολιν, οι συγγενείς του γελούσαν με τόν γέροντα· και τί κάνουμε, ώστε νά μάς κάψει ο Θεός;

Το ίδιο συμβαίνει και τώρα, σέ κάποιο μέτρο· το σύνδρομο της πωρώσεως. Καμμία εφημερίδα δέν έγραψε για τον εθνικόν κίνδυνον μέ εξαίρεση την πολύτιμη ορθόδοξη έπαλξη, τον «Ορθόδοξον Τύπον», πού, και μόνον γιατί από ένα χρόνο σχεδόν σαλπίζει, το σάλπισμα τής μετανοίας, αξίζει τον έπαινον τής Εκκλησίας και την εκ Θεού δικαίαν μισθαποδοσίαν. Οι απόψεις και οι απελπιστικές ενοράσεις των αγίων εκείνων ερημιτών, όσον και αν δεν είναι αποδεικτικές, δεν στερούνται, όμως, σέ κάποιον βαθμόν, πειστικότητος, γιατί βασίζονται σε απτά δεδομένα, ένα των οποίων, είναι οι ενεργούμενες αμαρτίες αγνοουμένης τής μετανοίας, σ όλην την Ελλάδα, παρά τις ελάχιστες νησίδες χριστιανικής ζωής και ηθικής αντιστασεως. Δεύτερον ότι, ο προφητικός λόγος «αμαρτίαι, έθνη ελαττονούσι», έχει πολλάκις επαληθευθεί.

Τρίτον, στην δραστηριότητα τής αμαρτίας, περιλαμβάνονται και οι ένα εκατομμύριον εκτρώσεις κάθε τριετίαν· οι υπερτερούντες θάνατοι των γεννήσεων· ναρκωτικά καί άλλες ηθικές πληγές. Και τέλος, τό κυριώτερον, είναι τα τρία σχεδόν εκατομμύρια των νομιμοποιουμενων μουσουλμάνων, πού αυξάνονται και πληθύνονται με ταχύτατους 
ρυθμούς, ένα φαινόμενον, πού ερμηνεύει και τις απόψεις των ησυχαστών, των μουσουλμανων ενεργούντων ως οργάνων ασυνειδήτων του Θεού. Οπως επίσης ασυνείδητα όργανα —όχι ανεύθυνα, βεβαίως— είναι οι άθεοι κυβερνήτες μας, πού υποδέχονται τους δεδηλωμένους εχθρούς του Εθνους μας, για να μή κατηγορηθούν, ταχα, ως ρατσιστές ή εθνικιστές. Αυτή η καραμέλλα έχει πολύ πέραση στην εποχή μας, μεταξύ τών επιπολαίων και αθέων, πού γίνονται καταγέλαστοι με τις παραδοξολογίες των. Παράδειγμα, «τό αλβανάκι» πέρυσι και τώρα η γερμανιδούλα του Βόλου, πού αν είναι διαποτισμένοι, ο πρώτος από τόν αλβανικόν ανθελληνικόν σωβινισμόν και η δεύτερη πιστεύει στό γερμανικό «ούμπερ άλλες» τότε, στά χέρια των το ελληνοχριστιανικόν σύμβολον η γαλανόλευκη μέ Σταυρόν, είναι τιμωρία, δεν είναι τιμή! Είναι αντίφαση.


Τώρα το πρόβλημα, το παμπρόβλημα, είναι η αλλοτρίωση του ελλαδικού χώρου, κατά παραχώρηση Θεού, για την αμετανοησία τών πιστών. Οπότε αβιάστως ανακύπτει η υποχρέωση της ποιμαινούσης Εκκλησίας νά κηρύξει μετάνοιαν στόν λαόν. Αλλοιώς; 
«Εάν μή μετανοήτε, πάντες ωσαύτως απολείσθε» (Λουκ. ιγ´ 3). 
Το γάρ στόμα Κυρίου ελάλησε ταύτα.

Θεόκλητος Μοναχός Διονυσιάτης

ΠΗΓΗ: ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2001. 
«ΔΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΨΗΦΟ ΜΑΣ σὲ ὑλιστάς, 
βλασφήμους, μασόνους καὶ ἀθέους, 
θὰ πληρώσουμε μὲ τόκο κ᾽ ἐπιτόκιο αὐτὴ τὴν ἁμαρτία μας»


(Ο σοφός Γέροντας προφήτευε ή με την απλή λογική έβλεπε, πριν από 53 χρόνια, που θα οδηγούσαν την πατρίδα μας οι μασώνοι και άθεοι πολιτικοί που ψηφίζαμε! Σήμερα πληρώνει ο Ελληνικός λαός αυτή την κακή του εκλογή. Αραγε θα βάλουμε μυαλό ή θα συνεχίσουμε να ψηφίζουμε αθέους και μασώνους; Θα ακούσουμε την συμβουλή του ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΦΛΩΡΙΝΗΣ π. ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΟΥ έστω και την τελευταία στιγμή;)

«…Ὄχι ἀδιάφοροι. Ὕστερα ἀπὸ λίγες μέρες… θὰ γίνουν ἐκλογές. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ κληθῇ ν᾽ ἀναδείξῃ μὲ τὴν ψῆφο του κυβέρνησι. Ὡς Ἕλληνες πολῖτες δὲν μποροῦμε νὰ μείνουμε ἀπαθεῖς θεαταὶ τοῦ ἐκλογικοῦ σάλου, ποὺ τ᾽ ἀφρισμένα κύματά του προξενοῦν μεγάλη ζάλη καὶ ναυτία στοὺς πολλούς· δὲν μποροῦμε νὰ προσπεράσουμε τὸ γεγονὸς τελείως ἀδιάφοροι, σὰν νὰ ἐπρόκειτο γιὰ ἐκλογὴ ποὺ θὰ γινόταν σὲ κάποια ἀπομακρυσμένη γωνία τῆς ὑφηλίου, π.χ. στὴ Γροιλανδία. Ὡς Ἕλληνες πολῖτες ἔχουμε καθῆκον ἀπέναντι στὴν πατρίδα.
Ὡς ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, ποὺ πάνω ἀπὸ ἐπίγειες πατρίδες θέτουμε τὴν πίστι, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσουμε τὴν ψῆφο μας στὸν τυχόντα. Καὶ ὡς κληρικοὶ δὲν ἐπιτρέπεται ν᾽ ἀφήσουμε ἀδιαφώτιστο τὸν εὐσεβῆ λαὸ στὸ φλέγον τοῦτο ζήτημα τῶν ἡμερῶν. Μὲ ὅσα πάντως θὰ γράψουμε γι᾽ αὐτὸ δὲν πρόκειται ἐμεῖς νὰ ὑποδείξουμε νὰ ἐκλεγοῦν ὡρισμένα πρόσωπα τῆς ἀρεσκείας μας· θὰ ὑποδείξουμε τὸ μέτρο τῆς ἐκλογῆς, θὰ διατυπώσουμε δηλαδὴ καὶ θὰ ὑπογραμμίσουμε ὡρισμένες ἰδέες καὶ ἀρχές, βάσει τῶν ὁποίων κάθε ὀρθόδοξος Χριστιανὸς Ἕλληνας πρέπει νὰ κρίνῃ καὶ νὰ δίνῃ τὴν ψῆφο του.
Ποιό εἶνε τὸ μέτρο τῆς ἐκλογῆς; Ἂς μιλήσουμε μὲ ἕνα παράδειγμα.Ὑποθέστε, ὅτι κάποιος κρατάει στὰ χέρια του ἕνα σπαθί. Πολλοὶ τοῦ τὸ ζητᾶνε. Σὲ ποιόν θὰ τὸ δώσῃ; Ἂν δώσῃ τὸ σπαθὶ σ᾽ ἕνα μικρὸ παιδί, ποὺ τὸ ζητάει ἐπίμονα, τὸ παιδί, ποὺ δὲν ξέρει πῶς τὸ χρησιμοποιοῦν, θὰ τὸ κάνῃ παιχνίδι, θὰ παίζῃ μ᾽ αὐτό, καὶ στὸ τέλος θὰ κόψῃ τὰ χέρια του καὶ αἱμόφυρτο θὰ κλαίῃ γοερά. Ἀνόητε, σ᾽ ἕνα παιδάκι ἐμπιστεύθηκες τὸ σπαθί;… 
Ἂν πάλι ἀφήσῃ καὶ τὸ σπαθὶ ἔρθῃ στὰ χέρια ἑνὸς τρελλοῦ, ὁ τρελλὸς θὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ γιὰ καταστροφὴ καὶ τοῦ ἑαυτοῦ του καὶ τῶν ἄλλων. Ἕνας τρελλός, ποὺ θὰ βρεθῇ ὡπλισμένος μὲ σπαθιὰ καὶ ὅπλα, εἶνε κάτι τρομερό… 
Ἀλλὰ καὶ ἀπ᾽ τὴν περίπτωσι αὐτὴ ὑπάρχει μιὰ ἄλλη τρομερώτερη· τὸ σπαθὶ νὰ παραδοθῇ στὰ χέρια κάποιου μὲ ἀποδεδειγμένα κακοῦργα καὶ φονικὰ αἰσθήματα, ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ διψάει γιὰ αἷμα καὶ ἐγκλήματα. Τὸ σπαθὶ στὴν περίπτωσι αὐτὴ θὰ γίνῃ λαιμητόμος ποὺ θὰ κόβῃ κεφάλια ἀνθρώπων ἢ κάτι χειρότερο· θὰ γίνῃ ἡ λόγχη τοῦ ἀγροίκου ἐκείνου ῾Ρωμαίου στρατιώτη, μὲ τὴν ὁποία κεντήθηκε ἡ πλευρὰ τοῦ Ἰησοῦ. Ἀνόητε, σὲ χέρια τρελλῶν καὶ ἐγκληματιῶν ἐμπιστεύθηκες τὸ σπαθί;… 
Ἀλλ᾽ ἐὰν τὸ σπαθὶ ποὺ κρατᾷς τὸ δώσῃς σὲ ἕναν ἔμπειρο γιατρό, ὁ γιατρὸς θὰ μετατρέψῃ τὴ λεπίδα του σὲ χειρουργικὸ μαχαίρι καὶ μ᾽ αὐτὸ θὰ κάνῃ ἐγχειρήσεις, θ᾽ ἀποκόψῃ σαπισμένα κρέατα καὶ θὰ σώσῃ ἀνθρώπους. Ἔτσι στὰ χέρια τοῦ γιατροῦ τὸ φονικὸ σίδερο θὰ γίνῃ ὄργανο σωτηρία
Προσοχὴ στὴν ψῆφο! Καταλάβατε τί θέλω νὰ πῶ, ἀγαπητοί μου; Παραβολικὰ εἶνε αὐτὰ ποὺ εἴπαμε, συμβολικὴ εἶνε ἡ εἰκόνα ποὺ σᾶς παρουσιάζω. Τὸ σπαθὶ εἶνε ἡ πολιτικὴ ἐξουσία. Αὐτὸς ποὺ κρατάει τὸ σπαθὶ εἶνε ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εἶνε ὁ κάθε Ἕλληνας πολίτης πού, σύμφωνα μὲ τὸ κοινοβουλευτικὸ πολίτευμα τῆς χώρας μας, μὲ τὴν ψῆφο του ἀναδεικνύει τοὺς ἀντιπροσώπους του καὶ τοὺς ἀνεβάζει στὰ ὑψηλότερα πολιτικὰ ἀξιώματα. Καὶ ἐὰν μὲν αὐτοὶ ποὺ ἐκλέγει εἶνε ἄξιοι, τότε θὰ κάνουν καλὴ χρῆσι τῆς ἐξουσίας καὶ ἡ Ἑλλάδα θὰ εὐτυχήσῃ· ἂν ὅμως τὰ πρόσωπα τῆς προτιμήσεώς του εἶνε ἀνάξια, τότε θὰ κάνουν κακὴ χρῆσι τῆς ἐξουσίας, ὅπως κάνει κακὴ χρῆσι τοῦ σπαθιοῦ τὸ παιδάκι ἢ ὁ τρελλὸς ἢ ὁ κακοῦργος, καὶ ἡ Ἑλλάδα θὰ δυστυχήσῃ· καὶ ὑπεύθυνος γιὰ τὴ δυστυχία της θὰ εἶσαι κ᾽ ἐσὺ ποὺ ἐκλέγεις, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν ψῆφο σου ὥπλισες τοὺς κακοὺς καὶ πονηροὺς μὲ τεράστια δύναμι, γιὰ νὰ κάνουν τὸ κακὸ ὄχι σὲ λίγους ἀνθρώπους, ὅπως ὅταν εἶνε ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ γιὰ νὰ κάνουν τὸ κακὸ σὲ ὁλόκληρο τὸ ἔνθος. Ἰσχύει καὶ στὴν προκειμένη περίπτωσι τῆς ἐκλογῆς τῶν πολιτικῶν ἀρχόντων ὅ,τι ἔγραψε ὁ κορυφαῖος ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν, ὁ θεόπνευστος Παῦλος, στὸ μαθητή του Τιμόθεο γιὰ τὴν ἐκλογὴ τῶν ἐκκλησιαστικῶν ποιμένων· «Χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθει, μηδὲ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις» (Α΄ Τιμ. 5,22). Πρόσεξε –λέει ὁ ἀπόστολος–, πρόσεξε, Τιμόθεε, ποιόν θὰ ἐκλέξῃς ὡς ποιμένα τῆς Ἐκκλησίας· γιατὶ ἂν ἐκλέξῃς κάποιον κακό, θὰ φέρῃς τὴν εὐθύνη κ᾽ ἐσὺ γιὰ ὅσα ἄτοπα καὶ ἐγκληματικὰ καὶ σατανικὰ θὰ διαπράξῃ ἐκεῖνος εἰς βάρος τοῦ ποιμνίου· γιατὶ ἐσὺ τοῦ ἔδωσες τὴ δύναμι νὰ κακοποιῇ. Ἀλλὰ κ᾽ ἐσύ, Ἕλληνα ψηφοφόρε, πρόσεξε κατὰ τὴν ἐκλογή. Διότι, ἐὰν ἐκλέξῃς ὡς πολιτικούς σου ἡγέτες κάποιους κακούς, θὰ ἔχῃς κ᾽ ἐσὺ τὸ μερίδιο τῆς εὐθύνης γιὰ ὅλες ἐκεῖνες τὶς συμφορὲς ποὺ θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴ φαύλη κυβέρνησι. Πρόσεχε τὴν ψῆφο σου! Σὲ ποιούς θὰ τὴ δώσῃς; Κάνοντας κακὴ ἐκλογή, ὁδηγεῖς σὲ βάραθρα τὴν Ἑλλάδα, καὶ ματαίως κατόπιν θὰ καταριέσαι τὴν ἡμέρα ποὺ τελείως ἄκριτα καὶ ἐπιπόλαια ἔδωσες τὴν ψῆφο σου.


Μέτρο ὀρθῆς κρίσεως. Ἀλλὰ γιά λέγε μου, θὰ ρωτήσῃ ὁ Ἕλληνας ψηφοφόρος, πῶς θὰ διακρίνω τοὺς καλοὺς ἀπὸ τοὺς κακούς; «Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς» ἀπαν­τᾷ ὁ Κύριος (Ματθ. 7,16), δίνοντας ἔτσι τὸ ἀσφαλὲς μέτρο γιὰ νὰ κρίνουμε ὅλους ἐκείνους ποὺ παρουσιάζονται ἐνώπιον τοῦ λαοῦ μὲ ἀξιώσεις νὰ τὸν κυβερνήσουν θρησκευτικὰ ἢ πολιτικά. Τὰ δέντρα διακρίνον­ται ἀπὸ τοὺς καρπούς τους· ἡ λεμονιὰ παράγει λεμόνια, ἡ πορτοκαλιὰ πορτοκάλια, ἡ μηλιὰ μῆλα… Καὶ οἱ ἄνθρωποι, παρ᾽ ὅλη τὴν ὑποκριτικὴ καὶ προσποιητή τους ζωή, δὲν εἶνε δυνατὸν παρὰ νὰ ἐκδηλωθοῦν καὶ ἐξωτερικά, καὶ ἀπὸ τὶς ἐξωτερικές τους ἐκδηλώσεις μὲ λόγια καὶ ἔργα μπορεῖς νὰ τοὺς διακρίνῃς, ἂν εἶνε μέσα στὸν ἀγρὸ τῆς Ἑλλάδος δέντρα καρποφόρα ἢ δέντρα ἄκαρπα, βάτα καὶ ἀγκαθιές.
Καὶ γιὰ νὰ μιλήσουμε πιὸ συγκεκριμένα. Ἄνθρωποι ποὺ δὲν κατώρθωσαν νὰ κυβερνήσουν τὸν ἑαυτό τους, ἀλλὰ γίνονται ἕρμαια τῶν πιὸ ἐλεεινῶν καὶ αἰσχρῶν παθῶν (τῆς μέθης, τῆς χαρτοπαιξίας, τῆς ἀνηθικότητος…)· ἄνθρωποι ποὺ καταπάτησαν τὶς ἱερὲς συμφωνίες τοῦ γάμου, ἀτίμασαν τὰ στέφανά τους, διέλυσαν τὶς οἰκογένειές τους καὶ ἐλεεινὰ ῥάκη συμφύρονται μὲ πόρνες καὶ παλλακίδες· ἄνθρωποι, ποὺ εἶνε τακτικοὶ θαμῶνες τῶν κοσμικῶν σαλονιῶν καὶ χορεύουν τοὺς πιὸ ἀνήθικους χοροὺς καὶ σὲ ἡμέρες ἀκόμη ποὺ ἡ χριστιανοσύνη ἔχει πένθος· ἄνθρωποι ποὺ δὲν γνώρισαν τὸ μόχθο τῆς ἐργασίας, ἀλλὰ πλούτισαν καὶ θησαύρισαν εἰς βάρος τοῦ λαοῦ· ἄνθρωποι ποὺ μυκτηρίζουν ὅλες τὶς θρησκευτικὲς πεποιθήσεις τῶν εὐσεβῶν καὶ εἶνε ἄγνωστοι τελείως στὸν ἱερέα τῆς ἐνορίας τους· ἄνθρωποι ποὺ σπεύδουν ν᾽ ἀποστείλουν τηλεγραφήματα συγχαίροντας τοὺς χυδαιότερους ὑβριστὰς τοῦ Θεανθρώπου, τοὺς ὁποίους καὶ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος κατεδίκασε, καὶ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ὑβριστῶν ὑψώνουν στὴ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων φωνὴ διαμαρτυρίας· ἄνθρωποι ποὺ παλαιότερα καὶ τώρα τελευταῖα φρόντισαν καὶ ἐκδόθηκαν διατάγματα, μὲ τὰ ὁποῖα ἡ ἀντιχριστιανικὴ ὀργάνωσι τῶν μασόνων περιβάλλεται νομοθετικὰ μὲ δύναμι γιὰ νὰ ξαπλώσῃ τὸ ἀπαίσιο τοῦτο καρκίνωμα τὰ πλοκάμια του σὲ ὅλες τὶς πόλεις τῆς πατρίδας μας· ἄνθρωποι ποὺ μέσα στὰ δημόσια γραφεῖα βλαστημοῦν χυδαιότατα τὰ θεῖα καὶ τὰ ἱερά· τέτοιοι ἄνθρωποι, σὲ ὁποιαδήποτε πολιτικὴ παράταξι καὶ ἂν ἀνήκουν, εἶνε ἀνάξιοι νὰ κυβερνήσουν τὴν Ἑλλάδα. 
Οἱ Ἕλληνες, ὅσοι πιστεύουν σὲ Χριστὸ καὶ θέλουν νὰ ζοῦν καὶ νὰ πολιτεύωνται κατὰ τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο, εἶνε ὑποχρεωμένοι πρὶν δώσουν τὴν ψῆφο τους νὰ ἐρευνήσουν ἐπιμελῶς τὸ ἦθος τοῦ καθενὸς ὑποψηφίου ἀντιπροσώπου τους· νὰ τὸ ἐρευνήσουν μὲ ὅση τοὐλάχιστον ἐπιμέλεια ἐρευνοῦν τὸ ἦθος ἐκείνων ποὺ παρουσιάζονται ὡς ὑποψήφιοι γαμπροὶ γιὰ τὴν ἀγαπημένη κόρη τους. Ἕλληνες! τὴν κόρη σας δὲν τὴν παραδίδετε στὸν τυχόντα· καὶ τὴν Ἑλλάδα, τὴ θυγατέρα τοῦ οὐρανοῦ, θὰ τὴν παραδώσετε στοὺς ὑλιστάς, αὐτοὺς ποὺ ζοῦν χωρὶς ἠθικὴ καὶ θρησκεία, τοὺς βλαστήμους, τοὺς μασόνους καὶ ἀθέους;Καὶ στὴ Βουλή. Ἡ πατρίδα μας, ἀγαπητοί μου, ἀφ᾽ ὅτου ἀπελευθερώθηκε ἀπὸ τὴν τουρκικὴ δουλεία, δὲν κυβερνήθηκε κατὰ τὸ Εὐαγγέλιο, χριστιανικά. Καὶ ἀπόδειξις ἡ νομοθεσία της, ἡ ὁποία ἔχει πολλὲς ἀντιχριστιανικὲς διατάξεις ποὺ καταργοῦν τὸ Εὐαγγέλιο καὶ εὐνοοῦν τὴν ἀκολασία καὶ τὴ διαφθορά. Καὶ μέσα σ᾽ ἕνα κράτος ποὺ νομοθετεῖ ἀντίθετα μὲ τὸν αἰώνιο νομοθέτη Χριστό, σὰν εἰρωνεία καὶ ἐμπαιγμὸς στέκει πλέον ἡ ἐπικεφαλίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συντάγματος «Εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος». 
Ἡ ἁγία Τριὰς μέσα στὴ σκέψι καὶ τὴν καθημερινὴ ζωὴ τῶν περισσοτέρων μνηστήρων τῆς ἐξουσίας ἔχει ἀντικατασταθῆ ἀπὸ κάποια ἄλλη τριάδα, –τί λέω τριάδα;– ἀπὸ πλῆθος ψευδοθεούς, νέα εἴδωλα, αἰσχρὰ πάθη, στὰ ὁποῖα πιστεύουν καὶ «θυσιάζουν» τὶς «ἑκατόμβες» τους.
Εἶνε θλιβερὸ κι ἀξιοδάκρυτο τὸ γεγονός, ὅτι χιλιάδες ψῆφοι θρησκευομένων Ἑλλήνων, ποὺ ἀποτελοῦν τὸ μικρὸ ποίμνιο τοῦ Κυρίου, θὰ ῥιχτοῦν καὶ πάλι στὶς κάλπες καὶ θὰ ἐνισχύσουν ἀνθρώπους πού, ἀφοῦ ἐκλεγοῦν ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ καὶ παραλάβουν τὴν ἐξουσία, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ παίζουν τὸ κερδοφόρο τους παιχνίδι εἰς βάρος τῶν ὑψίστων συμφερόντων τοῦ εὐσεβοῦς λαοῦ. Ἡ εὐθύνη τῶν θρησκευτικῶν καὶ πνευματικῶν ὁδηγῶν τῆς πατρίδος, ὅλων τῶν χριστιανικῶν σωματείων, εἶνε πολὺ μεγάλη. Ὁ εὐσεβὴς λαὸς πρέπει καὶ στὸν τομέα αὐτὸ νὰ διαφωτισθῇ γιὰ τὰ καθήκοντά του· πρέπει νὰ διδαχθῇ, ὥστε ν᾽ ἀποκτήσῃ τὴ δύναμι νὰ διακρίνῃ ἀνάμεσα στὸ φῶς καὶ στὸ σκοτάδι. Σὲ κάθε πιστὸ πρέπει νὰ τονισθῇ, ὅτι τὸ νὰ δίνῃ τὴν ψῆφο του ἄκριτα καὶ ἐπιπόλαια, κι ἀπὸ τὴν ψῆφο αὐτὴ νὰ βγαίνῃ μία λεγεώνα δαιμόνια ποὺ θὰ βασανίσουν τὸν ταλαίπωρο λαό μας, εἶνε θανάσιμο ἁμάρτημα. Καὶ πρέπει νὰ βρεθῇ τρόπος, ἡ φωνὴ τῶν δικαίων τῆς εὐσεβοῦς μερίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ν᾽ ἀκούγεται σθεναρὰ καὶ μέσα στὴ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων. Διαφορετικά, ἀδιαφορώντας καὶ δίνοντας τὴν ψῆφο μας σὲ ὑλιστάς, βλασφήμους, μασόνους καὶ ἀθέους, θὰ πληρώσουμε μὲ τόκο κ᾽ ἐπιτόκιο αὐτὴ τὴν ἁμαρτία μας. Ἀπὸ τέτοιους ἀνθρώπους, ποὺ τοὺς πιστεύουμε ὡς ἀνορθωτὰς καὶ σωτῆρες τοῦ ἔθνους, θὰ προέλθουν μεγάλες, ἀνυπολόγιστες συμφορὲς γιὰ ὅλο τὸ λαὸ καὶ θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ χωρίο «Γενεὰ σκολιὰ καὶ διεστραμμένη, ταῦτα Κυρίῳ ἀνταποδίδοτε; οὕτω λαὸς μωρὸς καὶ οὐχὶ σοφός;… ἔθνος ἀπολωλεκὸς βουλήν ἐστι, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ἐπιστήμη», δηλαδή· Γενιὰ ἀνώμαλη καὶ ἀφύσικη, αὐτὰ ἀνταποδίδετε στὸν Κύριο; ἔτσι ἀνόητος λαὸς εἶστε κι ὄχι σοφός;… εἶνε ἔθνος ποὺ ἔχει χάσει τὴ συνετὴ ἀπόφασι, καὶ δὲν ὑπάρχει σ᾽ αὐτοὺς γνῶσι (Δευτ. 32,5-6,28)…».

(ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἐθνικὰ προβλήματα, μέρος Ζ΄ 
Τὸ πολίτευμα, Ἀθῆναι 1961, σσ. 256-262, μτγλ.). 
 H ΩΡΑ ΤΩΝ ΠΡΟΦΗΤΕΙΩΝ-Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΓΕΓΓΟΝΟΤΩΝ ΕΦΤΑΣΕ.

Η αλήθεια είναι ότι κατά την διάρκεια του Σαββατοκύριακου επισκέφτηκα Γέροντες και Γερόντισες με την ελπίδα να ακούσω κάτι πνευματικό χωρίς να θέλω να ρωτήσω για ποιά γεγγονότα θα συμβούν στην συνέχεια.Έπεσα όμως πάνω σε συζητήσεις που αφορούσαν τα σημερινά δρώμενα, όχι από την πολεμική ή πολιτική πλευρά τους αλλά από την θρησκευτική όψη, άκουσα έτσι κάποιες νουθεσίες που καμμία σχέση δεν έχουν με αυτά που έχω ακούσει μέχρι σήμερα. 
Η πρώτη ήταν ότι ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός μας δίδαξε την Κυριακή προσευχή "Πάτερ Ημών" και εμείς σήμερα με την οικονομική κρίση αντί να αγαπήσουμε τον διπλανό μας και κατ' επέκταση τον Χριστό την έχουμε μετατρέψει σε "Πάτερ μου". 
Η αδιαφορία προς τον διπλανό μας που υποφέρει είναι μεγάλη. Ο έλληνας ακόμα τρώγεται για το αν φταίνε οι δημόσιοι υπάλληλοι ή οι ιδιωτικοί αντί να βρίσκεται σε αρμονία, ενότητα και αγάπη. Η δεύτερη νουθεσία ήταν ότι ο χρόνος που δεν εκδηλώνονται τα γεγγονότα κάποτε τελειώνει. Κι αυτός ο χρόνος είναι κοντά. Σε αυτό τον λίγο χρόνο που μας έχει αφήσει ο Θεός, ο κόσμος πρέπει να επιστρέψει στις εκκλησίες, να εκκλησιαστεί, να εξομολογηθεί και να μετανοήσει ώστε να είναι έτοιμος για τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει εν ώρα γεγονότων. Κάποτε ο χρόνος θα τελειώσει και θα κλαίμε να γυρίσει ο χρόνος πίσω. Αν δεν ανέβουμε τώρα πνευματικά με νηστείες και προσευχή, αν τώρα δεν βοηθήσουμε κόσμο που υποφέρει τότε πως θα εισακούσει ο Θεός τις προσευχές μας την ώρα που τα γεγγονότα θα τρέχουν; Oποιαδήποτε περιέργεια για το τι, πότε, πως και που θα συμβεί καμμία πνευματική ωφέλεια δεν έχει, παρά μόνο να φροντίσουμε για την σωτηρία της ψυχής. Για όσο καιρό ακόμα θα γίνονται Θείες λειτουργίες οι καταστάσεις θα ελέγχονται. Μετά θα έρθουν καταστάσεις που ένας ιερέας θα έχει πολλές ενορίες, και θα ψάχνουμε να τον βρούμε. Εκείνες τις ημέρες οι ιερείς θα κάνουν μόνο βαφτίσια, γάμους και κηδείες. Ο άνθρωπος της σημερινής εποχής με την ευρύτερη χρήση των μέσων επικοινωνίας και της υπεραφθονίας των πληροφοριών [κομπιούτερ, ίντερνετ], συνηθίζει όλο και περισσότερο σε μια οριζόντια, επίπεδη θεώρηση της ζωής. Ελάχιστα ασχολείται με τα ''ουσιώδη του βίου''. Γι αυτό τον σύγχρονο άνθρωπο διακρίνει ένα μεταφυσικό κενό, μια έλλειψη χριστιανικής ελπίδας, με συνέπεια την συνεχή αναζήτηση υποκατάστατων της αληθινής ζωής [τηλεόραση-ίντερνετ].
Η εκκλησία του Χριστού ιδιαίτερα σήμερα, τονίζει και προβάλλει το θεμέλιο της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό. Διότι η σχέση και η κοινωνία αυτή είναι πράγματι η μόνη που ελευθερώνει τον άνθρωπο, τον κάνει να βλέπει ορθά τα βασικά ερωτήματα για τον κόσμο, του δίνει μόνιμη χαρά και σταθερή ελπίδα για αθάνατη αιώνια ζωή. Το μέσο της επικοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό είναι ο εκκλησιασμός, η εξομολόγηση και η προσευχή. Αυτή ανεβάζει το νου μας προς την Τριαδική Θεότητα. Αυτή αποτελεί το πνευματικό οξυγόνο του ανθρώπου. Με την προσευχή, ευχαριστούμε, δοξολογούμε παρακαλούμε και ικετεύουμε τον Δημιουργό μας. 'Ετσι ο άνθρωπος μετέχει του Θεού και η καθημερινή μας ζωή εξαγιάζεται. Καλή Μετάνοια και καλή δύναμη στις εξελίξεις που έρχονται.

Πώς εξαγοράζει κανείς με σύνεση τον καιρό της παρούσας ζωής

Τίποτε από όλα τ’ άλλα δεν είναι τόσο ωφέλιμο για την ψυχή, η οποία επιλέγει νύκτα και ημέρα να μελετά το νόμο του Θεού, όσο η έρευνα των θείων Γραφών. Διότι μέσα σ’ αυ­τές βρίσκεται κρυμμένο το νόημα της χάριτος του Πνεύματος, η οποία γεμίζει τη νοερή αίσθηση της ψυχής με κάθε ηδονή, την υψώνει ολόκληρη από τα γήινα και την ταπείνωση των ορατών, και την καθιστά αγγελική και ομοδίαιτη με τους ίδιους τους αγγέλους. Αλλ’ όμως ας δούμε τι μας λέει καθημερινά ο θείος Απόστολος και ας εξετάσουμε με σύνεση μερικά από τα θεόπνευστά του λόγια, ώστε και με τον πλούτο που βρίσκεται μέσα σ’ αυτά να εφοδιαστούμε και τη χάρη του Πνεύματος να εντρυφήσουμε από εκεί προς ανεξάντλητη ευφροσύνη και απόλαυση της ψυχής.


Ποιο είναι λοιπόν αυτό που ερευνούμε; Αυτό που ο Παύλος συμβουλεύει λέγοντας,«εξαγοράζοντας τον και­ρό, διότι οι ημέρες είναι πονηρές». Πώς δηλαδή εξαγοράζει κανείς τον καιρό και ποιος είναι αυτός και ποιές οι πονηρές ημέρες εξαιτίας των οποίων οφείλουμε να εξαγοράζουμε τον καιρό;
Καιρός πραγμα­τείας κάθε ανθρώπου είναι αυτός της παρούσας ζωής· αυτής της ζωής εμφανώς πονηρές είναι οι ημέρες για εκείνους που δεν τις χρησιμοποιούν καλά. Κάθε άνθρωπος λοιπόν που ζει με σωφροσύνη και δικαιοσύνη και με υγιές φρόνημα και υπομένει με ψυχική ανδρεία και υπομονή τα επερχόμενα σ’ αυτόν επίπονα και λυπηρά αποτελέσματα των πειρασμών και θλίψεων, εξαγοράζει φρονίμως τον καιρό και πραγματεύεται τις πο­νηρές ημέρες της παρούσας ζωής. Και για να γίνει αυτό σαφέ­στερο θα αναφερθώ σ’ αυτά που συμβαίνουν καθημερινά στη ζωή.
Εκείνος που γνωρίζει να πραγματεύεται καλώς τον παρό­ντα καιρό, όταν έλθουν θλίψεις, ονείδη, ατιμίες και σκώμματα, επειδή γνωρίζει τα πράγματα και προβλέπει σαφώς το κέρδος από αυτά, τα αρπάζει, τα σηκώνει στους ώμους του και βαδίζει χαρούμενος, καταβάλλοντας αντί χρυσού μόνο υπομονή, κι έτσι μέσα σε μια στιγμή εξαγοράζει τον καιρό, τον οποίο άλλοι, παρ’ όλο που νηστεύουν πολλά χρόνια, αγρυπνούν, κοιμούνται κάτω και κοπιάζουν πολύ εδώ, δεν μπορούν να τον βρουν ή να τον λάβουν ή να τον κερδίσουν.
Εκείνος που δεν γνωρίζει να πραγματεύεται έτσι χάνει τον καιρό της σωτηρίας του. Εάν νομίζετε όμως, θα αναφέρουμε και άλλο παράδειγμα. Εάν δύο άνθρωποι εξαναγκαστούν από κάποιον να παραβούν εντολή του Θεού, κι ο ένας από δει­λία και φόβο των κολάσεων και τιμωριών που πρόκειται να επιβληθούν σ’ αυτόν δραπετεύσει και κρυφτεί, ενώ ο άλλος δείξει θάρρος και υπομείνει πολλά βάσανα για την εντολή του Θεού, ή υποστεί και τον ίδιο το θάνατο, ποιός από τους δύο εξαγόρασε τον καιρό; Εκείνος που κρύφτηκε και απέφυγε τις θλίψεις, ή εκείνος που έπαθε και υπέφερε πολλά ή και]ίσως πέθανε; Είναι ολοφάνερο οπωσδήποτε ότι αυτός είναι που εξαγόρασε τον καιρό, ενώ ο άλλος μαζί με τον καιρό ζημιώθηκε και τη σωτηρία της ψυχής του.

( άγιος Συμεών Νέος Θεολόγος )

www.pemptousia.gr

Θεολόγοι καθηγητές της παρεκκλίνουσας θεολογικής σχολής Θεσσαλονίκης έβαλαν "το βδέλυγμα της ερημώσεως εν τόπω αγίω".



"ΟΤΑΝ ΘΑ ΠΑΩ ΕΠΑΝΩ ΣΤΟ ΘΕΟ, 
ΘΑ ΣΑΣ ΜΑΡΤΥΡΗΣΩ ΟΛΟΥΣ…
ΘΑ ΤΟΥ ΤΑ ΠΩ ΟΛΑ…"

Εδώ και αρκετό καιρό βλέπουμε από τα μέσα της κοινωνικής δικτύωσης ολιγόλεπτα βίντεο - ντοκουμέντα αναμφισβήτητα και απόλυτα αληθινά σφαγής χριστιανών στην Συρία και παλιότερα στη Β. Αφρική. Σφάζουν δηλ. φανατικοί μουσουλμάνοι αντιπάλους τους χριστιανούς, όχι μόνο άνδρες, αλλά και μικρά παιδιά. Θύτες οι οπαδοί του Ισλάμ. Θύματα οι μαθητές του Χριστού. Όπως παλιά έτσι και τώρα η ιστορία επαναλαμβάνεται.
Οι εχθροί του Σταυρού του Κυρίου, οι εσκοτισμένοι και δαιμονισμένοι από την ημισέληνο, δηλ. οι περιοδικά σεληνιαζόμενοι και υπό πνευμάτων φονικών και ακαθάρτων ελαυνόμενοι, σφάζουν υμνώντας οι δυστυχείς, τον Αλλάχ. Νομίζουν ότι προσφέρουν στο θεό τους θεάρεστο έργο και σφάζοντας θα εξασφαλίσουν μια θέση στον ψεύτικο παράδεισό τους. Οι μουσουλμάνοι σφάζουν και οι χριστιανοί σφαδάζουν.
Αλήθεια, υπάρχει πουθενά ένα βίντεο σφαγής μουσουλμάνου από χριστιανούς; Πουθενά. Ούτε ένα. Το κακό όμως πιο είναι και το άκρως εξοργιστικό: ότι επ΄ εσχάτων των ημερών θεολόγοι καθηγητές της παρεκκλίνουσας θεολογικής σχολής Θεσσαλονίκης εψήφισαν οι ανόητοι και ελλειπτικοί, οι συμπλεγματικοί και ψοφοδεείς, οι ανθρωπάρεσκοι και ευρωαλλοιθωρίζοντες, οι εκκοσμικευμένοι και χαλαροί στο νού, την ίδρυση έδρας μουσουλμανικών σπουδών ανάμεσα στις άλλες έδρες της ορθοδόξου Θεολογίας. Έβαλαν οι ευλαβείς βλαμένοι "το βδέλυγμα της ερημώσεως εν τόπω αγίω". Την άρνηση με την καταλλαγή, την αγιότητα με την αγριότητα, τον φανατισμό με την ανεκτικότητα, τον πόλεμο κατά των απίστων με τον σεβασμό στην διαφορετικότητα. Καλά έλεγαν παλιά ότι "το κακό θα ρθεί από τους μορφωμένους".
Ω της ηλιθιότητος και της προκλητικής ανοησίας των ψηφισάντων την ίδρυση αυτού του μακαβρίου τμήματος οθωμανικών και κορανικών σπουδών! Δεν τήρησαν ούτε την δογματική ακρίβεια ούτε την αρχή της αμοιβαιότητας. Που αλλού, σε ποια θεολογική σχολή του εξωτερικού υπάρχει κάτι ανάλογο; Σε ποια μουσουλμανική χώρα υπάρχει κάτι αντίστοιχο; Στην ίδια σχολή δηλαδή θα διδάσκεται η ειρήνη και ο πόλεμος, θα ομολογείται και διακηρύσσεται η θεότητα του Κυρίου και ο ακραίος αρειανισμός της άρνησης και της προδοσίας του Χριστού.
Θεέ μου, γιατί χάθηκε το μέτρο και η σύνεση στους νόες των ελλήνων και δη των ορθοδόξων; Τι έχουμε πάθει; Μα δεν υπάρχει μια φωνή να σταματήσει τον κατήφορο; Μια αρχιερατική συνείδηση, μια συνοδική διαγνώμη, ένας αφορισμός, ένα ανάθεμα για την βλακεία των δήθεν θεολόγων και των δήθεν ευσεβών;
Δηλαδή φέραμε εδώ με την ανικανότητα και την ζόφωση των πολιτικών δύο εκατομμύρια μουσουλμάνων, ανακατασκευάζουμε τζαμιά, αφήνουμε να αλωνίζουν ιμάμηδες και περιτετμημένοι τούρκοι υπουργοί στη Θράκη, σκεφτόμαστε να ανεγείρουμε και τέμενος στην Αττική και σαν να μη έφταναν όλα αυτά, φτειάχνουμε και οργανώνουμε και τη θεωρητική υποδομή για να μας σφάξουν καλύτερα και μια ώρα αρχύτερα. "Ποιά είναι η κοινωνία του ψεύδους με την αλήθεια λέγει ο Παύλος. Ποια σχέση έχει το μισαλλόδοξο σκοτάδι με το ανέσπερο, ειρηνικό και ελεύθερο φως του Χριστού;
"Πρόσθες αυτοίς κακά Κύριε, πρόσθες αυτοίς κακά τοις ενδόξοις της γης... εκλίποιεν αμαρτωλοί από της γης ωστε μη υπάρχειν αυτούς", λέγει ο ψαλμωδός ευχόμενος προς τον δίκαιο Θεό. Αντί να έχει ξεσηκωθεί όλος ο πλανήτης, τα χριστιανικά κράτη, οι Εκκλησίες, οι θεολογικές σχολές, οι ιερωμένοι, οι όπου γης χριστιανοί, οι στρατοί των ορθοδόξων και να καυτηριάσουν και σταματήσουν την αιματοχυσία των αμνών του Χριστού, κάνουν οι απαίσιοι τα στραβά μάτια. Βλέπετε δεν τους αφήνει τους χριστιανούς της δύσεως ο μαμμωνάς και η ομοφυλοφιλία ψυχής και σώματος. Ο ανθρωποκτόνος πατέρας τους ελέγχει τις συναγωγές του σατανά, τις εκκλησίες της δύσεως.
Δυστυχώς κι εμείς, οι ελληνορθόδοξοι, που έχουμε τόσα περάσει και βιώσει πάνω στο δέρμα μας όλους τους αιώνες που είμαστε γείτονες με την κατάρα της Ανατολής, του μουσουλμάνους τούρκους. Ο Παύλος όμως λέγει: "είτε πάσχει ένα μέλος, συμπάσχει πάντα τα μέλη. Πρέπει να χαίρουμε μετά χαιρόντων και να κλαίμε μετά κλαιόντων". Τίποτε δυστυχώς δεν κάνουμε. Είμαστε βρωμεροί και τρισάθλιοι χριστιανοί του γλυκού νερού. Ζούμε στον κόσμο του καλού παγωτού.
Για μαρτύριο και μαρτυρία εν ημέρα κρίσεως ας ακούσουμε το πικρό παράπονο και την ματωμένη προειδοποίηση προς τους σφαγείς του ενός εσφαγμένου μικρού σύρου μαθητή λίγο προτού το άγιο κεφαλάκι του πέσει κομμένο από τα ανθρωπόμορφα κτήνη, τα χασισοποτισμένα τέρατα του αραβικού και μουσουλμανικού τζιχάντ, τους μισθοφόρους του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας: "Όταν θα πάω επάνω στο Θεό θα σας μαρτυρήσω όλους , θα του τα πω όλα"!
Αν δεν αντιδράσουμε λοιπόν και δεν φωνάξουμε στο Θεό και στους ανθρώπους, αύριο θα είναι το δικό μας σπλάγχνο αποκεφαλισμένο και με πικρό παράπονο στα χείλη. Μάρτυρας άγιος βεβαίως από την δεδομένη σατανική μανία των εξτρεμιστών μουσουλμάνων αλλά και την αδράνεια των μελών των ευρωπαϊκών χριστιανικών λεγομένων κοινοβουλίων.

Χριστιανική Εστία Λαμίας

Τήρει σεαυτόν ακριβώς



Πρόσεχε με ακρίβεια τον εαυτό σου, 
αγαπητέ, έχοντας την πεποίθηση και την πίστη ότι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, αν και ήταν Θεός και είχε απερίγραπτη δόξα και μεγαλοσύνη, έγινε άνθρωπος για να τον έχουμε πρότυπό μας και να βαδίζουμε στα ίχνη Του. Ταπεινώθηκε υπερβολικά για μας, ώστε πήρε μορφή δούλου και αψήφησε ντροπή και μεγάλη φτώχεια. Υπέμεινε πολλές και αισχρές ύβρεις, και καθώς έχει γραφεί: «Ως πρόβατον επί σφαγήν ήχθη και ως αμνός άφωνος εναντίον του κείροντος αυτόν άφωνος, ούτως ουκ ανοίγει το στόμα αυτού, εν τη ταπεινώσει αυτού η κρίσις αυτού ήρθη» (Ησαίας, 53:7-8). Θανατώθηκε με πολλούς εξευτελισμούς για μας, ώστε και εμείς σύμφωνα με την εντολή Του πρόθυμα να υποφέρουμε για τις αμαρτίες μας τις δίκαιες ή τις άδικες ύβρεις, τους εξευτελισμούς, την περιφρόνηση, τις καταλαλιές, το μέχρι θανάτου μαστίγωμα που θα μας έκανε οποιοσδήποτε άνθρωπος. Στις περιπτώσεις αυτές και συ μην αντιμιλάς, όπως το πρόβατο που οδηγείται στην σφαγή και όπως το άλογο ζώο. Μάλλον να προσεύχεσαι, αν μπορείς. Διαφορετικά να σιωπάς τελείως με πολλή ταπείνωση.

Πρόσεχε με ακρίβεια τον εαυτό σου, 
θεωρώντας ότι οι ύβρεις, οι ατιμίες και οι ταπεινώσεις που υποφέρεις για τον Κύριο, σου προξενούν μεγάλο κέρδος και σου εξασφαλίζουν την ψυχική σωτηρία. Πρόθυμα λοιπόν και ατάραχα να τις υπομένεις κάνοντας την σκέψη ότι οφείλεις να πάθεις χειρότερα για τις αμαρτίες σου και ότι είναι μεγάλο πράγμα για σένα να αξιωθείς να πάσχεις και να υποφέρεις κάτι για τον Χριστό. Ίσως έτσι, με τις πολλές θλίψεις και ατιμίες, να γίνεις μιμητής του πάθους του Θεού. Και κάθε φορά που θα θυμηθείς αυτούς που σε λύπησαν, να προσεύχεσαι ολόψυχα και με ειλικρίνεια για αυτούς, διότι σου προξένησαν μεγάλα κέρδη. Ποτέ να μη σκεφθείς κάτι εναντίον κανενός. Αντίθετα, αν κάποιος σε τιμά ή σε επαινεί, να λυπάσαι και να προσεύχεσαι να φυλαχθείς από τον κίνδυνο που περικλείει αυτό. Παρόμοια να προσεύχεσαι να φυλαχθείς και από κάθε πράγμα που προκαλεί δόξα ή υπεροχή, μέχρι και το πιο ασήμαντο. Να προσεύχεσαι στο Θεό από τα βάθη της ψυχής σου και με ειλικρίνεια, να διώξει μακριά σου τις αφορμές των επαίνων με την σκέψη ότι είσαι ανάξιος και ασθενής. Πάντοτε να αναζητάς με επιμέλεια τους πιο ταπεινούς τρόπους και τα μέσα. Αυτά να σε οδηγούν στο να ζεις με πένθος, με ταπείνωση και ανυποληψία, σαν να έχεις πεθάνει και νεκρωθεί για τον κόσμο αυτό και σαν να είσαι ο τελευταίος και ο πιο αμαρτωλός από όλους. Αυτά αποτελούν μεγάλα κέρδη για την ψυχή σου.

Πρόσεχε με ακρίβεια τον εαυτό σου,
ώστε σαν φοβερό θάνατο και ψυχική απώλεια και αιώνια κόλαση να μισήσεις και να βδελυχθείς την φιλαρχία, την φιλοδοξία, την επιθυμία τιμών και επαίνων, την σκέψη ότι κάτι είσαι ή ότι κατόρθωσες κάποια αρετή ή ότι είσαι καλύτερος ή και ίσος ακόμη με κάποιον άλλο. Παρόμοια να μισήσεις και την παραμικρή αισχρή επιθυμία και σαρκική ηδονή, το να κοιτάξεις άνθρωπο χωρίς ανάγκη, να αγγίξεις ξένο σώμα χωρίς λόγο, να ρωτήσεις κάποιον «που είναι αυτό;» χωρίς ανάγκη, να γευθείς κάτι μικρό ή ελάχιστο χωρίς λόγο. Εάν προσέχεις και ασφαλίζεσαι στις λεπτομέρειες, δεν θα πέσεις σε μεγάλα σφάλματα, ούτε θα πειρασθείς καθόλου σ’ αυτά. Ενώ μη προσέχοντας στα μικρά, θα κινδυνεύσεις να πέσεις σιγά- σιγά και στα μεγάλα.

Πρόσεχε με ακρίβεια τον εαυτό σου, 
ώστε με ειλικρίνεια να προσεύχεσαι για την συγχώρεση των αμαρτιών σου. Με κάθε τρόπο να αναζητάς την ψυχική σωτηρία και την Βασιλεία των ουρανών. Ολόψυχα να επιδιώκεις την ταπείνωση με σκέψεις, λόγια, έργα, ενδύματα, συμπεριφορά. Να πιστεύεις αληθινά, ολόψυχα, παντοτινά ότι είσαι ο χειρότεροςκαι ο αμαρτωλότερος Χριστιανός και ότι βρίσκεσαι μακρυά από κάθε αρετή. Εάν συγκριθείς με Χριστιανό, να σκέπτεσαι ότι είσαι γη και σποδός, ότι «ως ράκος αποκαθημένης πάσα η δικαιοσύνη σου» (Ησαίας, 64:6)· ότι δεν θα σωθείς χωρίς το πολύ έλεος και την χάρη του Θεού»

(Απόσπασμα από το βιβλίο «Αββάς Αμμωνάς», Ι. Μ. Παρακλήτου, σελ. 66-70)

Χριστιανός Ορθόδοξος είναι όποιος...



Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος κηρύττει Θεό τόν Πατέρα, Θεό τόν Υἱό καί Θεό τό Ἅγιο Πνεῦμα καί πιστεύει στήν ἐνσάρκωση καί τήν Ἀνάσταση τοῦΚυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέχεται τό λόγοκαί τή διδασκαλία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ὅπως αὐτήπεριγράφεται μέσα στό Εὐαγγέλιο καί δέχεται τίςδιδασκαλίες τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας καίτά δόγματά της ὅπως αὐτά ἔχουν διατυπωθεῖ ἀπότίς Οἰκουμενικές Συνόδους.

Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος σέβεται τήνἹερά Παράδοση τῆς μίας, ἁγίας, καθολικῆς καίἀποστολικῆς Ἐκκλησίας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος εἶναι βαπτισμένος στό ὄνομα τῆς ὁμοουσίου καίἀδιαιρέτου Τριάδος καί δέν ἀφήνει τό βάπτισμα πούἔλαβε ἀνενεργό ἀλλά τό ἐνεργοποιεῖ στή ζωή του καθώς ὡριμάζει.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος κατηχεῖται, μελετάει συνεχῶς τό Εὐαγγέλιο, διδάσκεται τό λόγο τοῦ Χριστοῦ, ἑρμηνεύει ὀρθά τίς ἁγίες Γραφές καί βρίσκεται μέχρι τό τέλος τῆς ζωῆς του σέ διαρκή μαθητεία.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος προσέρχεται τακτικά μέ σεβασμό, πίστη ἀγάπη καί πνευματική προετοιμασία στό θεῖο ποτήριο καί δέν κοινωνάει “γιά τό καλό” καί ἐθιμοτυπικά δυό–τρεῖς φορές τό χρόνο.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος μετέχει συστηματικά στά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί ἔχει πνευματικό καί διακριτικό καθοδηγητή στή δύσκολη πορεία τοῦ βίου του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἔχει ἐνεργή διακονία στό χῶρο τῆς ἐνορίας του καί δέν περιμένει τά πάντα ἀπό τούς κληρικούς.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἀλλοιώνει τόνἑαυτό του καί ἔγινε δοχεῖο τῆς θείας χάριτος καί μέ τήν ἀγάπη του καί τό παράδειγμά του ἐπηρεάζει καί τούς ἀνθρώπους τοῦ περιβάλλοντός του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ὡς πραγματικό νόημα στή ζωή του ἔχει νά συναντήσει τόν Χριστό καί τή Βασιλεία Του καί δέν ψάχνει νά βρεῖ νόημα στά ἀνθρώπινα καί φθαρτά διότι ξέρει ὅτι ἀργά ἤγρήγορα θά τόν ἀπογοητεύσουν.


Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν βυθίζεται σέ δεισιδαιμονίες καί προλήψεις, ἀλλά προσπαθεῖμελετώντας καί καθοδηγούμενος νά βρεῖ τήνἀλήθεια.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν χρησιμοποιεῖ τήν Ὀρθοδοξία ὡς ἰδεολογία γιά νά κηρύττει θρησκευτικό φανατισμό καί νά αὐτοδικαιώνεται.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἀπορρίπτειὁποιαδήποτε μορφή βίας (λεκτική ἤ σωματική), φανατισμοῦ, φωνασκίας καί ἀκρότητας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν θέλει νά βάλει στή θέση του ὅποιον διαφωνεῖ μέ τίς ἀπόψεις του κατακεραυνώνοντάς τον μέ ἀφορισμούς καίἀναθέματα.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δέν βυθίζεται σέ θεωρίες συνωμοσίας καί δέν βλέπει παντοῦκαί πάντα ἐχθρούς πού ἐπιβουλεύονται τήν Ὀρθοδοξία του θεωρώντας τόν ἑαυτό του ἀναμάρτητο καί αὐτόκλητο σωτήρα τῆς Ἐκκλησίας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος παίρνει τόνἑαυτό του στά σοβαρά καί ἀναλαμβάνει τίς εὐθύνες του ἀναγνωρίζοντας ὅτι ὁ μεγαλύτερος ἐχθρός του εἶναι τό εἴδωλο πού ἀντικρίζει στόν καθρέπτη του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος μέ ἀγάπη καί τρυφερότητα ἀγκαλιάζει τόν κάθε παραστρατημένοἄνθρωπο καί προσεύχεται γιά τή μεταστροφή του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δείχνει μακροθυμία, ἔλεος καί μεγαλοψυχία στά σφάλματα τοῦ συνανθρώπου του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος μέ πνεῦμαἀγάπης καί ἠρεμίας ἀπαντάει καί νουθετεῖ χωρίς νά περιμένει τό ἴδιο πνεῦμα καί ἀπό τόν ἄλλο.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δίνει ἐλπίδα, χαμογελάει, βοηθάει χωρίς νά ζητάει, εἶναι αἰσιόδοξος, παρηγορεῖ τόν καταφρονημένο, ἀκούει τόν συνάνθρωπο, κατανοεῖ τίς ἀνάγκες του, ἔχει ἕνα καλό λόγο γιά ὅλους.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἔχει ἡσυχία καί ψυχική γαλήνη καί δέν ἐπηρεάζεται ἀπό τίςἐφήμερες κραυγές τοῦ κόσμου τούτου.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος δένἐξουθενώνει τόν ἄλλο μέ τό πρόσχημα τῆς ἀρετῆς, τῆς νηστείας καί τῆς ἐγκράτειας.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἀποφεύγει νά τρέχει στά δικαστήρια μέχρι νά ἐξουθενώσει τούςἀντιδίκους του, ἀλλά μέ πνεῦμα συγχώρεσης καίὁμόνοιας προσπαθεῖ νά εἰρηνεύσει τίς διαταραγμένες σχέσεις του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος πεινᾶ καί διψᾶγιά τήν ἀλήθεια καί τή δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ καί νοιώθει τόν ἑαυτό του φτωχό μπροστά Του.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος πάντοτε χαίρεται, πάντα εὐχαριστεῖ, πάντοτε δοξολογεῖ.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος ἔχει φτιάξει στήν ψυχή του ἕναν μυστικό κῆπο προσευχῆς.
Χριστιανός Ὀρθόδοξος εἶναι ὅποιος βλέπει τούς συνανθρώπους του ὡς εἰκόνες Χριστοῦ...

Σωτ. Κόλλιας

«Ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλά θαρσεῖτε, ἐγώ νενίκηκα τόν κόσμον»

Έτσι μιλούσε ο Χριστός, τόσο απλά ,ολοκάθαρα, για την πορεία του βίου,
γι αυτό το πέρασμα του καθενός μας σε τούτη την όμορφη γη,
και μίλησε για θλίψεις…ναι, για θλίψεις και βάσανα πολλά,
για τις φουρτούνες της ζωής ,τα μύρια τα κτυπήματα…
τα ανελέητα, που πληγώνουν και σώμα και πνεύμα και ψυχή
κι όλα αυτά επάνω μας, σε μένα, σε κάθε άνθρωπο.

Και λες αλήθεια Χριστέ μου ,αυτή είναι και η πραγματικότητα
κι οι πλείστοι, καθημερινά, ασταμάτητα τη βιώνουν
και πέφτουν και λυγίζουν και πνίγονται στα προβλήματα
κι αγκομαχούν και γογγύζουν και κάποιοι απελπίζονται…
Ναι, δεχόμαστε επιθέσεις…κάθε λεπτό της ζωής μας,
επιθέσεις εχθρικές, καταστροφικές για την πίστη και την ελπίδα μας.

Και σε ρωτώ Χριστέ μου, σε σένα προσεύχομαι κι εξομολογούμαι,
αλήθεια, πώς να αντέξω τα τόσα δεινά, πώς θα μπορέσω να πορευθώ,
όταν κάθε στιγμή θλίψεις και θλίψεις με κυνηγούν και με κατατρέχουν,
όταν αρρώστιες και πάθη κατατυραννούν το σώμα και το είναι μου,
όταν η καθημερινότητα χάνει την ειρήνη της και γίνεται πιεστική,
όταν η εξουσία του μαμμωνά καταπιέζει και αποστερεί κάθε ελπίδα.

Σε μια θάλασσα ζούμε Χριστέ μου, σε μια τρικυμισμένη θάλασσα,
τώρα στις μέρες μας, στις έσχατες μέρες των καιρών του κόσμου
και νιώθουμε την ανάγκη να πιαστούμε από το Άγιο χέρι σου,
να μας σηκώσεις και πάλι, έτσι ,όπως τα πρώτα χρόνια,
τα χρόνια των διωγμών,τότε, που οι πρώτοι χριστιανοί,
ναι, ομολογούσαν και έδιναν τη ζωή τους για την αγάπη σου.

Πες μου Χριστέ μου, μίλησε μου σε παρακαλώ, δείξε μου,
οδήγησε με και πάλι στον δρόμο της αλήθεια σου
και διαφύλαξέ με, προστάτεψέ με από τις επιθέσεις του κακού,
τώρα, που η απελπισία ζητά να συγκατοικήσει μαζί μου,
τώρα, που τα βέλη του χρήματος πολιορκούν την ψυχή μου
και ζητούν να σ΄απαρνηθώ, να γογγύσω εναντίον της Αγάπης σου.

Παιδί μου μην κλαις
και μην παραζαλίζεσαι από τις θλίψεις του κόσμου τούτου,
ούτε να αμφιβάλλεις για την αγάπη μου για μένα και τον κόσμο,
αφού γνωρίζεις, ότι για σένα θυσιάστηκα και πέθανα στο σταυρό.
Για σένα υπέμεινα την κακία και την λοιδορία των φαρισαίων.
Για σένα υπέμεινα τα κτυπήματα και τις ύβρεις.
Για σένα το ακάνθινο στεφάνι και τα καρφιά.
Για σένα ήπια το όξος και δέχτηκα περιπαίγματα.
Για σένα και το τρύπημα στα πλευρά μου με τη λόγχη.

Μην κλαις ,παιδί μου και μην ταράσσεται η ψυχή σου.
Και μάθε ότι βλέπω την πορεία και τον αγώνα σου.
Μάθε ότι είμαι κοντά σου στις δύσκολες στιγμές σου.
Μάθε ότι η αγάπη μου γεννοβολά στην ψυχή σου.
Μάθε ότι για την υπομονή σου γίνεται χαρά στον ουρανό.
Μάθε ότι με την ταπείνωση σου διαλύεται το κακό.
Μάθε ότι σε κάθε σου δάκρυ είμαι κι Εγώ,
Ναι, είμαι κοντά σου, δίπλα σου, σαν φίλος σου,
Φίλος καλός που θυσιάστηκε για τη σωτηρία σου.

Μην κλαις, παιδί μου, και συνέχισε να αγωνίζεσαι,
μη σταματάς την προσπάθειά σου, δείξε εμπιστοσύνη,
ακολούθησε τα βήματά μου και προχώρα, μη φοβάσαι,
αφού νιώθεις το φως της αγάπης μου, πάρε δύναμη,
μην αμφιβάλεις κι έχε θάρρος, ορθώσου ξανά,
άκουσε τη φωνή μου και πιάσε το χέρι μου
και πέρασε τα εμπόδια., κάνετα άγια και δίκαια
και νίκησε και θλίψεις και αδικία με την ταπείνωση,
μέσα από προσευχή σου και τη συγχώρεση.

Μην κλαις, παιδί μου, μην κλαις κι έχε θάρρος,
αφού εγώ νίκησα τον κόσμο κι εσύ μπορείς να νικήσεις,
αφού εγώ σήκωσα τον σταυρό κι εσύ μπορείς τον δικό σου,
αφού εγώ συγχώρησα και εσύ μπορείς να σπλαχνιστείς,
αφού εγώ αγωνίστηκα κι εσύ μπορείς να περάσεις τα εμπόδια
και σκέψου…ήμουν ο βασιλιάς και Θεός σας και υπέμεινα για σας
και πορευόμενος στον Γολγοθά χαιρόμουν και σας αγαπούσα
κάθε άνθρωπο, κάθε δημιούργημα της χαρά και της αγάπης μου.

Προσπάθησε, λοιπόν, προσπάθησε με οδηγό την πίστη και την αγάπη.
Προσπάθησε με της καρδιάς τη θέρμη και τη δύναμη του ελέους.
Προσπάθησε για τον καλό αγώνα, για την πύλη του ουρανού.
Προσπάθησε κι εγώ θα είμαι πάντα κοντά σου, κάθε στιγμή της ζωής σου,
σε κάθε σου θλίψη και τώρα και πάντοτε μέχρι τη συντέλεια του αιώνα
και θα απαλύνω τον πόνο σου, πίστεψέ το, άκουσε τη φωνή μου,
άκουσε τη φωνή μου και πάρε δύναμη ,έλα κοντά μου, πλησίασέ με,
ακούμπησε στον φίλο και πατέρα κι αδελφό σου και Θεό σου,
έλα κι εγώ θα σηκώσω το βάρος της δοκιμασίας σου και πάλι.

Προσπάθησε, παιδί μου,
προσπάθησε και θυμήσου τα λόγια μου,
«εν τω κόσμω θλίψιν έξετε,
αλλά θαρσείτε,
εγώ νενίκηκα τον κόσμον»

(Ιω. 16. 33). ...

(Ποίημα του Γεωργίου Χριστοφόρου Καραβιώτη που μας έστειλε ο ίδιος με mail)